کتاب توهمی به نام عشق

کتاب توهمی به نام عشق (خوانشی انتقادی از تجربه‌ای که فکر می‌کنیم آن را می‌شناسیم)، نوشته مهدی افشار، خوانشی تحلیلی و انتقادی از تجربه‌ای است که در فرهنگ‌ها و سنت‌های مختلف ستایش شده، اما در زندگی روزمره اغلب با رنج، وابستگی و آشفتگی روانی همراه است. نشر سنجاق در سال ۱۴۰۴ این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر، عشق را از منظر فلسفه، ادبیات و روان‌شناسی دنبال می‌کند و از افلاطون و نیچه تا فروید، یونگ و نظریه‌ی دلبستگی را کنار هم می‌نشاند تا نشان دهد چگونه این تجربه ساخته می‌شود و چه پیامدهایی دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب توهمی به نام عشق اثر مهدی افشار

کتاب توهمی به نام عشق با طرح یک پرسش چالش‌برانگیز آغاز می‌شود: آیا عشق تجربه‌ای متعالی و موهبتی انسانی است یا باید آن را بازتابی از کمبودها، زخم‌ها و حتی نوعی اختلال روانی دانست؟ مهدی افشار در مقدمه توضیح می‌دهد که هدفْ نقد احساسات عاشقانه نیست، بلکه بازنگری در فهم عمومی از عشق است؛ فهمی که آن را مطلق، مقدس و همیشه مثبت می‌بیند.

کتاب توهمی به نام عشق شامل شش فصل است. نویسنده در فصل نخست، به‌سراغ فلسفه و ادبیات می‌رود. از افلاطون و رساله‌ی ضیافت تا ارسطو، شوپنهاور، نیچه، سارتر، دوبووآر، لویناس، بدیو، ژیژک و باتلر هرکدام تصویری متفاوت از عشق ارائه کرده‌اند؛ از نیرویی تعالی‌بخش و اخلاقی تا غریزه‌ی تولیدمثل، بازی قدرت، وابستگی، مسئولیت افراطی یا رخدادی که تعادل روانی را بر هم می‌زند.

در ادامه، مهدی افشار به ادبیات کلاسیک و مدرن، از رومئو و ژولیت و آنا کارنینا تا بوف کور و غزل‌های عرفانی، سر می‌زند تا نشان دهد چگونه عشق در روایت‌ها میان شور، جنون، رنج و کشف حقیقت در نوسان است. کتاب در فصل دوم، وارد قلمرو روان‌شناسی می‌شود. ابتدا فروید و مفهوم لیبیدو، اروس و تاناتوس، عقده‌ی ادیپ و نقش ناخودآگاه در انتخاب‌های عاشقانه بررسی می‌شود، سپس یونگ با آنیما و آنیموس، فرافکنی و فرایند فردیت مطرح می‌شود و بعد نظریه‌ی دلبستگی جان بولبی عشق را به‌عنوان نیاز اولیه به پیوند و امنیت، توضیح می‌دهد. در تمام این مسیر، نویسنده مدام این سؤال را زنده نگه می‌گذارد که عشق تا کجا تجربه‌ای سالم است و از کجا به وابستگی، وسواس یا بحران روانی نزدیک می‌شود.

خلاصه کتاب توهمی به نام عشق

کتاب حاضر عشق را نه به‌عنوان احساسی رمانتیک یا تجربه‌ای صرفاً زیبا، بلکه به‌عنوان پدیده‌ای پیچیده، چندلایه و گاه آسیب‌زا بررسی می‌کند. کتاب از مقدمه‌ای پرسش‌محور آغاز می‌شود که در آن عشق به‌عنوان واکنشی به زخم‌ها، نیازهای برآورده‌نشده و فشارهای فرهنگی زیر سؤال رفته است.

در ادامه، مهدی افشار با مرور دیدگاه‌های فلسفی، ادبی و روان‌شناختی نشان می‌دهد که عشق می‌تواند هم نیرویی برای تعالی، معنا و کشف خود باشد و هم بستری برای وابستگی، حسادت، خشونت، فروپاشی هویت و تکرار الگوهای ناسالم. کتاب توهمی به نام عشق از تحلیل نظریه‌های افلاطون، شوپنهاور، نیچه، سارتر، دوبووآر، لویناس و بدیو تا فروید، یونگ و بولبی، به این ایده نزدیک می‌شود که عشق اغلب در مرز میان سلامت و اختلال روانی حرکت می‌کند و باید دوباره تعریف شود.

چرا باید کتاب توهمی به نام عشق را بخوانیم؟

کتاب توهمی به نام عشق فرصتی فراهم می‌کند تا عشق از جایگاه افسانه‌ای و کلیشه‌ای خود پایین آورده شود و در پیوند با زیست‌شناسی، روان، فرهنگ و قدرت بازخوانی شود. خواننده با طیف گسترده‌ای از نظریه‌ها آشنا می‌شود و می‌تواند تجربه‌ی شخصی عشق را در پرتو مفاهیمی مانند ناخودآگاه، دلبستگی، فرافکنی، قدرت و بحران هویت بازبیند.

خواندن کتاب توهمی به نام عشق را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب توهمی به نام عشق به کسانی پیشنهاد می‌شود که به فلسفه، روان‌شناسی، نقد فرهنگی و تحلیل تجربه‌های عاطفی علاقه‌مند هستند؛ همچنین افرادی که درگیر روابط عاشقانه‌ی پیچیده، وابستگی‌های عاطفی یا پرسش‌های جدی درباره‌ی معنای عشق و سلامت روان در رابطه‌اند.

بخشی از کتاب توهمی به نام عشق

«دیدگاه افلاطون در رساله ضیافت یکی از تأثیرگذارترین و نظام‌مندترین نظریات فلسفی درباره عشق در تاریخ است. عشق در نگاه افلاطون نیرویی تعالی‌بخش است که انسان را از سطح احساسات جسمانی به بالاترین مراتب دانش و زیبایی هدایت می‌کند؛ اما آیا این دیدگاه می‌تواند تمام پیچیدگی‌ها و تناقضات موجود در تجربه‌های واقعی عاشقانه را پوشش دهد؟ نقدهای مطرح‌شده علیه نظریه افلاطونی، بر سه محور اصلی تمرکز دارند: تناقض‌های آن با تجربه واقعی عشق، سرکوب میل جسمانی و ایده‌آل‌گرایی افراطی. افلاطون عشق را یک جریان صرفاً مثبت و رشددهنده معرفی می‌کند؛ اما در واقعیت، عشق به‌طور مکرر با مشکلات پیچیده‌ای همراه است. عشق ممکن است منبع رنج، وابستگی، ناامیدی یا حتی خشونت باشد. تجربه‌های عاشقانه واقعی نشان می‌دهند که عشق همیشه باعث تعالی روح نمی‌شود و گاهی به تخریب روان یا اخلاق انسان منجر می‌گردد. افلاطون وزن کافی به جنبه‌های تاریک یا پیچیده عشق نمی‌دهد و آن را صرفاً نیرویی مثبت تصور می‌کند. در دنیای واقعی، عشق اغلب با مصالح شخصی یا اجتماعی گره خورده است. مثلاً عاشقی که برای رسیدن به معشوق، معیارهای اخلاقی را زیر پا می‌گذارد، یا عشقی که به خیانت یا فریب ختم می‌شود، با نظریه افلاطونی همخوانی ندارد. افلاطون به این ابعاد پیچیده چندان توجه نکرده است.»