کتاب مبانی تاریخ هنر

کتاب مبانی تاریخ هنر (Fundamentals of Art History) نوشته مایکل کوترن و آن دآلوا و ترجمه سهند سلطاندوست است؛ اثری آموزشی که به‌جای محدودماندن به معرفی آثار و دوره‌ها به سراغ این پرسش رفته است که تاریخ‌نگاران هنر چگونه به اثر هنری نگاه می‌کنند و از دل آن معنایی را بیرون می‌کشند. این کتاب از تعریف هنر و تاریخ هنر شروع می‌کند و سپس به تحلیل صوری، موضوع، بافتار، موزه و شیوه‌ی مطالعه و مقاله‌نویسی می‌رسد. نشر مرکز کتاب حاضر را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی تاریخ هنر اثر مایکل کوترن و آن دآلوا

کتاب مبانی تاریخ هنر، نوشته‌ی مایکل کوترن و آن دآلوا، برای کسانی تدوین شده است که می‌خواهند با تاریخ هنر آشنا شوند. موضوع اصلی کتاب حاضر یادگرفتن شیوه‌ی دیدن و تفسیرکردن است؛ اینکه اثر هنری چگونه به‌عنوان بخشی از تاریخ و فرهنگ فهمیده می‌شود و تاریخ‌نگار هنر چه پرسش‌هایی را مطرح می‌کند. نویسندگان از تعریف هنر شروع می‌کنند و نشان می‌دهند که این واژه همیشه معنایی ثابت نداشته است؛ سپس دامنه‌ی مطالب را به نقاشی، مجسمه، معماری، منسوجات، چیدمان، اجرا و هنر دیجیتال گسترش می‌دهند تا معلوم شود تاریخ هنر فقط به چند قالب آشنا محدود نیست.

کتاب مبانی تاریخ هنر ابزارهای اصلی این رشته را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله معرفی می‌کند. فصل اول به چیستی هنر، چیستی تاریخ هنر، نسبت آن با رشته‌هایی مثل جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، زیباشناسی و مطالعات فرهنگی و نیز نقش موزه‌ها در شکل‌دادن به تجربه‌ی دیدن اثر می‌پردازد. فصل دوم بر تحلیل صوری، رنگ، خط، فضا، حجم، مقیاس و ترکیب‌بندی تمرکز دارد و نشان می‌دهد که نگاه دقیق به جزئیات بصری چگونه به فهم اثر کمک می‌کند. این کتاب فقط درباره‌ی خود آثار هنری نیست؛ بلکه درباره‌ی روش مطالعه، یادداشت‌برداری، آمادگی برای امتحان و نوشتن در این حوزه هم هست.

فضای اثر آموزشی است، اما آموزش در آن به فهرست‌کردن اصطلاحات خلاصه نمی‌شود. نویسندگان با مثال‌های متنوع از فرهنگ‌ها و دوره‌های مختلف نشان می‌دهند که هر اثر را می‌توان از چند زاویه دید؛ از ساختار بصری گرفته است تا نمادها، زمینه‌ی اجتماعی، سیاسی و آیینی. گستردگی مطالب باعث می‌شود کتاب مبانی تاریخ هنر هم برای ورود به مباحث پایه مناسب باشد و هم برای فهم این نکته که تاریخ هنر فقط روایت گذشته نیست؛ بلکه نوعی تمرین برای دقیق‌دیدن، پرسیدن و استدلال‌کردن است.

خلاصه کتاب مبانی تاریخ هنر

تاریخ هنر فقط شناخت آثار مشهور یا دنبال‌کردن سیر دوره‌ها نیست؛ روشی برای دیدن، تحلیل و تفسیر است. نویسندگان ابتدا به سراغ پرسش‌های پایه می‌روند: هنر چیست؟ تاریخ هنر چیست؟ تاریخ‌نگاران هنر دقیقاً چه می‌کنند؟ آن‌ها سپس سه ابزار اصلی این رشته را معرفی می‌کنند که عبارت است از تحلیل صوری برای بررسی ساختار بصری اثر، شناسایی موضوع و نمادها برای فهم معنا و تحلیل بافتاری برای قراردادن اثر در زمینه‌ی فرهنگی و تاریخی آن. کتاب حاضر به نقش موزه‌ها، نسبت تاریخ هنر با رشته‌های دیگر، شیوه‌ی مطالعه برای آزمون‌ها و اصول نگارش مقاله‌ی علمی نیز پرداخته است.

