کتاب مینوسی ها

کتاب مینوسی ها (The minoans)، نوشته دان ناردو و ترجمه نادر میرسعیدی، یکی از جلدهای مجموعه‌ی تمدن‌های گمشده است که گروه انتشاراتی ققنوس در سال ۱۳۸۷ آن را منتشر کرده است. این کتاب به‌سراغ تمدنی می‌رود که نامش بارها در اسطوره‌های یونانی شنیده شده، اما شناخت آن بیشتر از  کاخ‌ها، نقاشی‌های دیواری، سفالینه‌ها و ویرانه‌ها به دست آمده است. نویسنده نشان می‌دهد که مینوسی‌ها با وجود شکوه فرهنگی، هنوز قومی پرابهام هستند و باستان‌شناسی میان افسانه و واقعیت رفت‌وآمد می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مینوسی ها اثر دان ناردو

کتاب مینوسی ها، نوشته‌ی دان ناردو، به یکی از کهن‌ترین تمدن‌های حوزه‌ی اژه می‌پردازد؛ تمدنی که مرکز آن در جزیره‌ی کرت بود و بخش مهمی از شناخت امروز ما از آن نه از متن‌های تاریخی، بلکه از کاخ‌ها، انبارها، نقاشی‌های دیواری، ابزارها و اشیای به‌جامانده به دست آمده است. نویسنده از همان آغاز بر یک نکته‌ی مهم دست می‌گذارد: مینوسی‌ها برخلاف بسیاری از تمدن‌های هم‌دوره، تاریخ مکتوب روشنی از خود باقی نگذاشته‌اند. همین کمبود باعث شده تصویر آن‌ها میان کشف باستان‌شناختی، حدس علمی و بازخوانی اسطوره‌ها شکل بگیرد.

کتاب مینوسی ها فقط شرح چند حفاری مشهور نیست و روند شکل‌گیری شناخت از این تمدن را نیز دنبال می‌کند؛ از کشف کنوسوس و نقش آرتور اونز گرفته تا نسبت میان افسانه‌هایی مثل مینوس، لابیرینت و مینوتور با واقعیت‌های تاریخی. دان ناردو نشان می‌دهد که چگونه یک کاخ بزرگ، چند نقاشی دیواری و مجموعه‌ای از الواح گلی می‌توانند سرنخ‌هایی درباره‌ی اقتصاد، قدرت سیاسی، مذهب، زندگی شهری و روابط اجتماعی بدهند. درعین‌حال، این کتاب مدام یادآوری می‌کند که نتیجه‌گیری باید با احتیاط انجام شود، چون هنر و معماری همیشه بازتاب کامل زندگی واقعی نیستند.

کتاب مینوسی ها در فصل‌های مختلف به کشاورزی، تجارت دریایی، ساختار مراکز کاخی، جایگاه زنان، پوشاک، حرفه‌ها، معماری، صنایع و خط مینوسی می‌پردازد. از این فصل‌ها تصویری از جامعه‌ای پدید می‌آید که هم به دریا و مبادله وابسته است هم به انبارهای بزرگ و نظام بازتوزیع کالا و هم به نمایش قدرت از راه معماری و آیین. این اثر بیش از آنکه بر قطعیت تکیه کند، بر پرسش‌های باز و شکاف‌های دانسته‌ها استوار است. همین ویژگی باعث می‌شود متن فقط گزارشی از گذشته نباشد، بلکه روایتی از فرایند شناخت یک تمدن گمشده نیز باشد.

خلاصه کتاب مینوسی ها

کتاب مینوسی ها تاریخ و سیمای تمدنی را بازسازی می‌کند که در کرت و جزایر پیرامون آن شکوفا شد و بعدها ردش در اسطوره‌های یونانی باقی ماند. دان ناردو ابتدا از کشف این جهان فراموش‌شده به‌وسیله‌ی حفاری‌های باستان‌شناختی می‌گوید و بعد به‌سراغ جنبه‌های مختلف زندگی مینوسی می‌رود: از کاخ‌های بزرگ و سازمان سیاسی گرفته تا کشاورزی، دامداری، تجارت دریایی، هنر، پوشاک و جایگاه اجتماعی گروه‌های مختلف.

محور اصلی کتاب این است که شناخت مینوسی‌ها بیشتر از راه اشیا و بناها ممکن شده، نه از راه روایت‌های مکتوب خودشان. به همین دلیل، متن هم‌زمان هم تصویری از شکوه این تمدن می‌دهد هم محدودیت‌های دانسته‌های امروز درباره‌ی آن را روشن می‌کند.

