کتاب طناب

کتاب طناب نوشته پاتریک همیلتون، نمایشنامه‌ای جنایی درباره‌ی دو جوان است که قتل را نه وسیله‌ای برای رسیدن به منفعت، بلکه نشانه‌ی برتری خود می‌دانند. برندون و گرانیو پس از کشتن همکلاسی‌شان، مهمانانی را به خانه دعوت می‌کنند که خانواده‌ی مقتول نیز میان آن‌ها هستند. صندوقی در اتاق پذیرایی، حقیقتی را پنهان کرده که معنای تمام تعارف‌ها و شوخی‌های مهمانی را تغییر می‌دهد. نگین رضاپور این نمایشنامه را ترجمه کرده و انتشارات افراز آن را منتشر کرده است. تعلیق از همان آغاز بر سر هویت قاتل نیست؛ مسئله، حفظ ظاهر در برابر نگاه دیگران است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طناب

کتاب طناب اثر پاتریک همیلتون، فضای یک پذیرایی اشرافی را به صحنه‌ی تقابل خودپسندی، ترس و مسئولیت اخلاقی تبدیل می‌کند. خانه‌ی مشترک دو جوان در محله‌ی میفر لندن، محل وقوع نمایشی است که حرکت شخصیت‌ها و حتی سکوت‌هایشان اهمیت دارد. نویسنده برای اتاق، اثاثیه، نور و صدا توضیحات دقیقی داده است. صندوق بزرگ وسط صحنه، برخلاف وسایل پیرامونش، فقط جزئی از دکور نیست؛ حضور ثابت صندوق سبب می‌شود گفت‌وگوهای معمول مهمانی معنایی تهدیدآمیز پیدا کنند. تاریکی آغاز نمایش، روشن‌شدن تدریجی چراغ‌ها، صدای زنگ تلفن و بارش باران نیز در شکل‌گرفتن اضطراب سهم دارند. دستور صحنه تصریح کرده که اجرای نمایش پیوسته است و افتادن پرده‌ها نشانه‌ی گذشت زمان نیست. این پیوستگی، فرصتی برای فاصله‌گرفتن از موقعیت باقی نمی‌گذارد. مخاطب همراه شخصیت‌ها در همان اتاق می‌ماند و تغییرهای ظریف رفتارشان را دنبال می‌کند؛ تغییرهایی که گاهی از خود گفته‌ها مهم‌تر می‌شوند.
کتاب طناب تعلیق خود را از اختلاف میان دانسته‌های مخاطب و بی‌خبری بیشتر مهمانان می‌گیرد. برندون، قتل را همچون کاری حساب‌شده و شایسته‌ی تحسین توصیف می‌کند و حضور نزدیکان قربانی را بخشی از نمایش قدرت خود می‌داند. گرانیو در مقابل، هرچند شریک اوست، زیر فشار اتفاقی که رخ داده آرامش ندارد. تفاوت این دو شخصیت، امکان بررسی فاصله‌ی ادعای تسلط با تجربه‌ی واقعی ترس را فراهم کرده است. روپرت کادل، معلم پیشین آن‌ها، نیز حضوری تعیین‌کننده در فضای گفت‌وگوها دارد؛ نگاه دقیق و پرسش‌هایش، اطمینان میزبانان را به چالش می‌کشد. مهمانان دیگر از کتاب، سینما، لباس و آشنایان حرف می‌زنند، اما آگاهی مخاطب از حقیقت، این معاشرت معمول را به موقعیتی آزاردهنده تبدیل می‌کند. شوخی‌های تلخ و لحظه‌های مضحک، کنار خشونتی قرار گرفته‌اند که از دید مهمانان پنهان است. مسئله‌ی اصلی فقط احتمال کشف جنایت نیست؛ نمایش این پرسش را نیز پیش می‌کشد که انسان چگونه می‌تواند دیگری را به ابزاری برای اثبات برتری خود تقلیل دهد. مقدمه‌ی اثر نیز منشأ ماجرا را به یک پرونده‌ی واقعی قتل پیوند می‌دهد و از اقتباس سینمایی آلفرد هیچکاک یاد می‌کند. این اطلاعات، زمینه‌ای برای شناخت نسبت نمایش با واقعیت و سینما فراهم می‌آورند.

خلاصه کتاب طناب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب طناب از خانه‌ی ویندام برندون و چارلز گرانیو آغاز می‌شود؛ جایی که دو جوان، همکلاسی خود رونالد کنتلی را کشته و جسدش را در صندوقی پنهان کرده‌اند. برندون از آنچه جنایتی بی‌نقص می‌خواند احساس پیروزی می‌کند، اما گرانیو از دیده‌شدن و باقی‌ماندن نشانه‌ای از قتل می‌ترسد. میزبانان برای همان شب مهمانی ترتیب داده‌اند و پدر و عمه‌ی رونالد نیز دعوت شده‌اند. مهمانان بی‌خبر از حقیقت، دور صندوق غذا می‌خورند و درباره‌ی موضوع‌های روزمره صحبت می‌کنند. روپرت کادل، معلم پیشین دو جوان، به رفتارها و گفته‌های نامعمول آن‌ها توجه نشان می‌دهد. برندون می‌کوشد جریان پذیرایی را کنترل کند، درحالی‌که اضطراب شریکش و پرسش‌های روپرت، حفظ ظاهر را دشوارتر می‌کنند. مهمانی برای یکی فرصتی برای خودنمایی و برای دیگری آزمونی فرساینده است.

چرا باید کتاب طناب را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طناب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• آشکاربودن هویت قاتلان از آغاز، توجه را به چگونگی پنهان‌کاری و شکل‌گیری سوءظن معطوف می‌کند.
• تقابل برندون و گرانیو، تفاوت خودنمایی و هراس پس از جنایت را نشان می‌دهد.
• دستورهای دقیق صحنه، نقش نور، صدا و حرکت را در ایجاد تعلیق روشن می‌کنند.
• گفت‌وگوهای مهمانی، پرسش‌هایی درباره‌ی تحقیر دیگران و توجیه خشونت پیش می‌کشند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب طناب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های جنایی با فضای بسته و پرتنش.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی غرور، خشونت و اضطراب علاقه دارند.
• دانشجویان تئاتر که نقش دستور صحنه در ایجاد تعلیق را بررسی می‌کنند.
• علاقه‌مندان به شناخت متن مبنای اقتباس سینمایی هیچکاک.