کتاب درآمدی بر علم اصول و جایگاه فقه و شئون فقیه

استاد علی صفایی حائری (عین- صاد) در کتاب «درآمدی بر علم اصول»، مقدمه‌ای بر علم اصول نوشته است. این اثر شامل مباحثی نظیر فقه و نمودهای آن در فقه و دوره‌های آن، ضرورت تحول فقه و اصول، اصول گسترده، تاریخ اصول، تحول اصول، تعریف اصول و موضوع علم اصول است:

«مرحوم میرزای قمی موضوع علم اصول را ادلهٔ اربعه می‌شمارد ولی صاحب فصول می‌گوید: موضوع ادله نیستند و گرنه بحث از دلیلیت ادله، از علم اصول خارج می‌شود، پس موضوع علم، ذات الادله است، تا بحث دلیلیت، بحث از عوارض موضوع باشد.

مرحوم صاحب کفایه موضوع مشخصی را نام نمی‌برد، بلکه به کلی جامع موضوعات مسائل روی می‌آورد و موضوع علم را عین موضوع مسائل می‌داند که تغایر مفهومی دارند، با اتحاد خارجی مثل کلی و مصادیق آن و طبیعی و افراد آن. در نتیجه مجبور نیست تا مثل شیخ بحث از خبر واحد را بحث از حاکی سنت بداند و همین نظر بر اصولیون پس از آخوند اثر گذاشته است.

اما آقای بروجردی موضوع علم را حجت می‌شناسد و تنها از موضوع اصول، بحث مقدمه و ضد، خارج می‌شود»