چرا باید کتاب مبانی تاریخ هنر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مبانی تاریخ هنر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد که اثر هنری را فقط نباید تماشا کرد؛ باید با پرسش‌های دقیق آن را تحلیل کرد.
• خواننده با مفاهیم پایه‌ی تاریخ هنر مثل تحلیل صوری، شمایل‌نگاری و تحلیل بافتاری آشنا می‌شود.
• این کتاب دامنه‌ی هنر را از نقاشی و مجسمه فراتر می‌برد و به معماری، منسوجات، اجرا، چیدمان و هنر دیجیتال می‌پردازد.
• بخش‌های مربوط به موزه، تاریخ‌نگاری و رشته‌های مرتبط کمک می‌کند جایگاه تاریخ هنر در میان دیگر حوزه‌های فکری روشن شود.
• فصل‌های مربوط به آزمون و مقاله‌نویسی، کتاب را به منبعی مناسب برای مطالعه‌ی درسی و دانشگاهی تبدیل کرده است.
• مثال‌های متعدد کتاب کمک می‌کند مفاهیم انتزاعی در برخورد با آثار مشخص بهتر درک شود.

خواندن کتاب مبانی تاریخ هنر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مبانی تاریخ هنر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان رشته‌های هنر، تاریخ هنر و معماری که به یک منبع مقدماتی و آموزشی نیاز دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند یاد بگیرند آثار هنری را دقیق‌تر ببینند و درباره‌ی آن‌ها استدلال کنند.
• کسانی که درگیر آزمون‌ها، یادداشت‌برداری یا مقاله‌نویسی در درس‌های تاریخ هنر هستند.
• علاقه‌مندانی که می‌خواهند با تعریف‌های گوناگون هنر و شیوه‌های تفسیر آن آشنا شوند.
• مخاطبانی که به رابطه‌ی هنر با فرهنگ، سیاست، مذهب، موزه و نهادهای اجتماعی توجه دارند.

درباره مایکل کوترن

مایکل کوترن (Michael Cothren) استاد ممتاز علوم انسانی در کالج سوارثمور بوده و ۳۹ سال (از ۱۹۷۸ تا ۲۰۱۷) در این کانون به تدریس تاریخ هنر و معماری غرب، رومی، قرون‌وسطی، اسلامی و بومیان آمریکا پرداخته است. او دانش‌آموخته‌ی کارشناسی از دانشگاه وندربیلت و دارای مدرک کارشناسی‌ارشد و دکتری از دانشگاه کلمبیاست. این نویسنده که به‌عنوان نمایه‌گردان و متصدی مشورتی شیشه‌های رنگی قرون‌وسطی در موزه‌ی گلن‌کرن فعالیت کرده، نگارش کتابی درباره‌ی پنجره‌های سده‌های سیزدهم و چهاردهم کلیسای جامع بووه (چاپ‌شده توسط انتشارات دانشگاه پرینستون در سال ۲۰۰۶) را در کارنامه‌ی نوشتاری خود دارد.

او از سال ۲۰۰۷ نویسنده‌ی اصلی مجموعه‌ای از کتاب‌های درسی تاریخ هنر بوده است که نخستین‌بار توسط مریلین استاکستاد نگاشته شده بودند. پژوهش‌های تخصصی مایکل کوترن پیش‌تر بر شیشه‌های منقوش گوتیک فرانسوی معطوف بود و سپس تمرکز تحقیقاتی او بر هنرمندان نخستین بومی آمریکا در فرهنگ میمبرس و نقاشی‌های آن‌ها بر بدنه‌ی داخلی ظروف (بین سال‌های ۱۰۰۰ تا ۱۱۵۰ میلادی) قرار گرفت. کتاب مبانی تاریخ هنر (Fundamentals of Art History) نوشته‌ی او و آن دآلوا (Anne D'Alleva) است.

درباره آن دآلوا

آن دآلوا (Anne D'Alleva) تاریخ‌نگار هنر و مدیر دانشگاهی آمریکایی است که مدرک کارشناسی خود در رشته‌ی تاریخ هنر را از دانشگاه هاروارد و مدارک کارشناسی‌ارشد، دکتری و گواهی‌نامه‌ی مطالعات نظریه‌ی فمینیستی را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرده است. او پس از گذراندن دوره‌های فوق‌دکتری در دانشگاه ملی استرالیا و بنیاد گتی، در سال ۱۹۹۹ به‌عنوان دانشیار تاریخ هنر و مطالعات زنان به هیئت‌علمی دانشگاه کنتیکت پیوست و پس از حملات ۱۱ سپتامبر جنبشی را برای پوشیدن حجاب توسط دانشجویان در جهت هم‌بستگی با دانشجویان مسلمان و مقابله با اسلام‌هراسی رهبری کرد.

