کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان

کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان نوشته سمانه السادات صداقت، به سراغ ریشه‌ی رفتارهایی می‌رود که در کودکان و نوجوانان به‌ صورت لجبازی، اضطراب، انزوا، خشم یا افت عملکرد دیده می‌شوند و آن‌ها را در پیوند با نیازهای هیجانی برآورده‌نشده و طرحواره‌های ناسازگار توضیح می‌دهد. نویسنده فقط به تعریف مفاهیم بسنده نکرده و از تشخیص تا رابطه‌ی درمانی، کار با خانواده و کاربردهای تخصصی را در کنار هم آورده است. انتشارات قلم محقق این راهنما را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان

کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان نوشته‌ی سمانه السادات صداقت به یکی از پرسش‌های مهم در کار با سنین رشد پرداخته است: رفتارهای دشوار و تکرارشونده‌ی کودک و نوجوان از کجا می‌آیند و چگونه می‌توان آن‌ها را در سطحی عمیق‌تر فهمید. محور اصلی این اثر، طرحواره‌درمانی است؛ رویکردی که به‌ جای توقف در نشانه‌های بیرونی، به الگوهای ذهنی و هیجانی پایداری می‌رسد که از تجربه‌های اولیه و نیازهای هیجانی پاسخ‌نگرفته شکل گرفته‌اند. در متن، طرحواره‌ها به‌ عنوان عینکی معرفی می‌شوند که کودک و نوجوان از پشت آن خود، دیگران و جهان را می‌بینند. به همین دلیل، مسائلی مثل انزوا، پرخاشگری، اضطراب، احساس شرم، وابستگی یا اجتناب فقط رفتارهای پراکنده نیستند، بلکه می‌توانند نشانه‌ی فعال‌شدن ساختارهای عمیق‌تری باشند.

کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان در سه بخش تنظیم شده است: بخش اول به مبانی نظری، تشخیص طرحواره‌ها، نیازهای هیجانی بنیادین و الگوهای مقابله‌ای ناکارآمد می‌پردازد. در این بخش، تفاوت نمایش طرحواره‌ها در کودک، نوجوان و بزرگسال بررسی شده و نشانه‌های هشداردهنده‌ی فعال‌شدن آن‌ها توضیح داده می‌شود. بخش دوم بر تکنیک‌ها و راهبردهای درمانی تمرکز دارد؛ از ایجاد رابطه‌ی درمانی امن و بازوالدگری حد و مرزدار تا تکنیک‌های شناختی، هیجانی و رفتاری. 

سمانه السادات صداقت در بخش سوم کاربردهای تخصصی را پیش می‌کشد و نشان می‌دهد این رویکرد در مورد مشکلاتی مثل لجبازی، پرخاشگری، اضطراب، افسردگی، اختلالات خوردن و خودآسیب‌رسانی چگونه به کار می‌آید. حضور پررنگ خانواده در فرایند درمان، یکی از نکات مهم این کتاب است؛ چون نویسنده بارها نشان می‌دهد تغییر پایدار در سنین رشد بدون توجه به والدین و محیط زندگی کامل نمی‌شود.

خلاصه کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان

کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان توضیح می‌دهد که بسیاری از واکنش‌های تکراری کودکان و نوجوانان، از الگوهای عمیق‌تری سرچشمه می‌گیرند که در سال‌های اولیه‌ی زندگی شکل گرفته‌اند. نویسنده ابتدا مفهوم طرحواره، نیازهای هیجانی بنیادین و سبک‌های مقابله‌ای مانند تسلیم، اجتناب و جبران افراطی را شرح می‌دهد. سپس به شیوه‌های شناسایی این الگوها در سنین رشد می‌رسد و نقش مشاهده، مصاحبه، بازی، نقاشی و ابزارهای سنجش را مطرح می‌کند. 

در ادامه، کتاب به رابطه‌ی درمانی، بازوالدگری، تکنیک‌های شناختی و هیجانی، کار با والدین و کاربرد این رویکرد در مشکلات رفتاری و هیجانی می‌پردازد. حاصل کار، تصویری پیوسته از ریشه، نشانه و مسیر مداخله است.

چرا باید کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان را بخوانیم؟

دلایل خواندن طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان رفتارهای روزمره‌ی کودک و نوجوان و ریشه‌های هیجانی آن‌ها را روشن می‌کند.
• این اثر فقط به شناسایی طرحواره‌ها محدود نمی‌شود و الگوهای مقابله‌ای مانند تسلیم، اجتناب و جبران افراطی را هم توضیح می‌دهد.
• کتاب نقش نیازهای هیجانی بنیادین را در شکل‌گیری مشکلات رفتاری و عاطفی به‌ صورت دقیق مطرح می‌کند.
• بخش‌های مربوط به رابطه‌ی درمانی، بازوالدگری و کار با خانواده نشان می‌دهند مداخله در سنین رشد بدون توجه به محیط زندگی کامل نیست.
• فصل‌های پایانی، کاربرد طرحواره‌درمانی را در مورد پرخاشگری، اضطراب، افسردگی، اختلالات خوردن و خودآسیب‌رسانی بررسی می‌کنند.

خواندن کتاب طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن طرحواره ها کلید درمان کودک و نوجوان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند ریشه‌ی رفتارهایی مثل لجبازی، انزوا، اضطراب یا خشم را دقیق‌تر بفهمند.
• مشاوران و درمانگرانی که با کودکان و نوجوانان کار می‌کنند و به دنبال آشنایی منظم‌تر با طرحواره‌درمانی هستند.
• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره که می‌خواهند ارتباط میان نیازهای هیجانی، طرحواره‌ها و الگوهای مقابله‌ای را بهتر بشناسند.
• مربیان و فعالان آموزشی که با مسائل رفتاری و هیجانی سنین رشد درگیرند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نقش خانواده و رابطه‌ی درمانی را در فرایند تغییر کودک و نوجوان جدی‌تر بررسی کنند.