کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین

کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین نوشته سیدعلی شهرستانی، معنای وصف «امی» برای پیامبر اسلام را موضوع بررسی قرار داده است. نویسنده میان نخواندن و ننوشتن در عمل و نداشتن توانایی خواندن و نوشتن تفاوت می‌گذارد و برداشت مشهور از این وصف را بازبینی می‌کند. انتشارات میراث شرق این کتاب را منتشر کرده است. مسئله‌ی اصلی پژوهش، سنجیدن یک تفسیر رایج باتکیه‌بر کاربردهای قرآنی، منابع لغت و گزارش‌های تاریخی است؛ تفسیری که نویسنده اعتبار و پیامدهای کلامی آن را محل بحث می‌داند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین

کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین پژوهشی در پیوند واژه‌شناسی، تفسیر قرآن و مباحث مربوط به نبوت است. سیدعلی شهرستانی بحث را از تمایز میان متن مقدس و برداشت‌های انسانی از میراث اسلامی آغاز می‌کند. او شهرت یک نظر میان عالمان را به‌تنهایی برای اثبات درستی آن کافی نمی‌داند و خواستار بررسی شواهد هر ادعاست. پرسش محوری پژوهش این است که آیا «امی» در توصیف پیامبر، ضرورتاً به معنای ناآشنایی با خواندن و نوشتن است یا کاربردهای دیگری دارد. نویسنده برای پاسخ، معنای واژه در سیاق آیات را از استدلال‌هایی جدا می‌کند که برای دفاع از نبوت و اعجاز قرآن شکل گرفته‌اند. او همچنین تفاوت میان آموزش‌ندیدن نزد انسان‌ها، انجام‌ندادن یک کار و ناتوان‌بودن از انجام آن کار را مبنای نقد شماری از استدلال‌ها قرار داده است.
کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین پس از مقدمه، سه مبحث تمهیدی و دو باب اصلی دارد. مباحث مقدماتی شامل معانی «امی» در فرهنگ‌های لغت، بررسی نسبت این واژه با ام‌القری و وجود خواندن و نوشتن میان عرب‌ها پیش از رسالت است. باب نخست، دلایل منکران خواندن و نوشتن پیامبر را در چهار حوزه‌ی لغت، قرآن، حدیث و عقل بررسی می‌کند. باب دوم، دلایل اثبات این توانایی را در ۱۰ محور پیش می‌برد و به گزارش‌های مربوط به صلح حدیبیه توجه ویژه‌ای دارد. مقایسه‌ی دیدگاه‌های عالمان شیعه و اهل‌سنت نیز بخشی از بحث است؛ مقایسه‌ای که اختلاف‌نظرهای درون هر دو گروه را نشان می‌دهد. نویسنده از نظر مشخصی دفاع می‌کند، اما پذیرش آن نظر را شرط ایمان نمی‌شمارد. او اختلاف بر سر این موضوع را مسئله‌ای معرفتی معرفی کرده است و پاسخ‌دادن به استدلال مخالف را بر طرد یا متهم‌کردن صاحب‌نظر ترجیح می‌دهد.

خلاصه کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین

کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین بر این تمایز استوار است که گزارش نخواندن و ننوشتن پیامبر پیش از بعثت، لزوماً ناآگاهی او از خواندن و نوشتن را ثابت نمی‌کند. شهرستانی معتقد است معنای «امی» باید ابتدا از کاربردهای قرآنی و شواهد لغوی به دست آید، نه از نتیجه‌ای کلامی که پیشاپیش پذیرفته شده است. او در کنار معنای مشهور، دو احتمال دیگر را بررسی می‌کند: تعلق به مردمی که کتاب آسمانی نداشته‌اند و نسبت با ام‌القری. پژوهش سپس استدلال‌های دو سوی اختلاف، گزارش‌های کتابت و نسبت این مسئله با اعجاز قرآن را می‌سنجد. حرف اصلی نویسنده، ضرورت جداکردن معنای واژه از برداشت‌های تثبیت‌شده درباره‌ی آن است.

چرا باید کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز میان ننوشتن و ناتوانی از نوشتن را در بررسی شواهد روشن می‌کند.
• معانی رقیب «امی» را در نسبت با سیاق آیات مطرح می‌کند.
• اختلاف دیدگاه‌های عالمان شیعه و اهل‌سنت را درباره‌ی یک برداشت مشهور نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب امیه النبی (ص) بین مشهور المسلمین و کتاب رب العالمین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران تفسیر و علوم قرآن که معنای واژگان قرآنی را بررسی می‌کنند.
• علاقه‌مندان به مباحث نبوت و اعجاز قرآن.
• خوانندگان آشنا با متون عربی و علاقه‌مند به نقد استدلال‌های کلامی.