کتاب مرگ در می زند

کتاب مرگ در می زند نوشته وودی آلن، نمایشنامه‌ای طنز درباره‌ی مردی است که حاضر نیست به این راحتی‌ها از زندگی دست بکشد. نت آکرمن، تولیدکننده‌ی لباس، نیمه‌شب مهمانی ناخوانده دارد: مرگی که از پنجره وارد می‌شود اما بیش از آنکه ترسناک باشد، خسته و دست‌وپاچلفتی به نظر می‌رسد. مواجهه‌ی این دو، ترس از مردن را به بحثی درباره‌ی قراردادهای کاری، تشریفات مهمانی و فرصت بیشتر برای زندگی تبدیل می‌کند. یوسف علایی ملاباشی این نمایشنامه را ترجمه کرده و انتشارات امید سخن این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مرگ در می زند

کتاب مرگ در می زند اثر وودی آلن، برخورد انسان با مرگ را در فضای یک اتاق‌خواب مجلل به صحنه می‌آورد. شخصیت اصلی، نت آکرمن، مردی ۵۷ ساله است که موفقیت اقتصادی، آسایش خانواده و دارایی‌هایش بخش مهمی از تصور او درباره‌ی ارزش زندگی را می‌سازند. ورود مرگ به چنین فضایی، تقابل میان پایان‌پذیری زندگی و میل به ادامه‌دادن برنامه‌های روزمره را شکل می‌دهد. آلن برای نمایش این تقابل، مرگ را از هیئت موجودی دور از دسترس بیرون می‌آورد. مهمان سیاه‌پوش نفس کم می‌آورد، نگران زخم زانویش می‌شود و انتظار پذیرایی دارد. شباهت ظاهری او به نت نیز مرز میان انسان هراسان و موجود هراس‌انگیز را کم‌رنگ می‌کند. طنز نمایش از همین ناسازگاری‌ها جان می‌گیرد: موضوع گفت‌وگو پایان زندگی است اما طرفین درباره‌ی ظاهر یکدیگر، وسایل خانه و آداب مهمان‌داری جر‌وبحث می‌کنند. دستورهای صحنه، حرکات بدنی و تغییر نور نیز در کنار گفت‌وگوها، موقعیت کمیک را پیش می‌برند. مرگ در این نمایش نه دانای مطلق است و نه شخصیتی که بتواند همه‌ی پرسش‌های طرف مقابل را پاسخ دهد.
کتاب مرگ در می زند در مقدمه‌ی عسگر بهمن‌یار، در نسبت با پرسش دیرپای انسان درباره‌ی مرگ معرفی شده است. مقدمه، نمایشنامه را اقتباسی آزاد از فیلم مهر هفتم ساخته‌ی اینگمار برگمان می‌داند و تفاوت فضای دو اثر را در برجسته‌شدن طنز توضیح می‌دهد. متن نمایش به‌جای گسترش بحث‌های انتزاعی، این پرسش‌ها را در برخورد دو شخصیت دنبال می‌کند. نت حتی هنگام نگرانی از مردن، از حسابگری تجاری خود فاصله نمی‌گیرد. او می‌خواهد بداند چرا باید اکنون برود و آیا می‌توان بر سر زمان رفتن چانه زد. مرگ نیز برخلاف انتظار، گرفتار دلخوری، خودنمایی و نیازهای معمول است. این جابه‌جایی جایگاه‌ها، اقتدار مهمان ناخوانده را زیر سؤال می‌برد و هم‌زمان دلبستگی نت به معیارهای مادی را آشکار می‌کند. تجربه‌ی خواندن نمایش، میان خنده به رفتار شخصیت‌ها و تأمل درباره‌ی ناتوانی انسان در پذیرفتن پایان حرکت می‌کند؛ بدون اینکه گفت‌وگوها به سخنرانی فلسفی تبدیل شوند.

خلاصه کتاب مرگ در می زند

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
نت آکرمن در اتاق‌خوابش مشغول خواندن روزنامه است که مردی سیاه‌پوش از پنجره وارد می‌شود. غریبه خودش را مرگ معرفی می‌کند و می‌گوید برای بردن او آمده است. نت نه بیمار است و نه خودش را آماده‌ی رفتن می‌داند؛ او تازه قرارداد کاری مهمی بسته و هنوز برنامه‌هایی برای زندگی دارد. ظاهر معمولی و رفتار ناشیانه‌ی مهمان، باورکردن ادعایش را دشوارتر می‌کند. نت درخواست مهلت می‌کند اما پاسخ دلخواهش را نمی‌گیرد. او سرانجام پیشنهاد می‌دهد سرنوشت این دیدار را به یک دست بازی جین‌رامی گره بزنند: همراه‌شدن با مرگ در برابر فرصتی بیشتر برای ماندن. کتاب مرگ در می زند از این نقطه، پرسش‌های نت درباره‌ی مردن را در کنار کل‌کل‌های دو بازیکن پیش می‌برد.

چرا باید کتاب مرگ در می زند را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مرگ در می زند را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• شخصیت مرگ، تصور رایج از موجودی مقتدر و هراس‌انگیز را به چالش می‌کشد.
• گفت‌وگوها زمینه‌ای برای تأمل درباره‌ی پیوند موفقیت مالی و احساس ارزشمندی فراهم می‌کنند.
• دستورهای صحنه نشان می‌دهند حرکات بدنی و مکث‌ها چگونه در ساختن طنز نقش دارند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مرگ در می زند به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های طنز با موضوع مرگ و میل به زندگی.
• خوانندگانی که از کشمکش کلامی میان دو شخصیت لذت می‌برند.
• دوستداران آثار وودی آلن که به شوخی‌های او با پرسش‌های فلسفی علاقه دارند.