کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت

کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت نوشته زکریا برکات درویش، مجموعه‌ای از ۴۰ روایت درباره‌ی جایگاه پیروان امام علی در منابع حدیثی اهل سنت است. نویسنده از گردآوری این روایت‌ها به بحث درباره‌ی معنای تشیع و نسبت محبت با پیروی از اهل بیت می‌رسد؛ تمایزی که محور استدلال‌های این کتاب است. حسین طه نیا این اثر را ترجمه کرده و انتشارات میراث شرق آن را منتشر کرده است. این مجموعه، علاوه‌بر نقل احادیث، برداشت‌های اعتقادی مؤلف از مضمون مشترک آن‌ها را نیز در بر دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت

کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت، جایگاه شیعیان را از منظر روایاتی بررسی می‌کند که زکریا برکات درویش از آثار محدثان اهل سنت گرد آورده است. موضوع اصلی، فضیلت پیروان امام علی، وعده‌ی رستگاری آنان و ارتباطشان با پیامبر و اهل بیت است. نویسنده مجموعه را در دو فصل تنظیم کرده است: فصل اول، چهل حدیث را در بر می‌گیرد و فصل دوم با عنوان در پرتو چهل حدیث، به توضیح مبانی انتخاب روایت‌ها و نتیجه‌گیری از آن‌ها اختصاص دارد. شواهد التنزیل، تاریخ دمشق، تاریخ بغداد، المناقب و معجم‌های طبرانی از منابع نقل احادیث هستند. متن عربی روایت‌ها در کنار برگردان فارسی آمده و پانوشت‌ها، مأخذ نقل و گاهی معرفی صاحب اثر را در اختیار خواننده می‌گذارند. مؤلف در پیشگفتار توضیح داده که سندهای روایات را حذف کرده و مبنای اعتماد خود را تواتر مجموعه‌ی احادیث دانسته است. بنابراین، شیوه‌ی استدلال او بیش از بررسی جداگانه‌ی سند هر روایت، بر تعدد نقل‌ها و اشتراک مضمون آن‌ها تکیه دارد.
کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت صرفاً به کنار هم گذاشتن بشارت‌های اخروی محدود نمی‌شود. فصل دوم، مسئله‌ی معنای شیعه را پیش می‌کشد و میان دوست‌داشتن اهل بیت و پیروی از آنان تفاوت می‌گذارد. مؤلف معتقد است که محبت به‌تنهایی تمام معنای تشیع را نمی‌رساند و روایت‌های مربوط به دوستداران باید در پرتو احادیث مربوط به پیروان تفسیر شوند. بحث‌هایی مانند دلایل درست و محکم برای صحت ادعای ما، ادله منطقی عقلی و شاهد حدیثی نقلی نیز مسیر استدلال این فصل را نشان می‌دهند. متن از موضع اعتقادی شیعی نوشته شده است و نتیجه‌گیری‌های مربوط به حقانیت مذهب، دیدگاه نویسنده به‌شمار می‌آیند. اختلاف او با داوری ذهبی درباره‌ی یکی از نقل‌ها نیز نشان می‌دهد که حضور یک روایت در منابع، لزوماً به معنای توافق درباره‌ی اعتبار آن نیست. مترجم در پیشگفتار خود، رفع بدفهمی‌ها نسبت به شیعه و تقویت همبستگی مسلمانان را از انگیزه‌های ترجمه معرفی کرده است؛ دغدغه‌ای که زمینه‌ی مواجهه‌ی این اثر با منابع مذاهب اسلامی را روشن‌تر می‌کند.

خلاصه کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت

کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت بحث خود را با روایت‌هایی آغاز می‌کند که آیه‌ی هفتم سوره‌ی بینه و تعبیر خیرالبریه را به امام علی و شیعیان او مرتبط می‌دانند. نقل‌های بعدی، موضوع‌هایی چون حضور در کنار حوض کوثر، شفاعت، آمرزش و همراهی با اهل بیت در بهشت را دنبال می‌کنند. مؤلف سپس از این مضمون‌های مشترک، نتیجه‌هایی درباره‌ی ریشه‌ی تشیع در تعالیم پیامبر و معنای پیروی دینی می‌گیرد. استدلال محوری او این است که وابستگی عاطفی یا همراهی سیاسی، به‌تنهایی معیار بهره‌مندی از وعده‌های این احادیث نیست. نویسنده، پیروی از اهل بیت به‌عنوان راهنمایان دینی را اصل می‌داند و میان این پیروی، دشمنی و غلو مرز می‌گذارد. پیام اصلی از نگاه او، ضرورت فهم محبت در پیوند با اطاعت و پایبندی به هدایت اهل بیت است.

چرا باید کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مجموعه‌ای از نقل‌های مرتبط با فضیلت شیعیان را همراه با ارجاع به منابع اهل سنت ارائه می‌کند.
• تمایز محبت، پیروی دینی و همراهی سیاسی را در استدلال مؤلف روشن می‌سازد.
• نمونه‌ای از استناد به تعدد روایت‌ها برای دفاع از یک دیدگاه اعتقادی عرضه می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب شیعیان امام علی ابن ابی طالب (ع) در احادیث اهل سنت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به احادیث فضائل اهل بیت و منابع نقل آن‌ها.
• خوانندگان پیگیر مبانی اعتقادی تشیع و معنای پیروی دینی.
• مطالعه‌کنندگان استدلال‌های مذهبی مبتنی بر منابع اهل سنت.