کتاب اینستاگرامیات

کتاب اینستاگرامیات نوشته محمدجعفر یاحقی، مجموعه‌ای از سفرک‌ها و یادداشت‌های کوتاه او از شهرها و کشورهای گوناگون است که به کوشش حامد مهراد گردآوری شده و انتشارات خردگان آن را منتشر کرده است. آنچه این اثر را از یک گزارش سفر معمولی جدا می‌کند، نگاه مقایسه‌گر نویسنده به مکان‌ها، آدم‌ها، زبان‌ها و نشانه‌های فرهنگی است؛ نگاهی که مدام میان جهان بیرون و ایران رفت‌وآمد می‌کند. این کتاب فقط ثبت دیده‌ها نیست، بلکه ردگیری معنا در جزئیات روزمره‌ی سفر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اینستاگرامیات

کتاب اینستاگرامیات از محمدجعفر یاحقی، مجموعه‌ای از ۷۸ یادداشت کوتاه سفر است که از دل رفت‌وآمدهای او در ۴ قاره، ۲۴ کشور و ده‌ها شهر شکل گرفته‌اند. این نوشته‌ها در اصل برای وبلاگ و سپس اینستاگرام نوشته شده‌اند و همین خاستگاه، بر شکل و ضرباهنگ آن‌ها اثر گذاشته است: متن‌ها کوتاه‌اند، اما فقط به ثبت لحظه بسنده نمی‌کنند. نویسنده در هر توقف، از خیابان و موزه و دانشگاه و بازار عبور می‌کند تا به پرسش‌های بزرگ‌تری درباره‌ی فرهنگ، تاریخ، زبان و نسبت ایران با جهان برسد. در این مجموعه، سفر بیشتر از آن‌که جابه‌جایی جغرافیایی باشد، نوعی سنجش مداوم میان دیده‌ها و داشته‌های فرهنگی است.
کتاب اینستاگرامیات در ۴ بخش اصلی تنظیم شده است: سفرک‌های آمریکا، سفرک‌های اروپا، سفرک‌های آفریقا و آسیا و ایران‌گردی‌ها. از میان عنوان‌های فهرست می‌توان فهمید که نویسنده به‌جای گزارش خطی سفر، هر بار روی یک صحنه، یک حس، یک تناقض یا یک نشانه مکث کرده است؛ از فارسی در مریلند و دیدار با فضاهای دانشگاهی گرفته تا تأمل بر کوبا، پاریس، پرینستون، تونس، بخارا و شهرهای ایران. این پراکندگی جغرافیایی باعث نشده متن‌ها از هم گسسته شوند، چون نخ پیونددهنده‌ی آن‌ها نگاه ثابت نویسنده است؛ نگاهی که در هر جا رد زبان فارسی، حافظه‌ی تاریخی و جایگاه ایران را جست‌وجو می‌کند.
کتاب اینستاگرامیات فقط به توصیف جاذبه‌ها محدود نمی‌شود و از فهرست‌کردن مکان‌های دیدنی فاصله می‌گیرد. نویسنده از یک کتابخانه، یک خیابان، یک بار قدیمی، یک محله‌ی توریستی یا حتی یک واژه، به بحثی فرهنگی یا تاریخی می‌رسد. در بعضی سفرک‌ها طنز ملایمی دیده می‌شود و در بعضی دیگر حسرت، شگفتی یا مقایسه‌ای انتقادی پررنگ‌تر است. حضور دانشگاه‌ها، چهره‌های ادبی و ایران‌شناسی، اشاره به زبان‌ها و آداب محلی و توجه به جزئیات شهری، به این مجموعه حال‌وهوایی داده است که هم شخصی است و هم فراتر از خاطره‌ی فردی می‌رود. گردآوری حامد مهراد نیز این نوشته‌های پراکنده را به مجموعه‌ای یک‌دست تبدیل کرده است.

خلاصه کتاب اینستاگرامیات

کتاب اینستاگرامیات مجموعه‌ای از سفرنوشته‌های کوتاه محمدجعفر یاحقی است که در آن هر یادداشت از یک مشاهده‌ی مشخص آغاز می‌شود و به تأملی گسترده‌تر درباره‌ی فرهنگ، تاریخ، زبان، آموزش، شهر و هویت می‌رسد. نویسنده در سفر به آمریکا، اروپا، کوبا، آسیای میانه، شمال آفریقا و شهرهای ایران، فقط آنچه را دیده ثبت نمی‌کند، بلکه پیوسته میان آنچه پیش چشم اوست و آنچه از ایران در ذهن دارد رابطه برقرار می‌کند. نتیجه، مجموعه‌ای از متن‌های فشرده و متنوع است که در آن دانشگاه، موزه، خیابان، معماری، گردشگری، ادبیات و زندگی روزمره کنار هم قرار می‌گیرند و تصویری چندوجهی از تجربه‌ی سفر می‌سازند.

چرا باید کتاب اینستاگرامیات را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اینستاگرامیات را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سفر را از سطح دیدن مکان‌ها فراتر می‌برد و به لایه‌های فرهنگی، زبانی و تاریخی آن نزدیک می‌شود.
• خواننده با مجموعه‌ای از یادداشت‌های کوتاه روبه‌رو می‌شود که هرکدام بر یک موقعیت یا مشاهده‌ی مشخص متمرکزند.
• این اثر امکان مقایسه‌ی پیوسته‌ی ایران با دیگر کشورها و شهرها را از خلال تجربه‌های عینی نویسنده فراهم می‌کند.
• حضور دانشگاه‌ها، کتابخانه‌ها، موزه‌ها و فضاهای شهری، دامنه‌ی موضوعی کتاب را از سفر تفریحی گسترده‌تر کرده است.
• کتاب نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از جزئیات کوچک روزمره به پرسش‌های بزرگ‌تر درباره‌ی هویت و فرهنگ رسید.
• تنوع جغرافیایی سفرک‌ها باعث می‌شود خواننده با فضاها و موقعیت‌های بسیار متفاوتی در یک مجموعه آشنا شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اینستاگرامیات به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به سفرنامه‌هایی که بیشتر از مسیر و مقصد، بر نگاه نویسنده و برداشت فرهنگی او تکیه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نسبت میان سفر، زبان فارسی و حافظه‌ی تاریخی ایران را در متن‌های کوتاه دنبال کنند.
• کسانی که به یادداشت‌های فشرده درباره‌ی شهرها، دانشگاه‌ها، موزه‌ها و تجربه‌های بین‌فرهنگی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از متن‌های مقایسه‌ای درباره‌ی ایران و دیگر کشورها لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به نوشته‌های محمدجعفر یاحقی و کسانی که می‌خواهند وجهی شخصی‌تر از نگاه او را در سفرها ببینند.