کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک

کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک نوشته‌ی محمد امین قاجار شنونده را به دل دنیای پرهیاهوی قماربازان و قاب‌بازان می‌برد. این کتاب صوتی با گویندگی فرزان اسدیان منتشر شده و نشر مجله ناداستان آن را منتشر کرده است. در این اثر، روایت طایفه‌ی قاب‌باز و جزئیات بازی قاب با زبانی سرراست و سرشار از اصطلاحات بومی و کوچه‌بازاری کنار هم آمده است. شنونده در خلال روایت با فضا، آدم‌ها، اصطلاحات و قواعد پیچیده‌ی این بازی آشنا می‌شود و هم‌زمان تصویری از حاشیه‌نشینان و قماربازان یک میدان شلوغ پیش چشمش شکل می‌گیرد.

درباره کتاب پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک

کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک اثری از محمد امین قاجار است که بر محور یک بازی کهن و قمارگونه به نام قاب شکل گرفته است. نویسنده در آن کتاب طایفه‌ی قاب‌بازان را معرفی کرده است؛ گروهی از قماربازان، نمره‌خانه‌نشینان و حاشیه‌نشینان شهر که با لباس‌های کهنه، کپنک بر دوش و دگنک در دست در میدان‌ها و گذرها جمع می‌شوند و زندگی‌شان را پای بازی می‌گذارند. در این روایت، قاب به‌عنوان استخوانی مربعی یا مستطیلی که از پای چهارپایان به‌دست می‌آید، مرکز ماجراست. کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک در ادامه به ریشه‌ی این بازی در روایت‌های عامیانه می‌پردازد و آن را به تلخک مسخره‌ی دربار سلطان محمود نسبت می‌دهد. سپس نویسنده با جزئیات فراوان، اصطلاحات و نقش‌های مختلف قاب را توضیح داده است؛ از «بک» و «جیک» تا «اسب» و «خر» و نام‌های ترکی این وجوه. در آن کتاب، قاجار نه‌تنها قواعد بازی را شرح داده است بلکه تیپ‌های انسانی حاضر در این محفل‌ها را نیز ترسیم کرده است؛ از قلیان‌فروش و راهدار و کشیکچی بازار تا شاگرد حلیمی و حلوایی و بی‌خانمان‌های ویلان. کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک در بخش‌های بعدی به شیوه‌های مختلف قاب‌بازی مانند قاب سر، چهار قاب و سخاو می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه هر ترکیب از نشستن قاب‌ها، برد و باخت و تعداد «سر» را تعیین می‌کند. در پایان روایت، ماجرای نزاع مصطفی سه شیری و حسن جاشیری بر سر نشستن کج قاب و مراجعه‌شان به شیخ‌المقامرین و علی اردنگی، فضای بحث و جدل این جماعت را به‌خوبی مجسم کرده است.

خلاصه کتاب پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک

کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک تصویری فشرده و پرجزئیات از جهان قاب‌بازی و قمار در حاشیه‌ی شهر ارائه می‌دهد. نویسنده ابتدا قاب را به‌عنوان استخوانی با دو روی متفاوت معرفی می‌کند که هر رو نام و حکم خاص خود را دارد و بر اساس آن برد و باخت شکل می‌گیرد. سپس طایفه‌ی قاب‌بازان با شغل‌ها، ظاهر و خلق‌وخوی خاص‌شان توصیف می‌شود؛ مردمانی پریشان، اغلب بی‌سر و سامان که زندگی‌شان با قمار گره خورده است. در ادامه، انواع بازی‌های قاب مانند قاب سر، چهار قاب و سخاو شرح داده شده است؛ این‌که هر ترکیب از نشستن اسب، خر و جیک چه معنایی دارد و چگونه تعداد «سر»‌های برد و باخت تعیین می‌شود. در بخش پایانی، اختلاف دو مقامر بر سر نشستن کج قاب و مراجعه‌شان به شیخ‌المقامرین و علی اردنگی، هم پیچیدگی قواعد نانوشته‌ی این بازی را نشان می‌دهد و هم فضای جدل، حیله و داوری در میان قماربازان را برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک فرصتی است برای آشنایی نزدیک با یک بازی کهن و فرهنگ قمار در حاشیه‌ی شهر. این کتاب صوتی هم قواعد و اصطلاحات قاب‌بازی را روشن می‌کند و هم تیپ‌های انسانی و مناسبات قدرت، حیله و داوری در میان قاب‌بازان را به‌تصویر می‌کشد.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی پادکست شنیدستان؛ بازی؛ جیک و پوک به علاقه‌مندان فرهنگ عامه، تاریخ بازی‌ها و قمار، پژوهشگران مطالعات شهری و اجتماعی و کسانی پیشنهاد می‌شود که کنجکاوند با زبان و زیست روزمره‌ی حاشیه‌نشینان و قماربازان آشنا شوند.