کتاب قبالا و اسطوره

کتاب قبالا و اسطوره نوشته‌ی گرشوم شولم و ترجمه‌ی حسین علی جعفری و آرش آبائی است و انتشارات حکمت و عرفان آن را منتشر کرده است. این اثر برگرفته از کتاب قبالا و نمادپردازی آن است و بر یکی از پرسش‌های مهم عرفان یهودی تمرکز دارد: تجربه‌ی دینی چگونه در زبان نماد، اسطوره و تفسیر بیان می‌شود؟ متن، قبالا را فقط به‌عنوان مجموعه‌ای از آموزه‌ها معرفی نمی‌کند، بلکه نسبت آن را با مفهوم خدا، شریعت، آفرینش و مسئله‌ی شر بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قبالا و اسطوره

کتاب قبالا و اسطوره اثر گرشوم شولم به یکی از بحث‌های مرکزی عرفان یهودی می‌پردازد: این‌که قبالا چگونه در دل سنت یکتاپرستانه، دوباره به زبان نماد و اسطوره میدان می‌دهد. نویسنده قبالا را صرفاً مجموعه‌ای از باورهای رازآمیز نشان نمی‌دهد، بلکه آن را جریانی فکری می‌بیند که می‌کوشد درباره‌ی نسبت خدا، جهان، انسان و متن مقدس توضیحی متفاوت عرضه کند. در این مسیر، بحث فقط بر سر تاریخ یک مکتب نیست؛ مسئله‌ی اصلی این است که تجربه‌ی دینی وقتی از مرز بیان عادی فراتر می‌رود، ناچار به تصویر، استعاره و رمز پناه می‌برد.
کتاب قبالا و اسطوره از خلال نمونه‌هایی مانند باهیر، زوهر و آموزه‌ی سفیروت نشان می‌دهد که قبالا چگونه مفاهیمی چون آفرینش، وحدت الهی، شریعت و شر را بازخوانی کرده است. متن به‌جای ارائه‌ی گزارشی فهرست‌وار، روی تنش‌های درونی این سنت تمرکز می‌کند: تنش میان خدای متعال و خدای حاضر، میان اندیشه‌ی مفهومی و اندیشه‌ی نمادین، و میان الهیات عقل‌گرا و تخیل دینی. نویسنده توضیح می‌دهد که چرا در این سنت، نماد فقط آرایه‌ی زبانی نیست، بلکه راهی برای فهم واقعیتی است که با تعریف‌های خشک مهار نمی‌شود.
کتاب قبالا و اسطوره درعین‌حال تصویری از جایگاه تاریخی این جریان هم به دست می‌دهد. بحث از جنوب فرانسه و اسپانیا آغاز می‌شود، به زوهر و قبالای لوریانی می‌رسد و نشان می‌دهد که این سنت در دوره‌های مختلف چه صورت‌هایی پیدا کرده است. اهمیت این کتاب در این است که قبالا را نه به‌عنوان مجموعه‌ای یک‌دست، بلکه به‌صورت شبکه‌ای از گرایش‌های گاه همسو و گاه متعارض بررسی می‌کند. همین نگاه باعث شده متن برای کسانی که به تاریخ ادیان، نمادپردازی دینی، الهیات و نسبت اسطوره با تفکر علاقه دارند، منبعی فشرده و پربحث باشد.

خلاصه کتاب قبالا و اسطوره

کتاب قبالا و اسطوره بر این ایده متمرکز است که قبالا در دل یهودیت، زبان اسطوره و نماد را دوباره فعال می‌کند و از این راه به پرسش‌هایی درباره‌ی خدا، آفرینش، شریعت و شر پاسخ می‌دهد. گرشوم شولم نشان می‌دهد که قبالاییان در برابر الهیاتی که مفهوم خدا را بیش‌ازحد انتزاعی می‌کرد، بر خدای زنده و حاضر تأکید داشتند و برای بیان این حضور، به تصویرهایی مانند درخت، نور، نقطه، چشمه و سفیروت روی آوردند. متن همچنین توضیح می‌دهد که قبالا یک دستگاه یکپارچه نیست، بلکه مجموعه‌ای از گرایش‌های متنوع است که در دوره‌های مختلف شکل گرفته‌اند و هرکدام کوشیده‌اند رابطه‌ی میان تجربه‌ی عرفانی و زبان را به‌شیوه‌ای خاص صورت‌بندی کنند.

چرا باید کتاب قبالا و اسطوره را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قبالا و اسطوره را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت میان عرفان، نماد و اسطوره را در سنت قبالا به‌صورت متمرکز بررسی می‌کند.
• متن نشان می‌دهد که مفاهیمی مانند سفیروت، آفرینش و شر در قبالا چگونه فهم شده‌اند.
• خواننده با تنش میان الهیات عقل‌گرا و بیان نمادین در تاریخ اندیشه‌ی دینی آشنا می‌شود.
• کتاب برای شناخت جایگاه آثاری مانند باهیر و زوهر در شکل‌گیری قبالا مفید است.
• بحث‌های آن به فهم بهتر پیوند میان تجربه‌ی دینی و مسئله‌ی بیان‌کردن آن کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب قبالا و اسطوره به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که به تاریخ ادیان و عرفان یهودی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نقش نماد و اسطوره در اندیشه‌ی دینی بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به مباحثی مانند آفرینش، شریعت، شر و تجلی الهی در سنت‌های عرفانی.
• کسانی که می‌خواهند با نام‌ها و مفاهیم مهمی مانند باهیر، زوهر و سفیروت آشنا شوند.
• مخاطبانی که از متن‌های فشرده و بحث‌برانگیز در حوزه‌ی الهیات و فلسفه‌ی دین استقبال می‌کنند.