کتاب رهایی از افکار اضطراب زا و افسرده ساز

کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز (The Anxious Thoughts Workbook) نوشته دیوید ای. کلارک و ترجمه مهدیس احمدی‌ نژاد است و نشر اسبار آن را منتشر کرده است. این کتاب به افکار مزاحم، ناخواسته و رنج‌آوری می‌پردازد که می‌توانند اضطراب، افسردگی، احساس گناه یا وسواس را تشدید کنند. کلارک توضیح می‌دهد که مسئله همیشه خودِ فکر نیست، بلکه شیوه‌ی واکنش ما به آن است؛ نکته‌ای که مسیر اصلی بحث کتاب را شکل می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز اثر دیوید ای. کلارک

کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز، نوشته‌ی دیوید ای. کلارک، به تجربه‌ای می‌پردازد که بسیاری از ما با آن آشناییم: فکرها، تصویرها و خاطره‌هایی که بی‌دعوت به ذهن می‌آیند و آرامشمان را به‌ هم می‌زنند. این مزاحمت‌های ذهنی همیشه نشانه‌ی اضطراب یا افسردگی نیستند، اما شیوه‌ی برخورد ما با آن‌ها می‌تواند زمینه‌ساز چرخه‌ای فرساینده شود. نویسنده نشان می‌دهد که تلاش مداوم برای کنترل یا حذف فکرها گاه نتیجه‌ی معکوس دارد و آن‌ها را پررنگ‌تر می‌کند. این کتاب به‌جای تمرکز صرف بر نشانه‌ها، به سازوکار شکل‌گیری و تداوم رنج هیجانی می‌پردازد.

دیوید ای. کلارک در هشت فصل، ماهیت افکار مزاحم، محدودیت‌های تلاش برای کنترل ذهن، شیوه‌های خودسنجی و راه‌های مؤثرتر برخورد با اضطراب، افسردگی و حالت‌های وسواسی را بررسی می‌کند. نمونه‌هایی مانند مریدیت، دانیال و جودیت نشان می‌دهند که چگونه این فکرها در زندگی روزمره ظاهر می‌شوند و چرا سرکوب‌کردن آن‌ها، وارسی مداوم، پرت‌کردن حواس یا خودسرزنش‌گری همیشه راه‌حل مناسبی نیست. تمرین‌هایی مانند ثبت فکر و احساس، چک‌لیست افکار وسواسی و سنجش نشانه‌های اضطراب و افسردگی نیز به خواننده کمک می‌کنند تا وضعیت ذهنی خود را دقیق‌تر بررسی کند. کتاب در کنار بررسی جنبه‌های رنج‌آور ذهن، به نقش افکار خودآیند مثبت، خلاقیت و افزایش هیجان‌های خوشایند هم توجه دارد و نشان می‌دهد که بعضی واکنش‌های ظاهراً طبیعی می‌توانند رنج ذهنی را طولانی‌تر کنند.

خلاصه کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز

کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز توضیح می‌دهد که افکار مزاحم و ناخواسته بخشی از کارکرد طبیعی ذهن هستند. مشکل زمانی آغاز می‌شود که فرد این فکرها را بسیار مهم، تهدیدآمیز یا غیرقابل‌تحمل بداند و در واکنش به آن‌ها وارد چرخه‌ای از اضطراب، افسردگی و درماندگی شود. دیوید ای. کلارک نشان می‌دهد که سرکوب فکر، وارسی مداوم، خودسرزنش‌گری و اجتناب اغلب نتیجه‌ی معکوس دارند و این فکرها را در ذهن پررنگ‌تر می‌کنند.

کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز با استفاده از مثال‌های بالینی و تمرین‌های مختلف، به شناسایی فکرهای آغازگر، درک رابطه‌ی میان فکر و احساس و کنارگذاشتن شیوه‌های ناکارآمد کنترل ذهن می‌پردازد. فصل‌های پایانی نیز به تقویت افکار مثبت و افزایش احساس رضایت اختصاص دارند.

چرا باید کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد که چگونه افکار مزاحم می‌توانند از تجربه‌ای گذرا به منبع رنج هیجانی تبدیل شوند.
• این اثر به خواننده کمک می‌کند تا میان خودِ فکر و واکنشی که به آن نشان می‌دهد تفاوت بگذارد.
• کتاب حاضر با تمرین‌ها و چک‌لیست‌های مختلف، امکان بررسی نشانه‌های اضطراب، افسردگی و افکار وسواس‌گونه را فراهم می‌کند.
• نویسنده توضیح می‌دهد که چرا سرکوب فکر، پرت‌کردن حواس و وارسی مداوم همیشه راه‌حل مؤثری نیستند.
• این کتاب در کنار بررسی افکار منفی، به نقش افکار مثبت و خلاقیت نیز توجه دارد.
• این اثر درک روشنی از تلاش برای کنترل ذهن و محدودیت‌های آن به دست می‌دهد.

