کتاب پیرمرد و دریا

کتاب پیرمرد و دریا (The Old Man and the Sea) نوشته ارنست همینگوی، داستان ماهیگیری سالخورده است که پس از ۸۴ روز بازگشت از دریا بدون صید، هنوز به مهارت و حرفه‌ی خود اعتقاد دارد. سانتیاگو در میان قضاوت‌های دیگران، دلگرمی پسرکی را دارد که ماهیگیری را از او آموخته است. سفر تنهای او به آب‌های دور، نسبت میان امید، تجربه و توان جسم را به آزمون می‌گذارد. موسسه اندیشه ناب فردا ترجمه این رمان را بر عهده داشته و نشر آد آن را به همراه نقدی از لیندا واگنر منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پیرمرد و دریا

کتاب پیرمرد و دریا اثر ارنست همینگوی، زندگی مردی را در مرکز روایت قرار می‌دهد که معاش، عزت‌نفس و شناختش از جهان به ماهیگیری گره خورده است. سانتیاگو فقیر است و نشانه‌های سالخوردگی بر تنش دیده می‌شود اما چشم‌هایش همچنان شاد و شکست‌ناپذیر توصیف شده‌اند. همین فاصله میان ظاهر فرسوده و امید درونی، یکی از زمینه‌های اصلی شخصیت‌پردازی است.

همینگوی ویژگی‌های پیرمرد را از خلال گفت‌وگوها، رسیدگی به ابزار کار و توجه به نشانه‌های طبیعت آشکار می‌کند. طناب، قلاب، طعمه و جریان آب فقط وسایل و شرایط صید نیستند؛ هر یک بخشی از تجربه‌ی طولانی سانتیاگو را نشان می‌دهند. رابطه‌ی او با مانولین نیز از رابطه‌ی استاد و شاگرد فراتر می‌رود. پسرک برای پیرمرد غذا و طعمه فراهم می‌کند و پیرمرد تجربه و دلگرمی خود را به او می‌بخشد. دوستی این دو، تصویری از پیوند نسل‌ها می‌سازد که در مقابل تمسخر یا دلسوزی دیگر ماهیگیران قرار می‌گیرد. توجه به رفتارهای کوچک، از کمک‌کردن در حمل وسایل تا صحبت درباره‌ی بیس‌بال، به این رابطه جزئیات مشخص می‌دهد.

کتاب پیرمرد و دریا در صحنه‌های ساحل و کلبه، فقر و تنهایی شخصیت اصلی را نشان می‌دهد و در فضای دریا، مهارت و شیوه‌ی مواجهه‌ی او با دشواری را آشکار می‌سازد. روایت از محیط زندگی پیرمرد به خلوت قایق نزدیک می‌شود؛ جایی که حرف‌زدن با خود، مشاهده‌ی پرندگان و سنجیدن حرکت آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. دریا برای سانتیاگو صرفاً محل کسب درآمد نیست. او زیبایی، بخشندگی و بی‌رحمی دریا را در کنار هم می‌بیند و نسبت به موجوداتش احساس نزدیکی دارد. همین احساس، میان ضرورت صید و احترام به جانوران تنشی ایجاد می‌کند. داستان همچنین تفاوت بخت و آمادگی را پیش می‌کشد: پیرمرد شانس را انکار نمی‌کند اما دقت در کار را به انتظار منفعلانه ترجیح می‌دهد.

خلاصه داستان پیرمرد و دریا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

سانتیاگو ۸۴ روز است که ماهی نگرفته و خانواده‌ی مانولین، شاگرد جوانش، او را بدبیار می‌دانند. پسرک به دستور پدر و مادرش در قایق دیگری کار می‌کند اما همچنان به پیرمرد سر می‌زند و برای آماده‌کردن وسایل و فراهم‌کردن خوراک کمکش می‌کند.

سانتیاگو تصمیم می‌گیرد پیش از روشن‌شدن هوا راهی دریا شود و از ساحل فاصله‌ی بیشتری بگیرد. او قلاب‌ها را در عمق‌های مختلف می‌گذارد و حرکت پرندگان و ماهی‌ها را زیر نظر دارد. سرانجام کششی در یکی از نخ‌ها حس می‌کند؛ نشانه‌ی نزدیک‌شدن ماهی بزرگی که مهارت و شکیبایی او را خواهد آزمود. پیرمرد در قایق تنهاست و برای رویارویی با این موقعیت باید به شناخت، توان و تجربه‌ی خودش تکیه کند.

چرا باید کتاب پیرمرد و دریا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پیرمرد و دریا را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• داستان تفاوت میان قضاوت دیگران درباره‌ی شکست و شناخت یک ماهیگیر از توانایی‌های خودش را نشان می‌دهد.
• جزئیات صید، نقش دقت و تجربه را در مواجهه با شرایط نامطمئن روشن می‌کند.
• رابطه‌ی سانتیاگو و مانولین، پیوند مراقبت، احترام و انتقال تجربه میان دو نسل را به تصویر می‌کشد.