این نویسنده پس از تجربه‌ی سمت‌هایی همچون ریاست دانشکده‌ی هنرهای زیبا، در سال ۲۰۲۲ به‌عنوان نخستین زن در مقام معاونت آموزشی و مدیر ارشد آکادمیک (Provost) دانشگاه کنتیکت منصوب شد و در نهایت هیئت‌امنای دانشگاه ایالتی نیویورک (SUNY) او را به‌عنوان هشتمین رئیس دانشگاه بینگهمتون انتخاب کرد تا فعالیت خود را در این سمت از نوامبر ۲۰۲۵ آغاز کند. آن دآلوا مؤلف کتاب هنرهای جزایر پاسیفیک و از هم‌نویسندگان کتاب‌های درسیِ اصول تاریخ هنر و روش‌ها و نظریه‌های تاریخ هنر است. کتاب مبانی تاریخ هنر (Fundamentals of Art History) نوشته‌ی او و مایکل کوترن (Michael Cothren) است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب مبانی تاریخ هنر

بلر کانینگهام (Blair Cunningham، دانشگاه گلاسگو): این کتاب، راهنمایی روشن و مختصر درباره‌ی جنبه‌های کلیدیِ نگارش و مطالعه‌ی تاریخ هنر است.

بخشی از کتاب مبانی تاریخ هنر

«یادداشت‌برداری کارآمد

از مهم‌ترين رويه‌هايي که مي‌توانيد درجهت کمک به خودتان براي عملکرد خوب در امتحانات تاريخ هنر بپرورانيد يادداشت‌برداري مناسب در کلاس و از خواندني‌هاي تکليف‌شده است. اما برخي جنبه‌هاي متمايز تاريخ هنر ممکن است يادداشت‌برداري را دشوار کنند. سر کلاس گاه به نظر مي‌رسد انبوهي از نام‌هاي ناآشناي هنرمندها و مکان‌ها، موضوعات نامأنوس متعدد و تاريخ‌هاي فراواني وجود دارند که نوشتن همه‌چيز را بر روي کاغذ، به‌خصوص که قرار است به تصاوير نمايش‌داده‌شده نگاه کنيد، ناممکن مي‌سازند. پس از آن، در مواجهه با صفحاتي به خط ناخواناي نامفهوم، شايد سخت باشد که همه‌شان را مرتب کنيد يا به ياد بياوريد که کدام نوشتۀ ناخوانا متعلق به کدام تصوير است.

یادداشت‌برداری مناسب سر کلاس

مدرسان بعضاً با توزيع پرونده‌هاي مرجع حاوي نام‌ها و تاريخ‌ها پيش از کلاس يا ارسال اينترنتي آن‌ها به دانشجويان کمک مي‌کنند. در غير اين‌صورت، سعي کنيد نام هنرمندان، اسامي اماکن و اصطلاحات تخصصي را اولين باري که مي‌شنويدشان به صورت آوايي هجي کنيد. اگر پيش‌مطالعه را قبل از کلاس انجام داده باشيد، در مورد نام‌ها به شما کمک مي‌کند. برخي دانشجويان کتاب درسي‌شان را به کلاس مي‌آورند و به فصل مربوطه نگاهي مي‌اندازند تا با اسامي و املاي آن‌ها حين شنيدن تلفظ‌شان آشناتر باشند. ديگر دانشجويان يادداشت‌هاي کلاسي را فقط روي يک طرف دفترچه برمي‌دارند و بعد از کلاس، از صفحۀ خاليِ مقابل براي نوشتن مشخصات تصوير، تصحيح املاها (اغلب با استفاده از کتاب درسي به‌عنوان منبع مرجع)، و اصطلاحات و موضوعات کليدي استفاده مي‌کنند. هر سازوکاري را که پيش بگيريد، نوشتن اسم يا اصطلاحي جديد بر حاشيۀ صفحه در اولين باري که آن را مي‌شنويد و قراردادن ستاره يا پيکاني در کنارش براي نشان‌دادن عبارتي جديد مفيد است.»