کتاب دشمن زن

کتاب دشمن زن (و چند نمایشنامه‌ی دیگر) نوشته توفیق الحکیم، چهار نمایشنامه درباره‌ی جایگاه اجتماعی زنان، حق انتخاب و مسئولیت روشنفکران را در کنار هم قرار داده است. شخصیت‌های این مجموعه، باورهای پذیرفته‌شده را در موقعیت‌هایی روزمره یا خیالی به چالش می‌کشند؛ از زنی که برای خواستگاری پیش‌قدم می‌شود تا اصلاح‌طلبی که با شیطان گفت‌وگو می‌کند. سپیده موسوی این کتاب را ترجمه کرده است و انتشارات افراز آن را منتشر کرده است. مقدمه‌های تحلیلی مجموعه نیز زمینه‌ی آشنایی با دغدغه‌های نویسنده را فراهم می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دشمن زن

کتاب دشمن زن (و چند نمایشنامه‌ی دیگر) مجموعه‌ای از چهار اثر نمایشی توفیق الحکیم است که بحث درباره‌ی آزادی زنان و آگاهی اجتماعی را به برخورد میان شخصیت‌ها پیوند می‌زند. سه نمایشنامه‌ی دشمن زن، من این مرد را می‌خواهم و نماینده‌ی مجلس، نقش اجتماعی زن و تلاش او برای برخورداری از حق انتخاب را محور قرار داده‌اند. نمایشنامه‌ی شیطان و اصلاح‌طلب نیز مسئله‌ی اصلاح جامعه و مسئولیت آگاهی‌بخش روشنفکران را پیش می‌کشد. نویسنده در این مجموعه، عرصه‌های خصوصی و عمومی زندگی را جدا از یکدیگر نمی‌بیند. تصمیم درباره‌ی ازدواج، مراقبت از کودک و فعالیت سیاسی، هریک می‌توانند محلی برای آشکارشدن نابرابری‌ها یا سنجیدن باورهای اشخاص باشند. گفت‌وگوها فقط وسیله‌ی انتقال اطلاعات نیستند؛ شخصیت‌ها هنگام صحبت، استدلال‌های یکدیگر را محک می‌زنند و گاهی تناقض میان ادعا و رفتارشان آشکار می‌شود. موقعیت‌های طنزآمیز نیز بخشی از همین رویارویی‌اند و بحث‌های اجتماعی را در دل اتفاق‌های معمول خانه و محل کار جای می‌دهند.
کتاب دشمن زن (و چند نمایشنامه‌ی دیگر) پیش از متن نمایشنامه‌ها، مطالبی درباره‌ی پیشینه‌ی ادبیات نمایشی، زندگی نویسنده و ویژگی‌های آثار او آورده است. بخش‌های تحلیلی، جایگاه زنان در جامعه‌ی مصر و تصویرهای متفاوت زن در نوشته‌های الحکیم را بررسی کرده‌اند. این مطالب، نسبت میان محدودیت‌های اجتماعی و امکان ابراز خواسته‌های زنان را توضیح می‌دهند و نگاه نویسنده به آزادی روحی آنان را مطرح می‌کنند. بخش دیگری نیز حضور شیطان در آثار او را بررسی کرده است؛ حضوری که زمینه‌ای برای سنجش خواسته‌ها، ادعاها و ظرفیت انسان فراهم می‌آورد. این مقدمه‌ها همچنین مفهوم نمایش فکری و اهمیت ادبی گفت‌وگو را در کار الحکیم شرح می‌دهند. خواندن متن‌های نمایشی در کنار این بحث‌ها، توجه را از ماجرای هر نمایش فراتر می‌برد و به پرسش مشترک مجموعه نزدیک می‌کند: انسان چگونه میان عادت‌های به‌ارث‌رسیده، خواسته‌های شخصی و مسئولیت اجتماعی خود تصمیم می‌گیرد؟

خلاصه کتاب دشمن زن

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب دشمن زن، موقعیت‌هایی متفاوت از رویارویی خواسته‌های انسان با قواعد اجتماعی را کنار هم می‌گذارد. نایله در من این مرد را می‌خواهم، همراه دوستش دریه به دفتر یک وکیل می‌رود. او قصد دارد از مردی خواستگاری کند که افکار و فعالیت‌هایش را دنبال کرده است. دریه این تصمیم را خلاف انتظار جامعه از یک زن می‌داند و گفت‌وگوی آن دو به بحثی درباره‌ی جسارت، انتخاب و تحمل پاسخ منفی تبدیل می‌شود. نمایشنامه‌ی نماینده‌ی مجلس از اتاق کودکی آغاز می‌شود که مادرش در مجلس مشغول کار است. پدر باید او را بخواباند، اما درخواست قصه، این وظیفه را پیچیده می‌کند. شیطان و اصلاح‌طلب نیز گفت‌وگوی مردی خواهان اصلاح جامعه با شیطان را پیش می‌کشد و مسئله‌ی آگاهی و مقصود اصلاحگری را در موقعیتی خیالی قرار می‌دهد.

چرا باید کتاب دشمن زن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دشمن زن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نمایشنامه‌ها بحث حق انتخاب زنان را در موقعیت‌های مشخص ازدواج، خانه و فعالیت سیاسی مطرح می‌کنند.
• طنز موقعیت، فاصله‌ی میان باورهای اعلام‌شده و رفتار شخصیت‌ها را آشکار می‌کند.
• مقدمه‌های تحلیلی، زمینه‌ی شناخت نمایش فکری و دغدغه‌های اجتماعی توفیق الحکیم را فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب دشمن زن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های اجتماعی و طنز موقعیت.
• خوانندگانی که به بازتاب حق انتخاب و جایگاه زنان در ادبیات علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با نمایش فکری و دغدغه‌های توفیق الحکیم آشنا شوند.