کتاب درمان پرخوری هیجانی

کتاب درمان پرخوری هیجانی (The DBT Solution for Emotional Eating) نوشته دبرا سیفر، سارا آدلر و فیلیپ میسون، پرخوری را فقط به اراده یا رژیم ربط نمی‌دهد، بلکه پیوند میان هیجان، تنش، ولع و رفتار خوردن را بررسی می‌کند و با تکیه بر مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیک نشان می‌دهد که چرا بسیاری از چرخه‌های خوردن از دل فشار روانی شکل می‌گیرند. تمرکز اثر بر شناخت محرک‌ها، پذیرش هیجان و ساختن پاسخ‌های تازه در موقعیت‌های دشوار است. این راهنما را نشر اسبار با ترجمه پریسا همایون پور منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان پرخوری هیجانی

کتاب درمان پرخوری هیجانی نوشته‌ی دبرا سیفر، سارا آدلر و فیلیپ میسون به مسئله‌ی خوردن از زاویه‌ای نگاه می‌کند که در آن غذا فقط خوراک نیست، بلکه گاهی وسیله‌ای برای آرام‌کردن تنش، فرار از فشار یا خاموش‌کردن احساسات آزاردهنده می‌شود. نویسندگان توضیح می‌دهند که پرخوری هیجانی، پرخوری عصبی، خوردن از روی استرس یا خوردن خارج از کنترل ممکن است اسم‌های متفاوتی داشته باشند، اما در بسیاری از موارد یک حلقه‌ی مشترک پشت آن‌ها قرار دارد: تجربه‌ی هیجان، ناتوانی در تحمل آن و رفتن به‌ سمت غذا برای تسکین موقت. فضای اثر آموزشی است، اما فقط به تعریف مفاهیم بسنده نمی‌کند و با مثال‌های متعدد نشان می‌دهد این چرخه چگونه در زندگی روزمره تکرار می‌شود.

کتاب درمان پرخوری هیجانی در ۱۳ فصل تنظیم شده و برنامه‌ای پیوسته را پیش می‌برد. فصل‌های آغازین به توضیح الگوی تنظیم هیجان، نظریه‌ی زیستی اجتماعی و چرایی دشواربودن توقف پرخوری اختصاص دارند. بعد از آن، بخش‌هایی مانند امضای پیمان‌نامه برای توقف پرخوری، استفاده از کارت‌های پیگیری روزانه، تجزیه و تحلیل زنجیره‌ای رفتار، تفکر دیالکتیک، توجه‌آگاهی، خوردن توجه‌آگاهانه، پذیرش هیجان، کاهش آسیب‌پذیری ذهن هیجانی، ایجاد تجربه‌های مثبت، تحمل آشفتگی و پیشگیری از عود مطرح می‌شوند. 

دبرا سیفر، سارا آدلر و فیلیپ میسون برای روشن‌ترشدن مسیر، از نمونه‌های فرشته، جان، شادی و کتی استفاده کرده‌اند؛ شخصیت‌هایی که هر کدام شکل متفاوتی از درگیری با غذا، شرم، ولع، خشم، تنهایی یا فشار روزانه را نشان می‌دهند. همین ترکیبِ توضیح، تمرین و مثال باعث می‌شود مسیر کتاب فقط نظری نماند و خواننده با منطق درونی برنامه آشنا شود.

خلاصه کتاب درمان پرخوری هیجانی

کتاب درمان پرخوری هیجانی توضیح می‌دهد که پرخوری در بسیاری از مواقع واکنشی به گرسنگی جسمی نیست، بلکه پاسخی به هیجان‌های شدید، تنش، شرم، خشم، تنهایی یا بی‌قراری است. نویسندگان نشان می‌دهند که غذا می‌تواند در کوتاه‌مدت آرامش بدهد اما در ادامه احساس گناه، ناامیدی و تکرار همان چرخه را بیشتر می‌کند.

هسته‌ی اصلی اثر بر مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیک بنا شده است: توجه‌آگاهی، تنظیم هیجان و تحمل آشفتگی. کتاب قدم‌به‌قدم از شناسایی محرک‌ها و الگوهای شخصی شروع می‌کند و به‌ سمت ساختن پاسخ‌های تازه می‌رود؛ پاسخ‌هایی که قرار است جای پرخوری را در موقعیت‌های دشوار بگیرند و رابطه‌ی فرد با غذا را از حالت واکنشی خارج کنند.

