کتاب سیبرنتیک

کتاب سیبرنتیک (نظریه عمومی کنترل مکانیسم‌ها در سیستم‌های مکانیکی و ارگانیسمی) نوشته محمدرضا داورپناه، موضوع کنترل و ارتباط را در ماشین‌ها، موجودات زنده و نظام‌های اجتماعی بررسی می‌کند. مسئله‌ی اصلی این کتاب، نقش اطلاعات و بازخورد در تنظیم رفتار سیستم‌هاست؛ اینکه نتیجه‌ی یک فعالیت چگونه دوباره به سیستم بازمی‌گردد و زمینه‌ی اصلاح عملکرد را فراهم می‌کند. نویسنده پیش از معرفی اصول سیبرنتیک، مبانی تفکر سیستمی و نسبت کل و اجزا را توضیح داده است. انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیبرنتیک

کتاب سیبرنتیک: نظریه عمومی کنترل مکانیسم‌ها در سیستم‌های مکانیکی و ارگانیسمی، نوشته محمدرضا داورپناه، سیبرنتیک را در پیوند با پرسشی بنیادی معرفی می‌کند: سیستم‌ها چگونه فعالیت خود را تنظیم می‌کنند و در ارتباط با محیط به تعادل می‌رسند؟ نویسنده شناخت اجزای جداگانه را برای توضیح رفتار یک مجموعه کافی نمی‌داند و روابط متقابل، سازمان و هدف را نیز وارد بحث می‌کند. این کتاب در دو بخش و ۱۱ فصل تنظیم شده است. بخش نخست، مبانی فلسفی را در پنج فصل بررسی می‌کند و موضوعاتی مانند نظریه عمومی سیستم‌ها، فلسفه سیبرنتیک، سیستم‌های پیچیده و نظریه آشوب را در بر می‌گیرد. بحث آغازین، تفاوت جهان‌بینی مکانیستی و سیستمی را روشن می‌کند. نویسنده در شرح دیدگاه برتالنفی نشان داده است که موجود زنده صرفاً مجموعه‌ای از اجزای کنار هم نیست؛ تبادل با محیط و هماهنگی میان اجزا نیز در شناخت این موجود نقش دارد. مباحث هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی نیز زمینه‌ای برای بررسی مفهوم سیستم و محدودیت‌های شناخت فراهم می‌کنند.
کتاب سیبرنتیک: نظریه عمومی کنترل مکانیسم‌ها در سیستم‌های مکانیکی و ارگانیسمی در بخش دوم، شش فصل را به مفاهیم اختصاصی این حوزه اختصاص داده است. تاریخچه و مفهوم سیبرنتیک، نسل‌ها یا جریان‌های فکری سیبرنتیک و مفاهیم و اصول سیبرنتیک از عنوان‌های این بخش‌اند. مباحث کنترل، ارتباط و اطلاعات نیز موضوعاتی مانند جعبه‌ی سیاه، بازخورد، مدل‌سازی، یادگیری و آنتروپی را کنار هم قرار می‌دهند. نویسنده سیبرنتیک را با نظریه عمومی سیستم‌ها یکسان نمی‌گیرد؛ سیبرنتیک در این توضیح، بر سازوکارهای کنترل و انتقال اطلاعات تمرکز دارد و در قلمرو گسترده‌تر نظریه‌ی سیستم‌ها جای می‌گیرد. دامنه‌ی بحث نیز به تجهیزات مکانیکی محدود نیست و تعامل انسان و ماشین، انسان و انسان و ماشین و ماشین را شامل می‌شود. مباحث آشوب، حساسیت به شرایط اولیه و خودشباهتی، زمینه‌ی بحث درباره‌ی پیچیدگی را فراهم می‌کنند. این مجموعه‌ی موضوعات، مطالعه را از پرسش درباره‌ی ماهیت یک سیستم به بررسی چگونگی تنظیم، سازگاری و تغییر رفتار سیستم می‌رساند؛ مسیری که جنبه‌های فلسفی و مفهومی سیبرنتیک را در کنار مباحث کنترل نگه می‌دارد.

خلاصه کتاب سیبرنتیک

کتاب سیبرنتیک: نظریه عمومی کنترل مکانیسم‌ها در سیستم‌های مکانیکی و ارگانیسمی، تنظیم رفتار سیستم را حاصل ارتباط میان دریافت اطلاعات، تصمیم و بازخورد معرفی می‌کند. سیستم اطلاعاتی از محیط و پیامد فعالیت‌های خود دریافت می‌کند و این اطلاعات را برای اصلاح عملکرد به کار می‌گیرد. نویسنده این چرخه را مبنایی برای توضیح حفظ تعادل، هدف‌جویی و سازگاری می‌داند. تفکر سیستمی نیز امکان می‌دهد مسئله به‌جای جداسازی از محیط، در شبکه‌ی روابط بررسی شود. سیستم‌های باز از محیط تأثیر می‌پذیرند و برای تداوم فعالیت به تبادل وابسته‌اند. مفهوم هم‌پایانی نشان می‌دهد که مسیرها و شرایط آغازین متفاوت می‌توانند به هدفی یکسان برسند. بحث شناخت نیز این تصویر را تکمیل می‌کند: مدل‌ها همه‌ی واقعیت را در بر نمی‌گیرند و مشاهده‌گر در فرایند شناخت سهم دارد. پیام محوری، توجه هم‌زمان به روابط، گردش اطلاعات و فرایند تغییر است.

چرا باید کتاب سیبرنتیک را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سیبرنتیک: نظریه عمومی کنترل مکانیسم‌ها در سیستم‌های مکانیکی و ارگانیسمی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت سیبرنتیک و نظریه عمومی سیستم‌ها را روشن می‌کند.
• نقش بازخورد و اطلاعات در اصلاح عملکرد سیستم را توضیح می‌دهد.
• مبانی فلسفی شناخت سیستم را در کنار مفاهیم کنترل قرار می‌دهد.
• ارتباط تعادل، سازگاری و تغییر را در بررسی سیستم‌ها نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب سیبرنتیک: نظریه عمومی کنترل مکانیسم‌ها در سیستم‌های مکانیکی و ارگانیسمی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان علاقه‌مند به نظریه‌ی سیستم‌ها و کنترل.
• پژوهشگران ارتباطات و مطالعات سازمانی.
• خوانندگان علاقه‌مند به مبانی فلسفی سیبرنتیک.
• علاقه‌مندان به شناخت بازخورد و سازگاری در سیستم‌ها.