چرا باید کتاب مینوسی ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مینوسی ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد باستان‌شناسان چگونه از ویرانه‌ها، نقاشی‌ها و الواح گلی به تصویری از یک تمدن می‌رسند.
• خواننده با پیوند میان اسطوره‌های یونانی و واقعیت‌های تاریخی کرت آشنا می‌شود.
• کتابْ اقتصاد مینوسی را از راه کشاورزی، انبارداری و تجارت دریایی به‌شکل دقیق‌تری توضیح می‌دهد.
• فصل‌های کتاب سرنخ‌های جالبی درباره‌ی زندگی شهری، پوشاک، حرفه‌ها و جایگاه زنان در جامعه‌ی مینوسی فراهم می‌کنند.
• این کتاب یادآوری می‌کند که هر کشف تاریخی با ابهام، تفسیر و بازنگری همراه است.
• کتابْ برای شناخت نخستین فرهنگ پیشرفته‌ی اروپا، تصویری فشرده در اختیار می‌گذارد.

خواندن کتاب مینوسی ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مینوسی ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ یونان باستان و تمدن‌های حوزه‌ی اژه.
• خوانندگانی که می‌خواهند نسبت میان اسطوره و باستان‌شناسی را بررسی کنند.
• کسانی که به زندگی روزمره، اقتصاد و ساختار قدرت در جوامع باستانی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از موضوع‌هایی مثل معماری کاخ‌ها، حفاری‌ها و کشف تمدن‌های فراموش‌شده استقبال می‌کنند.
• دانشجویان و پژوهشگران مقدماتیِ تاریخ، باستان‌شناسی و مطالعات کلاسیک که به یک مرور فشرده نیاز دارند.

درباره دان ناردو

دان ناردو، متولد ۱۹۴۷، پژوهشگر، تاریخ‌نگار و نویسنده‌ی آمریکایی است که بیش از ۴۰۰ جلد کتاب در حوزه‌های تاریخ، زندگی‌نامه و فرهنگ به نگارش درآورده و از پرکارترین نویسندگان تاریخ در ایالات متحده به‌ شمار می‌رود. او سال‌ها با کمپانی ملی شکسپیر همکاری داشته و در چندین نمایش نیز به ایفای نقش پرداخته است. ناردو علاوه‌بر نگارش آثار پژوهشی، کتاب‌های متعددی را با زبانی ساده و قابل‌فهم برای کودکان و نوجوانان تألیف کرده است.

او عضو انجمن تاریخ‌نویسان باستان است و پژوهش‌های گسترده‌ای درباره‌ی تمدن‌ها و فرهنگ‌های باستانی، از جمله یونان، روم، مصر، آشور، بابل و ایران انجام داده است. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به کتاب‌های «عصر پریکلس»، «امپراتوری آشور»، «هند باستان»، «میگل د سروانتس»، «اسطوره‌های یونان و روم» و «امپراتوری ایران» اشاره کرد. فیلم‌نامه‌ی «The Bet» نیز از آثار شناخته‌شده‌ی او در حوزه‌ی نمایش و درام است.

بخشی از کتاب مینوسی ها

«پيش از آن‌که مورخان و ساير دانشمندان جديد از وجود مينوسی‌های رازآلود اطلاع پيدا کنند، بيش‌تر آگاهی‌ها درباره کرت عصر مفرغ موضوعات افسانه‌ای بود. در اسطوره‌ها از جامعه پرجمعيت ثروتمندی سخن گفته می‌شد که تحت فرمانروايی شاهانی بودند که اهالی سرزمين اصلی يونان را تهديد می‌کردند تا اين‌که تزئوس قهرمان آتنی به کرت سفر کرد و جزيره‌نشينان را شکست داد. به ياد آوردن اين نکته اهميت دارد که اطلاع يونانيان سده‌های پنجم و چهارم ق.م (که معبد باشکوه پارتنون را ساختند و بر شاهنشاهی هخامنشی غلبه يافتند) از کرت پيش از تاريخ، به همين ترتيب محدود به همين اسطوره‌ها بود. آن‌ها بخشی از مجموعه بزرگی از اساطير و افسانه‌هايی بودند که در آن‌ها اعمال و ماجراهای خدايان، شاهان، و قهرمانانی نقل می‌شد که مدتی طولانی پيش از يونانيان سده‌های پنجم و چهارم ق.م در دوره‌ای که آن‌ها عصر پهلوانی می‌خواندند، زندگی می‌کردند.»