کتاب حکمرانی داده های کشاورزی

کتاب حکمرانی داده های کشاورزی نوشته محمد قربانی، مسئله‌ی استفاده از داده‌ها در تصمیم‌گیری‌های کشاورزی را از گردآوری آمار فراتر می‌برد. نویسنده توضیح می‌دهد که انباشتن اطلاعات، بدون توجه به کیفیت، شیوه‌ی تحلیل، حقوق ذی‌نفعان و مسئولیت نهادها، لزوماً به سیاست‌های مؤثر منجر نمی‌شود. موضوع اصلی این کتاب، پیوند میان مدیریت داده‌ها، اداره‌ی بخش کشاورزی و امنیت غذایی است؛ پیوندی که هم به فناوری وابسته است و هم به اعتماد و هماهنگی سازمانی نیاز دارد. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حکمرانی داده های کشاورزی

کتاب حکمرانی داده های کشاورزی، حاصل توجه محمد قربانی به فاصله‌ی میان تولید آمار و استفاده‌ی مؤثر از اطلاعات در اداره‌ی کشاورزی است. نویسنده تجربه‌ی مدیریتی خود در معاونت برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی را زمینه‌ی طرح مسئله قرار داده است. پرسش محوری این است که داده‌ها تحت چه قواعد و مسئولیت‌هایی می‌توانند مبنای تصمیم‌های معتبر باشند. بحث فقط درباره‌ی اطلاعات مزرعه نیست؛ نهاده‌ها، تولید، فراوری، بازار، خدمات عمومی و رفتار مصرف‌کنندگان نیز در دامنه‌ی بررسی قرار دارند. این کتاب در ۱۱ فصل تنظیم شده است. مقدمه، آرایه‌شناسی و زنجیره‌ی داده‌های کشاورزی، چالش‌های حکمرانی، ابزارها و فناوری‌ها، اقتصاد داده‌ها، ارزش‌گذاری، اخلاق، ساختار مدیریتی عملیاتی و آینده‌پژوهی از موضوعات فصل‌ها هستند. نویسنده مباحث نظری را به مسائل اجرایی پیوند داده است و در کنار بررسی وضعیت ایران، از تجربه‌های جهانی و نمونه‌های موردی نیز استفاده کرده است. حاصل این ترکیب، معرفی حکمرانی داده‌ها به‌عنوان مسئله‌ای فنی، اقتصادی، حقوقی و اجتماعی است؛ مسئله‌ای که مسئولیت آن به یک واحد آماری محدود نمی‌شود.
کتاب حکمرانی داده های کشاورزی میان حکمرانی بر داده‌ها و حکمرانی مبتنی بر داده‌ها تمایز می‌گذارد. موضوع نخست، قواعد تولید، نگهداری، دسترسی و حفاظت از داده‌هاست؛ موضوع دوم، استفاده از اطلاعات برای هدایت کشاورزی را در بر می‌گیرد. این تمایز نشان می‌دهد که خرید ابزارهای دیجیتال، بدون استانداردسازی و تعیین نقش سازمان‌ها، پاسخ کافی به مسئله نیست. مباحث فناوری، از هوش مصنوعی و اینترنت اشیا تا سکوهای یکپارچه‌سازی و ذخیره‌سازی ابری، در کنار سرمایه‌ی اجتماعی، آموزش و حریم خصوصی قرار گرفته‌اند. بخش‌های اقتصادی نیز بازار داده‌ها، حقوق اقتصادی، پولی‌سازی و الگوهای ارزش‌گذاری را بررسی می‌کنند. بحث اخلاق به خطر بزرگ‌نمایی یا کوچک‌نمایی اطلاعات، پاسخ‌گویی و تطابق گزارش‌ها با واقعیت میدان توجه دارد. خواننده در این مسیر با شبکه‌ای از تولیدکنندگان، گردآورندگان، تحلیلگران و کاربران داده‌ها آشنا می‌شود. مسئله‌ی مشترک این بازیگران، تبدیل اطلاعات پراکنده به دانشی است که بتوان پیامدهای تصمیم‌های مبتنی بر آن را سنجید و مسئولیت استفاده از آن را مشخص کرد.

خلاصه کتاب حکمرانی داده های کشاورزی

کتاب حکمرانی داده های کشاورزی بر این ایده استوار است که فراوانی داده‌ها، به‌تنهایی، مشکل تصمیم‌گیری را حل نمی‌کند. داده‌های دقیق باید در زنجیره‌ای مشخص گردآوری، استانداردسازی و تحلیل شوند تا اطلاعات و سپس دانش مورد نیاز سیاست‌گذاری شکل بگیرد. نویسنده با مثال اطلاعات رطوبت خاک، دما، باد و بارندگی توضیح می‌دهد که ثبت عددها با تشخیص وضعیت مزرعه و انتخاب اقدام مناسب تفاوت دارد. او همچنین داده‌های پس‌رویداد را از داده‌های پیش‌رویداد جدا می‌کند؛ دسته‌ی نخست برای ارزیابی عملکرد گذشته به کار می‌آید و دسته‌ی دوم به آمادگی برای آینده کمک می‌کند. پیام محوری این است که کیفیت داده‌ها، هماهنگی مراجع آماری، سواد داده و اعتماد کشاورزان باید هم‌زمان تقویت شوند. حکمرانی مطلوب نیز باید دسترسی و مشارکت را تسهیل کند و در عین حال، امنیت اطلاعات و حقوق صاحبان داده‌ها را حفظ کند.

چرا باید کتاب حکمرانی داده های کشاورزی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب حکمرانی داده های کشاورزی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز میان ثبت آمار و استخراج دانش لازم برای سیاست‌گذاری را توضیح می‌دهد.
• مسائل فناوری را در کنار مالکیت، حریم خصوصی و پاسخ‌گویی بررسی می‌کند.
• نقش کیفیت نمونه‌گیری و اعتماد کشاورزان در اعتبار اطلاعات را روشن می‌کند.
• مباحث بازار و ارزش‌گذاری داده‌ها را به نیازهای بخش کشاورزی پیوند می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب حکمرانی داده های کشاورزی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مدیران و سیاست‌گذاران کشاورزی که مسئول برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری هستند.
• دانشجویان اقتصاد کشاورزی، مدیریت و توسعه‌ی روستایی.
• کارشناسان آمار و فناوری اطلاعات فعال در سازمان‌های کشاورزی.
• پژوهشگران علاقه‌مند به اقتصاد داده‌ها و امنیت غذایی.