کتاب فرسنامه قیم نهاوندی

کتاب فرسنامه قیم نهاوندی (کهن‌ترین فرسنامه‌ی شناخته‌شده به فارسی) نوشته محمدبن مبارک زنگی است و با کوشش آذرتاش آذرنوش و نادر مطلبی کاشانی توسط نشر نی منتشر شده است. این کتاب از کهن‌ترین متن‌های فارسی در باب اسب‌شناسی، سوارکاری و درمان بیماری‌های اسب به شمار می‌آید و از خلال آن می‌توان هم با واژگان کهن این حوزه آشنا شد و هم با نگاه عملی نویسنده به شناخت اسب، رنگ‌ها، عیب‌ها، شیوه‌ی نگهداری و مسابقه همراه شد. فرهنگ انتشارات معین فرسنامه را کتابی دانسته است که از اسب، اندام و انواع آن صحبت می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرسنامه قیم نهاوندی اثر محمدبن مبارک زنگی

کتاب فرسنامه قیم نهاوندی (کهن‌ترین فرسنامه‌ی شناخته‌شده به فارسی) اثری منسوب به محمدبن مبارک زنگی، مشهور به قیم نهاوندی، است که متن آن به اسب از چند زاویه نگریسته است؛ شناخت ظاهر و توان اسب، تشخیص سن و عیب، آداب سواری، خوراک‌دادن، پرورش، دوانیدن و درمان بیماری‌ها. مقدمه‌ی مفصل مصححان، آذرتاش آذرنوش و نادر مطلبی کاشانی، نشان می‌دهد که اهمیت این اثر در جایگاه آن در نثر کهن فارسی و ثبت واژگان تخصصی اسب‌داری است.

نویسنده از تجربه‌ی شخصی خود در میدان اسب‌دوانی و معاشرت با امیران و سوارکاران می‌گوید. کتاب فرسنامه قیم نهاوندی در باب‌های متعدد تنظیم شده است، از مباحثی مانند دندان اسب و تشخیص سن آغاز می‌شود و سپس به شناخت اسب دونده، عیب‌ها، نشان‌ها و رنگ‌های اسبان می‌پردازد. کتاب حاضر همچنین درمورد سواری، علف‌دادن، ریاضت‌دادن، آماده‌کردن اسب برای سباق و کاربرد هر اسب در کارهای مختلف سخن گفته است.

بخش بسیاری از کتاب فرسنامه قیم نهاوندی به بیماری‌ها و درمان‌ها اختصاص دارد؛ از دردهای پا و سم تا آماس‌ها، زخم‌ها، مشکلات تنفسی و دیگر عارضه‌ها. در پایان نیز بحثی درباره‌ی استر آمده است. این کتاب علاوه‌بر ارزش تاریخی، تصویری زنده از دانشی به دست می‌دهد که بر مشاهده، آزمون و تجربه استوار بوده و در کنار آن، فهرست واژگان و توضیحات مصححان به فهم اصطلاحات دشوار متن کمک کرده است.

فرهنگ انتشارات معین فرسنامه را کتابی دانسته است که از اسب، اندام و انواع آن صحبت می‌کند.

خلاصه کتاب فرسنامه قیم نهاوندی

کتاب حاضر مجموعه‌ای از دانسته‌ها و تجربه‌های مربوط به اسب است که از تشخیص سن و ویژگی‌های بدنی آغاز می‌شود و به انتخاب اسب مناسب، شناخت رنگ‌ها و نشانه‌ها، شیوه‌ی سواری، خوراک، پرورش و آماده‌سازی برای دواندن می‌پردازد. بخش مهمی از این اثر به بیماری‌های رایج اسب و شیوه‌های درمان آن‌ها اختصاص دارد. نویسنده به نقل گفته‌های پیشینیان بسنده نمی‌کند و گاه نظر خود را در رد یا اصلاح آن‌ها می‌آورد. این کتاب تجربه‌ی عملی اسب‌داری و سوارکاری در نثر فارسی کهن را به تصویر کشده است.

چرا باید کتاب فرسنامه قیم نهاوندی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فرسنامه قیم نهاوندی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یکی از کهن‌ترین متن‌های فارسی در زمینه‌ی اسب‌شناسی و سوارکاری را در اختیار ما می‌گذارد.
• خواننده با اصطلاحات قدیمی مربوط به رنگ، اندام، عیب و بیماری‌های اسب آشنا می‌شود.
• اثر نشان می‌دهد که تجربه‌ی عملی نویسنده چگونه در کنار دانسته‌های پیشین قرار گرفته است.
• فهرست باب‌ها گستره‌ی موضوعات را از تشخیص سن و انتخاب اسب تا درمان عارضه‌های گوناگون پوشش می‌دهد.
• مقدمه و کوشش مصححان به درک جایگاه تاریخی و زبانی اثر کمک می‌کند.

خواندن کتاب فرسنامه قیم نهاوندی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فرسنامه قیم نهاوندی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به متون کهن فارسی که می‌خواهند با نثر تخصصی سده‌های گذشته آشنا شوند.
• پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی که درمورد واژگان قدیمی و اصطلاحات فنی کنجکاوند.
• کسانی که به تاریخ اسب‌داری، سوارکاری و فرهنگ وابسته به آن علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند از خلال یک متن قدیمی با شیوه‌های شناخت و درمان اسب آشنا شوند.

درباره محمدبن مبارک زنگی

محمدبن مبارک زنگی معروف به قیم نهاوندی در قرن شش هجری می‌زیست.