خواندن کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که با افکار مزاحم، تکرارشونده و ناخواسته دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان فکر، احساس و رفتار را بهتر بشناسند.
• افرادی که با اضطراب، افسردگی، احساس گناه یا نشخوار ذهنی درگیر هستند.
• مخاطبانی که می‌خواهند واکنش‌های ناکارآمد در برابر افکار مزاحم را بهتر بشناسند.
• دانشجویان و علاقه‌مندانِ حوزه‌ی روان‌شناسی که به نمونه‌های بالینی و تمرین‌های خودسنجی علاقه دارند.

درباره دیوید ای. کلارک

دیوید ای. کلارک، زاده‌ی ۲۰ اوت ۱۹۵۴، روان‌شناس انگلیسی و استاد روان‌شناسی دانشگاه آکسفورد است. او در دارلینگتون به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته‌ی روان‌شناسی تجربی در دانشگاه آکسفورد آغاز کرد. سپس در مؤسسه‌ی روان‌پزشکی لندن به تحصیل و آموزش تخصصی در زمینه‌ی روان‌شناسی بالینی پرداخت و بعدها به دانشگاه آکسفورد بازگشت و به تدریس و پژوهش مشغول شد. کلارک در سال ۲۰۰۰ ریاست بخش روان‌شناسی مؤسسه‌ی روان‌پزشکی (IOP) را بر عهده گرفت و در همان دوره، همراه با آنکه اهلرز، متخصص اختلالات مرتبط با تروما، و پال سالکووسکیس، متخصص اختلال وسواس فکری‌ـ‌عملی، مرکز اختلالات اضطرابی و تروما را در این مؤسسه و بیمارستان مادزلی بنیان گذاشت.

بخش مهمی از فعالیت‌های پژوهشی کلارک به تدوین مدل‌های شناختی و توسعه‌ی درمان‌های شناختی برای اختلالات اضطرابی اختصاص داشته است. او در پژوهش‌های خود به اختلال وحشت‌زدگی، خودبیمارانگاری، فوبیای اجتماعی و اختلال استرس پس از سانحه می‌پردازد. کلارک از نظریات آرون تی. بک، از بنیان‌گذاران درمان شناختی، تأثیر بسیاری پذیرفته و از چهره‌های مؤثر در اجرای برنامه‌ی ملی «بهبود دسترسی به درمان‌های روان‌شناختی» (IAPT) در بریتانیا بوده است. او در سال ۲۰۱۴ همراه با ریچارد لیارد، اقتصاددان، کتاب شکوفایی: قدرت درمان‌های روان‌شناختی مبتنی‌بر شواهد (Thrive) را منتشر کرد؛ اثری که بر گسترش درمان‌های روان‌شناختی علمی و دردسترس تأکید دارد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

دیوید ای. کلارک در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز و افتخارات متعددی در بریتانیا و ایالات متحده دریافت کرده است. او در سال ۲۰۱۳ به‌پاس خدمات برجسته‌اش در حوزه‌ی سلامت روان، نشان فرمانده‌ امپراتوری بریتانیا (CBE) را دریافت کرد. سه سال بعد نیز به عضویت آکادمی علوم اجتماعی بریتانیا (FAcSS) درآمد. این افتخارات در کنار فعالیت‌های پژوهشی و حرفه‌ای او، جایگاه کلارک را به‌عنوان یکی از چهره‌های تأثیرگذار در پژوهش و درمان اختلالات روان‌شناختی، به‌ویژه اختلالات اضطرابی، تثبیت کردند.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

انتشارات ابن سینا نیز با ترجمه‌ی مسعود آهوان، عاطفه قوتی و مطهره آخرتی شورابی این کتاب را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب رهایی از افکار اضطراب‌ زا و افسرده‌ ساز

«به آخرین باری که کلافه شده بودید فکر کنید. ممکن است در ترافیک گیرافتاده‌اید، بدون حضور ذهن تلویزیون تماشا می‌کردید، یا در یک جلسه کسل‌کننده سر کار گیر کرده بودید. آیا به خاطر می‌آورید که در آن لحظات به چه چیزهایی فکر می‌کردید؟ شاید به یاد نمی‌آورید، اما به احتمال زیاد در حال خیالبافی بودید یا ذهن شما در میان افکار مختلف سرگردان بود. وقتی بی‌حوصله می‌شویم، آمادگی زیادی داریم که خود را به دست افکار ناخوانده بسپاریم. ذهن ما خود را روی وضعیتی خودکار تنظیم می‌کند که افکار شناور بی‌جهتی را که کاملاً بی ربط به یکدیگر هستند. تولید می‌کند و ممکن است با موقعیت حال حاضرمان هم ارتباط کمی‌داشته باشند. انگار ذهن ما همیشه در یک حالت فعال و مغشوش به سر می‌برد، حتی وقتی ما کمترین برانگیختگی را داریم. البته مواقعی هم وجود دارند که جریان افکار شناور و بی‌هدف یا ناخواندهٔ ما رنگ و بوی تیره‌تر و منفی‌تری به خود می‌گیرند، به‌این دلیل که در موقعیتی اضطراب‌آور یا مشکل‌ساز گیر کرده‌ام. حافظه ما برای این نوع تفکر بهتر کار می‌کند، زیرا این افکار بر مسائلی تمرکز دارند که برای آسایش کلی ما مهمتر هستند.»