کتاب فوتبال سینماست

از آغاز پیدایش سینما (۱۸۹۵) تاکنون حدود نیم میلیون فیلم در سراسر جهان ساخته شده. این رقم تقریبی است و شاید شمارش آن، شدنی نباشد، نه به لحاظ منطقی و نه از نظر ریاضی. با این اوصاف اگر یک درصد این فیلم‌ها هم ارزشمند باشد، چیزی حدود پنج هزار فیلم خواهد بود که اگر روزی یک فیلم هم در نظر بگیریم، حدود ۱۴ سال مداوم و بی‌وقفه باید فیلم ببینیم!

در کتاب «فوتبال سینما است»، مهدی صادقی به تحلیل یکی از فیلم‌های خوبی که دیده است می‌پردازد؛ «معجزه برن».

این فیلم داستانی درباره فینال جام جهانی ۱۹۵۴ و قهرمانی آلمان است.

آلمان در این سال نخستین قهرمانی‌ش در جام جهانی را تجربه کرد. فیلم، این قهرمانی را از واقعیت به دنیای نمایش می‌آورد. معجزه برن نشان می‌دهد فوتبال نه فقط روابط پدر و پسر و یک خانواده را گرم و درست می‌کند، بلکه به یک ملتِ سرخورده و ورشکسته از جنگ، چنان امید و نیرویی می‌دهد که اقتصادشان را هم شکوفا می‌کند. این‌گونه است که فوتبال می‌تواند دنیا را تغییر دهد.

او در مقدمه اثر خود می‌گوید:

«بجاست، فوتبال و سینما را از نو بنگریم. فوتبال چیست؟ بازی و سرگرمی؟ ورزش؟ تجارت؟ آیین و فرهنگ؟ میدان سیاست یا...؟ فوتبال هیچ کدام از این‌ها نیست به تنهایی. اما ترکیبی است از همه این‌ها؛ و ترکیبی دیگر از سایر ورزش‌ها.

همین‌طور سینما. سینما چیست؟ ادبیات؟ نقاشی؟ گرافیک؟ تئاتر؟ شعر؟ موسیقی؟ یا...؟ سینما هیچ کدام از این‌ها به تنهایی نیست، اما همه را شامل می‌شود و با همه‌شان در گیر و گرفت است.

سینما و فوتبال، فراتر از یک کنش و حرکت است که می‌توان آنها را «فراپدیده» نامید.

یک فوتبالیست خوب، ترکیبی است از تنِ تنومند و تکنیک و توانایی. ترکیب «تکنیک» و «تن» است که یک فوتبالیست عالی را از فوتبالیست ضعیف متمایز می‌کند. یک فیلم خوب هم ترکیب منحصر به‌فردی است از تکنیک و تفکر. فیلمی که حرف و بیان بالا و اندیشمندانه داشته باشد و با تکنیک‌های کارگردانی (و دیگر هنرهای مرتبط) به اوج رسیده باشد.»

این کتاب جذاب را بخوانید و از تحلیل‌های مهدی صادقی لذت ببرید.