کتاب مدیریت توسعه

کتاب مدیریت توسعه نوشته محمد حریری اکبری به بررسی مفهوم توسعه و شیوه‌های اداره و سازماندهی آن در سطح ملی پرداخته است. نویسنده مدیریت را در پیوند با توسعه‌ی همه‌جانبه، موزون و پایدار می‌بیند و از همان پیشگفتار، بحث را با دغدغه‌ی ایران، زیست‌بوم، عدالت و مشارکت همگانی آغاز می‌کند. ساختار کتاب از پیش‌گفتار و مقدمه تا فصل‌های نظری درباره‌ی سازمان و مدیریت، نظریه‌های توسعه و نگرش سامانمند امتداد یافته است. نشر نی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیریت توسعه اثر محمد حریری اکبری

کتاب مدیریت توسعه به قلم محمد حریری اکبری با تمرکز بر پیوند میان «دانستن»، «خواستن» و «توانستن»، مدیریت را شرط اساسی گذار به توسعه‌ی فراگیر معرفی کرده است. محمد حریری اکبری در آغاز از رؤیای ایرانی آباد، آزاد و سبز سخن می‌گوید و این رؤیا را به شناخت عمیق مفهوم توسعه و مدیریت آن گره می‌زند؛ شناختی که بدون توجه به وابستگی متقابل جهانی، انقلاب تکنوترونیک و علوم اداری جدید ممکن نیست. این کتاب در ادامه به‌سراغ چارچوب‌های نظری بحث رفته است.

نویسنده با تکیه بر «دید سامانمند» و «دید میان‌رشته‌ای» دبستان فرانکفورت، توسعه را همچون فرهنگ، پدیده‌ای زنده و ارگانیک و غیرقابل‌تقطیع توصیف کرده است. او نشان می‌دهد که بدون درنظرگرفتن اندرکنش اقتصاد، سیاست، بوم‌شناسی، جامعه‌شناسی، حقوق و علوم اداری، نه توسعه فهم می‌شود و نه مدیریت آن. کتاب مدیریت توسعه سپس به‌صورت نظام‌مند به تاریخچه‌ی نظری سازمان و مدیریت می‌پردازد؛ از مفاهیم پایه‌ای مانند اداره‌ی امور عمومی و نیز سازمان رسمی و غیررسمی تا مکاتب کلاسیک، روابط انسانی و نظریه‌های تلفیقی و سامانمند.

در بخش‌های بعدی کتاب مدیریت توسعه مفهوم توسعه، تمایز رشد و توسعه، ایده‌ی گذار، نظریه‌های اقتصادگرایانه، فردگرایانه، نهادی و نوسازی و نیز نقش ساختارهای اجتماعی و جهانی در توسعه‌نیافتگی بررسی شده است. این کتاب با ترکیب بحث نظری، مثال‌های تاریخی و ارجاع به اندیشمندانی چون ماکس وبر، یورگن هابرماس، دراکر و اوچی، تصویری چندبعدی از مدیریت توسعه ارائه کرده است.

خلاصه کتاب مدیریت توسعه

چگونه می‌توان رؤیای توسعه‌ی همه‌جانبه را به واقعیت نزدیک کرد؟ محمد حریری اکبری پاسخ را در «شناخت» و «سازماندهی» جست‌وجو می‌کند. او ابتدا نشان می‌دهد که توسعه همچون فرهنگ، پدیده‌ای زنده و ارگانیک است و نمی‌توان آن را به اجزای منفک اقتصادی، سیاسی یا اداری فروکاست. سپس با مرور مکاتب اصلی سازمان و مدیریت، از بوروکراسی ماکس وبر و مدیریت علمی تیلور تا مکتب روابط انسانی و نظریه‌های تلفیقی، چارچوبی برای فهم سازمان‌های معاصر ترسیم می‌کند.

نویسنده در ادامه به مفهوم توسعه و تمایز آن با رشد می‌پردازد، ایده‌ی گذار را به‌عنوان جوهر توسعه توضیح می‌دهد و تفاوت گذار اصلی در اروپا با گذار فرعی در جهان سوم را برجسته می‌سازد. او نظریه‌های گوناگون توسعه، از اقتصادگرایانه تا فردگرایانه و نهادی و نوسازی را معرفی و نقد کرده است و در نهایت بر ضرورت دید سامانمند، دولت توسعه‌گرا، راهبرد توسعه، بسیج منابع انسانی و مادی و استقرار نظام اداری کارامد به‌عنوان پیش‌شرط‌های مدیریت توسعه تأکید کرده است.

چرا باید کتاب مدیریت توسعه را بخوانیم؟

کتاب مدیریت توسعه تصویری یکپارچه از توسعه و مدیریت آن ارائه کرده است؛ از سطح نظریه‌های کلاسیک سازمان تا بحث‌های معاصر درباره‌ی گذار، فقر، جهان سوم و دولت توسعه‌گرا. خواننده‌ی این اثر با منطق درونی نظریه‌های مختلف آشنا می‌شود و می‌تواند نسبت میان ساختار اداری، سیاست، فرهنگ و اقتصاد را در فرایند توسعه بهتر درک کند.