خواندن کتاب پیرمرد و دریا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• علاقه‌مندان به داستان‌های شخصیت‌محور که به مواجهه‌ی انسان با تنهایی و محدودیت‌های جسمی توجه دارند.
• خوانندگانی که به داستان‌های دریایی و جزئیات زندگی ماهیگیران علاقه‌مندند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی پیوند عزت‌نفس، کار و امید در قالب داستان تأمل کنند.

درباره ارنست همینگوی

ارنست میلر همینگوی (Ernest Miller Hemingway) (۱۸۹۹-۱۹۶۱)، رمان‌نویس، داستان‌کوتاه‌نویس و روزنامه‌نگار آمریکایی و از تأثیرگذارترین چهره‌های ادبیات قرن بیستم بود. او در اوک‌پارکِ ایالت ایلینوی متولد شد و فعالیت حرفه‌ای خود را با روزنامه‌نگاری در نشریه‌ی کانزاس‌سیتی استار آغاز کرد. در جریان جنگ جهانی اول، با وجود رد صلاحیت در آزمون پزشکی ارتش به دلیل ضعف بینایی، به‌ عنوان راننده‌ی آمبولانس صلیب سرخ به جبهه‌ی ایتالیا رفت و در سال ۱۹۱۸ به‌شدت مجروح شد؛ تجربه‌ای زیسته که بستر نگارش رمان کلاسیک «وداع با اسلحه» را شکل داد. او در سال ۱۹۲۱ به پاریس مهاجرت کرد و در پیوند با نویسندگان و هنرمندان جنبش مدرنیستی مشهور به نسل گمشده، از جمله گرترود استاین و ازرا پاوند، سبک ادبی موجز و بی‌تکلف خود موسوم به نظریه‌ی کوه یخ (Iceberg Theory) را پی‌ریزی کرد و در سال ۱۹۲۶ با انتشار رمان «خورشید همچنان می‌دمد» به شهرت گسترده رسید.

همینگوی همواره در پیوند مستقیم با رویدادهای سرنوشت‌ساز سیاسی و تاریخی عصر خود زیست. او در جریان جنگ داخلی اسپانیا در اواخر دهه‌ی ۱۹۳۰ به‌عنوان خبرنگار جنگی در جبهه‌ی جمهوری‌خواهان حضور یافت؛ تجاربی که زمینه و درونمایه‌ی رمان مشهور «ناقوس‌ها برای که به صدا درمی‌آیند» را رقم زد. او سال‌ها در کوبا، کی‌وست و نقاط مختلف جهان اقامت گزید و در دوران جنگ جهانی دوم نیز به‌ عنوان خبرنگار نظامی به پوشش نبردهای اروپایی از جمله رویداد آزادسازی پاریس پرداخت و برای این مأموریت‌ها نشان ستاره‌ی برنزی ارتش آمریکا را دریافت نمود.

کارنامه‌ی داستانی همینگوی با انتشار «پیرمرد و دریا» در سال ۱۹۵۲ به اوج اعتبار حرفه‌ای رسید و جایزه‌ی پولیتزر در سال ۱۹۵۳ و جایزه‌ی نوبل ادبیات در سال ۱۹۵۴ را برای او به ارمغان آورد. از دیگر آثار او می‌توان به مجموعه‌داستان «در زمان ما»، داستان بلند «برف‌های کلیمانجارو»، «داشتن و نداشتن» و ناداستان‌های «مرگ در بعدازظهر» و «جشن بی‌کران» اشاره کرد. همینگوی در سال‌های پایانی زندگی به‌دلیل عوارض صدمات متعدد جسمانی، زوال سلامت و دوره‌های حاد افسردگی تحت درمان قرار گرفت و سرانجام در ژوئیه‌ی ۱۹۶۱ در خانه‌اش با شلیک گلوله به زندگی خود پایان داد.

جوایز و افتخارات کتاب پیرمرد و دریا

• برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر (سال ۱۹۵۳)
• نامزد جایزه‌ی ملی کتاب (سال ۱۹۵۳)
• در لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک‌تایمز

اقتباس‌ها از کتاب پیرمرد و دریا

جان استرجس و فرد زینمان این رمان را در سال ۱۹۵۸ مورد اقتباس قرار دادند و فیلمی سینمایی بر اساس آن ساختند. در این اثر اسپنسر تریسی نقش اصلی را ایفا می‌کرد که به خاطر آن نامزد جایزه‌ی اسکار و گلدن گلوب بهترین بازیگر شده بود.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب پیرمرد و دریا منتشر شده است؟

• کتاب پیرمرد و دریا، ترجمه‌ی نجف دریابندری، نشر خوارزمی
• کتاب پیرمرد و دریا، ترجمه‌ی نازی عظیما، نشر افق
• کتاب پیرمرد و دریا، ترجمه‌ی محمدتقی فرامرزی، نشر نگاه
• کتاب پیرمرد و دریا، ترجمه‌ی احمد کسایی پور، نشر هرمس
• و...