کتاب مصریان باستان

کتاب مصریان باستان نوشته آلیسون لاسیور و ترجمه نادر میرسعیدی است که گروه انتشاراتی ققنوس آن را منتشر کرده است. این اثر با دنبال‌کردن رد اهرام، سنگ رشید، خط هیروگلیف و شکل‌گیری حکومت فرعونی، تصویری گسترده از یکی از ماندگارترین تمدن‌های جهان ارائه می‌دهد. متن فقط به بناهای مشهور بسنده نمی‌کند و از زندگی روزمره، باورهای مذهبی، نقش شاه، کاتبان، معابد و مسیر طولانی شکل‌گیری مصر نیز سخن می‌گوید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مصریان باستان

کتاب مصریان باستان نوشته آلیسون لاسیور سراغ تمدنی می‌رود که نامش بیش‌تر با اهرام، فراعنه و مقبره‌ها گره خورده است، اما دامنه‌ی آن بسیار فراتر از این نشانه‌های آشناست. متن از همان آغاز نشان می‌دهد که مصر باستان فقط مجموعه‌ای از آثار سنگی نیست، بلکه جهانی است ساخته‌شده از رود نیل، کشاورزی، آیین‌های مذهبی، ساختار حکومتی، زبان تصویری و تصور خاصی از نظم. نویسنده مسیر کشف دوباره‌ی این جهان را نیز دنبال کرده است؛ از ناتوانی قرن‌ها در خواندن خط مصری تا اهمیت سنگ رشید و رمزگشایی هیروگلیف‌ها. همین زاویه باعث می‌شود کتاب فقط درباره گذشته‌ی دور نباشد، بلکه درباره فرایند فهم آن گذشته هم باشد.
این کتاب در ادامه به لایه‌های مختلف جامعه‌ی مصر می‌پردازد و نشان می‌دهد که این تمدن چگونه از دوره‌های پیش از سلسله‌ها به حکومت‌های متمرکز و شاهی رسید. در فصل‌های آغازین، شکل‌گیری روستاها، نقش نیل در پیدایش دو سرزمین مصر علیا و سفلی، و فرهنگ‌هایی مانند بداریان، امراتیان و نقاده بررسی شده است. سپس متن به وحدت مصر، جایگاه شاه به‌عنوان محور نظم سیاسی و مذهبی، و شکل‌گیری دیوانسالاری می‌رسد؛ جایی که وزیر، نومارخ‌ها، کاهنان و کاتبان هرکدام بخشی از سازوکار قدرت را شکل می‌دهند. در بخش‌های بعدی، اهرام، پادشاهی قدیم، مذهب، خدایان، مائات، مرگ و زندگی پس از مرگ، و بعدتر دگرگونی‌های پادشاهی میانه مطرح می‌شوند. کتاب در کنار روایت تاریخ، به این نکته هم پرداخته است که مصریان جهان را چگونه می‌فهمیدند: جهانی که باید منظم بماند، توازن آن حفظ شود و انسان در آن جایگاهی روشن داشته باشد.

خلاصه کتاب مصریان باستان

کتاب مصریان باستان تاریخ شکل‌گیری و گسترش مصر را از سکونتگاه‌های اولیه در کنار نیل تا دوره‌های نیرومند شاهی دنبال می‌کند. متن نشان می‌دهد که چگونه کشاورزی، رود نیل، باورهای مذهبی و سازمان اداری در کنار هم تمدنی پایدار ساختند. نویسنده از وحدت مصر علیا و سفلی، جایگاه فرعون، نقش کاتبان و کاهنان، ساخت اهرام و تحول آیین‌های تدفین سخن گفته است.
در بخش‌های مربوط به باورها، کتاب به خدایان، مفهوم مائات، داوری پس از مرگ و اجزای روح در نگاه مصریان می‌پردازد. در ادامه نیز تغییرات دوره‌های بعدی، از جمله پادشاهی میانه و پررنگ‌تر شدن جایگاه افراد عادی در هنر و جامعه، بررسی می‌شود.

چرا باید کتاب مصریان باستان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مصریان باستان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری پیوسته از شکل‌گیری مصر باستان از دوره‌های پیش از سلسله‌ها تا دوره‌های شاهی ارائه می‌دهد.
• متن فقط بر اهرام و فراعنه متمرکز نیست و زندگی روزمره، کشاورزی، مذهب و اداره‌ی کشور را هم توضیح می‌دهد.
• خواننده با نقش رود نیل در اقتصاد، سیاست و باورهای مصریان آشنا می‌شود.
• کتاب نشان می‌دهد خط هیروگلیف و سنگ رشید چگونه به فهم دوباره‌ی این تمدن کمک کردند.
• بخش‌های مربوط به مائات، مرگ و زندگی پس از مرگ، نگاه مصریان به جهان را روشن‌تر می‌کند.
• مطالب کتاب برای شناخت پیوند میان قدرت سیاسی، معابد، کاتبان و ساختار اجتماعی مصر مفید است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مصریان باستان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ مصر و تمدن‌های کهن که می‌خواهند تصویری گسترده‌تر از اهرام و فراعنه داشته باشند.
• خوانندگانی که درباره نقش نیل در شکل‌گیری یک تمدن بزرگ کنجکاوند.
• کسانی که می‌خواهند درباره مذهب، آیین‌های تدفین و تصور مصریان از زندگی پس از مرگ بیش‌تر بدانند.
• مخاطبانی که به رابطه‌ی میان حکومت، دیوانسالاری، معابد و جامعه در جهان باستان علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به دنبال مروری مقدماتی اما پربار بر تاریخ و فرهنگ مصر هستند.

بخشی از کتاب مصریان باستان

«این تمدن چگونه جهانی بود؟ مصریان باستان در ثبت جزئیات عادی زندگی روزمره، از فهرست‌های بقالی تا یادداشت‌های روزانه و دفاتر ثبت معاملات، مهارت داشتند. همه، از فراعنه تا دهقانان، با واژگان خاص خود به دنیا می‌آمدند. تمدن مصر باستان تقریبا یک‌شبه از پرده راز بیرون آمد.
هیچ تمدنی در مصر بدون رود نیل نمی‌توانست دوام آورد. اقلیم مصر بیابانی است، و رود نیل منبع اصلی آب است. قدیمی‌ترین مصریان به وضوح درک می‌کردند که رود نیل، بی‌اغراق، منبع زندگی یا مرگ برای آنان است.
رود نیل هر شکلی را که فرهنگ مصری قرار بود بپذیرد ایجاد می‌کرد، از جمله مراسم مذهبی، اقتصاد، و ساختار زندگی روزمره در آن فرهنگ. این رود برای مصریان چنان حیاتی بود که دعاها و سرودهایی برای آن ساختند. برای مثال، این دعای مصری مورخان را از نحوه نگرش مصریان دوره پیش از سلسله‌ها به قدرت زندگی‌بخش این رود مطلع می‌سازد. این دعا چنین قرائت می‌شود: ستایش بر تو، ای نیل، که از زمین خارج می‌شوی، و می‌آیی تا مصر را سیراب سازی... .»