کتاب نقد توطئه آیات شیطانی

کتاب نقد توطئه‌ آیات شیطانی نوشته سید عطاءالله مهاجرانی نقدی ا‌ست بر کتاب آیات شیطانی نوشته سلمان رشدی.

درباره کتاب نقد توطئه آیات شیطانی

کتاب نقدی بر توطئه آیات شیطانی در شش فصل تنظیم شده است. فصل اول با عنوان پژوهش، به جستجوی جایگاه آیات شیطانی در تقابل امروز غرب و اسلام پرداخته است. در فصل دوم، سلمان رشدی و آثار منتشره‌ی او مورد بررسی نویسنده قرار گرفته است. فصل سوم به نقد و تفسیر آیات شیطانی پرداخته شده، در فصل چهارم فتوای امام خمینی (ره) مورد بررسی قرار گرفته، در فصل پنجم واکنش غرب و مسلمانان نسبت به فتوای امام مورد پژوهش واقع شده و بالاخره در فصل ششم جنگ صلیبی غرب، در وجه فرهنگی آن بررسی شده است.

نویسنده در سخن اول خود، موضوع کتاب را بررسی ابعاد پدیده‌ سلمان رشدی دانسته که به عنوان حلقه‌ای از زنجیره‌ی برخورد غرب با جهان اسلام به‌کار گرفته شده است.

نویسنده با طرح چند پرسش اساسی در صدد حساس کردن ذهن خواننده نسبت به کتاب آیات شیطانی است:

... در پشت جلد کتاب، در میانه‌ی جلد، تصویر رزم رستم با دیو سپید چاپ شده است. چهره‌ آرام و شرقی رستم که با دست چپ گلوی دیو سپید را می‌فشارد و با خنجر سینه‌ی او را دریده است و دیو سپید که پای چپش قطع شده و گرزش شکسته است، آخرین نفس‌هایش را می‌زند. حال چگونه این تصویر را که پیروزی راستی و آزادی و بندگی‌ست و شکست دیو شیطانی، سلمان رشدی برای کتابی انتخاب کرده که در آن شیطان پیروز می‌شود؟! ... و اما نام کتاب؟ چرا سلمان رشدی عنوان آیات شیطانی را به کتاب خود داده است؟ این نام چه پیامی به همراه دارد؟ ...

مهاجرانی سعی کرده از منظر تاریخی، قرآنی و عقلی به نقد و تحلیل افسانه غرانیق که آیات شیطانی اشاره به آن دارد، بپردازد. کتاب آیات شیطانی به دو زبان انگلیسی و عربی نیز ترجمه شده است.

خواندن کتاب نقد توطئه آیات شیطانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به موضوعات عقیدتی، مذهبی و سیاسی.

بخشی از کتاب نقد توطئه آیات شیطانی

سلمان رشدی می‌داند که عنوان آیات شیطانی مثل جریان سم در اعتقادات اسلامی و دنیای اسلامی باعث دغدغه و رکود و تسلیم می‌شود. و باعث می‌شود که مسلمانان نسبت به محور اعتقادات و اتحاد خود دغدغه و تردید پیدا کنند. اگر قرآن و اسلام را از مسلمانان بگیرند برای آنان چه چیزی و کدام پناهگاه باقی خواهد ماند؟

پیداست در شرایطی که اسلام به عنوان یک فریاد بیداری مطرح شده است، و قرآن به عنوان کانون حرکت و نهضت مسلمانان موجب انقلاب‌ها و فریادها است غرب بناگزیر برای تداوم منافع خود، یورش به قرآن، اسلام و پیامبر را به عنوان هدف انتخاب کرده است.

علاوه بر آنکه سلمان رشدی عنوان «آیات شیطانی» را برای کتاب خود انتخاب کرده است، افسانه غرانیق را مکرر و به شکل‌های گوناگون در کتاب آورده است.

چنان‌که شیوه اوست، کوشیده است، اسامی واقعی تاریخی با اسامی دستکاری شده شخصیت‌های تاریخ اسلام و وقایع تاریخی و حوادث جعلی را در سایه خیالپردازی با یکدیگر مخلوط کند. افسانه غرانیق به روایت آیات شیطانی چنین است که «ماهوند» ماهوند به معنی سالوس و نیز شیطان است که رشدی به عنوان شکل تحریف شده محمد بکار برده است - یعنی پیامبر اسلام، تحت تأثیر پیشنهاد ابوسیمبل شوهر هند قرار می‌گیرد - مرادش از ابوسیمبل همان ابوسفیان است و هند نیز نام واقعی و تاریخی همسر ابوسفیان است -ابوسیمبل به پیامبر اسلام پیشنهاد کرده بود که اگر از بین ۳۶۰ بتی که در کعبه هستند، او سه بت را بپذیرد، بت‌های لات و منات و عزی را، مشرکان قریش ماهوند را به عنوان عضو شورای جاهلیا یعنی مکه انتخاب می‌کنند.

وقتی ماهوند این پیشنهاد را با یارانش خالد و سلمان و حمزه و بلال مطرح می‌کند، آنان نمی‌پذیرند. سلمان می‌گوید این یک دام است و بلال می‌گوید خدایی جز خدای یگانه وجود ندارد. پیامبر برای کسب وحی به غار می‌رود. آیات سوره نجم بر او وحی می‌شود و نیز آیات غرانیق. از کوه فرود می‌آید و آیات را می‌خواند. سلمان آنقدر ناراحت می‌شود که برای فراموشی به مشروب پناه می‌برد! و پیامبر بیهوش در گوشه‌ای می‌افتد و او را به خانه ابوسفیان می‌برند و...سلمان رشدی این مطلب را به اشکال گوناگون در کتاب مطرح کرده است.

گویی با تکرار مطلب خواسته است، افسانه غرانیق را به عنوان یکی از مضامین اصلی کتاب خود مشخص و برجسته کند.

بخش‌هایی از نوشته سلمان رشدی که خیالپردازی است، پاسخش همین است که غسلین خیال است و در مورد بخش‌هایی که تا حدودی از مضامین مجعول مستشرقین و دشمنان اسلام گرفته شده است توضیح داده شد.

اما محتوای کتاب، کتاب در ۹ فصل تنظیم شده است. عناوین فصل‌ها نشان می‌دهد که اسلام و تاریخ اسلام به عنوان زمینه اصلی نگارش رمان برگزیده شده است:

فصل اول: جبرئیل فرشته

فصل دوم: ماهوند

فصل سوم: الوون دئوون

فصل چهارم: عایشه

فصل پنجم: شهر پیدا و ناپیدا

فصل ششم: بازگشت به جاهلیا

فصل هفتم: عزرائیل فرشته

فصل هشتم: شکافتن دریای عرب

فصل نهم: چراغ شگفت‌انگیز

خلاصه‌کردن رمان آیات شیطانی کار دشواری است. چیزی شبیه به اینکه مثلا به کسی بگویند چند ساعت خیال و زبان خود را رها کند و هرچه به ذهنش می‌آید بر زبانش بگذرد و شما بخواهید صحبت او را خلاصه کنید. گرچه تکنیک به عنوان رشته مرتبط کننده عناصر خیال به‌کار گرفته شده باشد.