چرا باید کتاب درمان پرخوری هیجانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درمان پرخوری هیجانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان هیجان‌های دشوار و خوردن خارج از کنترل را به‌ صورت روشن توضیح می‌دهد.
• کتاب به شناسایی محرک‌ها، افکار و موقعیت‌هایی کمک می‌کند که چرخه‌ی پرخوری را فعال نگه می‌دارند.
• خواننده با مهارت‌هایی مانند توجه‌آگاهی، پذیرش هیجان و تحمل آشفتگی آشنا می‌شود.
• اثر فقط بر منع‌کردن خوردن تکیه ندارد و مسئله‌ی اصلی را در تنظیم هیجان جست‌وجو می‌کند.
• نمونه‌های فرشته، جان، شادی و کتی نشان می‌دهند که الگوهای پرخوری در زندگی روزمره چگونه شکل می‌گیرند.
• ساختار فصلی و تمرین‌محور کتاب امکان پیگیری تدریجی تغییر را فراهم می‌کند.
• بخش‌های مربوط به پیشگیری از عود کمک می‌کنند مسیر تغییر فقط به یک تصمیم کوتاه‌مدت محدود نماند.

خواندن کتاب درمان پرخوری هیجانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درمان پرخوری هیجانی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که احساس می‌کنند در زمان استرس، خشم، غم یا تنهایی به‌ سمت غذا کشیده می‌شوند.
• خوانندگانی که بارها رژیم گرفته‌اند اما چرخه‌ی ولع، پرخوری و پشیمانی در آن‌ها تکرار شده است.
• مخاطبانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان هیجان، بدن و رفتار خوردن را دقیق‌تر بشناسند.
• کسانی که به مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیک در زمینه‌ی خوردن علاقه دارند.
• افرادی که دوست دارند همراه با تمرین، پیگیری روزانه و مثال‌های واقعی‌تر پیش بروند.

بخشی از کتاب درمان پرخوری هیجانی

«جان بارها برای کنترل و متوقف کردن پرخوری عصبی تلاش کرده بود. ابتدا متقاعد شده بود که به همین سادگی قدرت انجام این کار را ندارد و یک شکست خورده است و پرخوری عصبی یک عادت رفتاری است که غیر ممکن است بتواند تغییرش دهد. پس از انجام تمرینات مرتبط با پرخوری عصبی با استفاده از الگوی تنظیم هیجان و آشنایی با نظریه زیستی اجتماعی کم‌کم درک این مساله برایش آسان‌تر شد. علی‌رغم این که رژیم‌های غذایی مختلفی را امتحان کرده بود و یا قرص‌های رژیمی تجویز شده از طرف پزشکش را مصرف کرده بود اما نتوانسته بود پرخوری عصبی را متوقف کند. دلیل اصلی این بود که مقدار زیادی غذاهای تحریک‌کننده در خانه نگهداری می‌کرد. جان متوجه نبود که از لحاظ هیجانی چقدر آسیب‌پذیر است. مخصوصاً شب‌ها دیر هنگام که به خانه بر می‌گشت و تعطیلات آخر هفته نمی‌دانست که با احساساتی مانند ناراحتی و یا تنهایی چگونه کنار آید. بنابراین وقتی هیچ راهکار سالم دیگری برای کنار آمدن با این مسئله بلد نبود، آسانتر بود تا به سمت غذا برود و پرخوری کند. دلیل دوم که به آن رسید این بود که هیچ وقت فرصتی برای یادگیری تنظیم هیجانات و کاهش استرس نگذاشته بود. به عنوان مثال در برنامه‌ریزی روزانه‌اش هیچ وقت زمان مناسب و تنظیم شده برای فعالیت‌های جسمانی در نظر نگرفته بود. دلیل سوم این بود که تعطیلات آخر هفته را معمولا بدون برنامه‌ریزی می‌گذراند. متوجه شد که مبنای زندگی‌اش را بر اساس شکست بنا نهاده است زیرا بی‌وقفه در حال کار کردن بود و جای خالی اولویت‌های مهمی مثل دوستی در زندگی او خالی است برای همین احساس تنهایی و انزوا می‌کرد.»