خواندن کتاب مدیریت توسعه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران مدیریت، علوم اداری، علوم سیاسی و جامعه‌شناسی، مدیران بخش عمومی، برنامه‌ریزان توسعه و همه‌ی کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی توسعه‌ی ملی، اصلاح نظام اداری و فهم نظریه‌های توسعه را دارند.

درباره محمد حریری اکبری

محمد حریری اکبری زاده‌ی ۲۴ اسفند ۱۳۲۲ در تبریز، استاد بازنشسته‌ی دانشگاه تبریز و عضو هیئت‌علمی گروه علوم اجتماعی این دانشگاه است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی علوم اقتصادی و سیاسی در دانشگاه ملی ایران در سال ۱۳۴۸، کارشناسی‌ارشد علوم سیاسی را در سال ۱۳۵۸ و دکترای علوم اجتماعی با دو گرایش «جامعه‌شناسی سیاسی» و «سازمان و مدیریت» را از دانشکده‌ی ماکسول در دانشگاه سیراکیوز (Syracuse University) در سال ۱۳۶۲ دریافت کرده است. فعالیت‌های علمی و پژوهشی محمد حریری اکبری عمدتاً در حوزه‌ی جامعه‌شناسی سیاسی، مدیریت و مسائل اجتماعی متمرکز بوده و در گفت‌وگوها و پژوهش‌هایش به موضوعاتی مانند سرمایه‌ی اجتماعی نیز پرداخته است.

محمد حریری اکبری از پژوهشگران و مترجمان حوزه‌ی علوم اجتماعی است و بیش از ۱۵ عنوان کتاب را تألیف و ترجمه کرده است. از آثار تألیفی او می‌توان به کتاب‌های «مدیریت توسعه»، «فوییه‌تون (سیری در فرهنگ آذربایجان)» و «ساری بولبول» اشاره کرد. همچنین از ترجمه‌های مهم او می‌توان «دده قورقود»، «جامعه‌شناسی سیاسی» اثر تام باتامور، «دبستان فرانکفورت» اثر تام باتامور، «خرد، عدالت و نوگرایی» اثر استیون وایت، «انرژی، اقتصاد و سیاست‌ها در حوزه‌ی خزر» اثر مورین س. کرندل، «پیوندهای پنهان» اثر فریتوف کاپرا و «مانیفست فقر: ثروتمندان ما» اثر تاویس اسمایلی و کورنل وست را نام برد.

آذربایجان و شهر تبریز در حوزه‌ی علوم اجتماعی ایران جایگاهی شناخته‌شده و مهم داشته‌اند و بسیاری از چهره‌های برجسته و پیشگام این رشته از این منطقه برخاسته‌اند. در میان آنان محمد حریری اکبری از نام‌های شاخصی است که نام او در سال ۱۳۷۱ در جمع بنیان‌گذاران انجمن جامعه‌شناسی ایران در کنار نام غلامعباس توسلی ثبت شده است. محمد حریری اکبری نقش مؤثری در رشد و گسترش علوم اجتماعی در آذربایجان داشته و از پایه‌گذاران این رشته در دانشگاه تبریز محسوب می‌شود؛ به‌گونه‌ای که نام او با این حوزه در آن منطقه پیوندی عمیق یافته است.

بخشی از کتاب مدیریت توسعه

«سازمان‌های اداری ایران در سیر و صیرورت تاریخی خود، فرازها و فرودهای فراوانی را تجربه کرده‌اند. ولی از آن‌جایی که سازمان‌ها به مفهوم امروزین آن‌ها، طی همین سده پدیدار شده و راه تکامل خود را در پیش گرفته‌اند، شاید مشخص کردن چهار مرحله تعیین‌کننده، موجبات تحلیل درست‌تری را فراهم آورد. با گذار از هر کدام از مراحل زیر دگرگونی سازمان‌های حکومتی در ایران، چشمگیرتر از دگرگونی‌هایی بود که بر اثر سایر تحولات به وجود آمده طی سیر تکاملی آن‌ها، صورت گرفته‌اند. این مراحل عبارت‌اند از: الف) انقلاب مشروطیت؛ ب) کودتای پهلوی اول در ۱۲۹۹؛ ج) کودتای پهلوی دوم در ۱۳۳۲؛ و د) انقلاب اسلامی. تأثیر کلی تحولات بر مراحل تاریخی یادشده از این قرار بود که انقلاب مشروطیت با مطرح ساختن و تدوین قانون، رفته‌رفته سازمان‌هایی را پی افکند که سبب گذار تدریجی و تبدیل حکومت‌ها از حکومت‌های گزمه / شب پا / حافظ «وضع موجود» به حکومت‌های به اصطلاح برنامه‌ای شد. واپسین موج‌های انقلاب مشروطیت طی ظهور و سقوط استبداد شبه مدرنیست رضاشاه درهم نوردیده شدند، بی‌سبب نیست که صاحبنظران می‌نویسند «... خروج رضا شاه از کشور با شادی و جشن و سرور مردم همراه بود. پادشاه مستبد سقوط کرده و اگرچه بنیان و اساس استبداد دست نخورده باقی مانده بود، دستگاه توخالی آن به خودی خود از هم پاشیده بود» (کاتوزیان، ۱۳۶۸: ۱۱).»