کتاب مغازه خودکشی

کتاب مغازه خودکشی نوشته ژان تولی با ترجمه ارغوان آقایی داستان خانواده‌ای عجیب را روایت کرده است که کسب‌وکارشان فروش ابزار و مواد خودکشی است. انتشارات نارنگی این کتاب را منتشر کرده است و متن فارسی بر پایه‌ی ترجمه‌ی انگلیسی سو دایسون شکل گرفته است. این کتاب در قالب روایتی کوتاه و پرکشمکش، شهری افسرده و خانواده‌ی تواچ را نشان می‌دهد که در دل محله‌ای تیره، مغازه‌ای مخصوص پایان‌دادن به زندگی اداره می‌کنند. فضای اثر سرشار از طنز سیاه، موقعیت‌های غریب و گفت‌وگوهای تند و تیز است و در پسِ ظاهر شوخ‌طبعش، تصویری تلخ از ناامیدی جمعی و میل به مرگ ارائه شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مغازه خودکشی

کتاب مغازه خودکشی رمانی طنزآمیز با مضامین سیاه از نویسنده‌ی فرانسوی ژان تولی است که نخستین بار در سال ۲۰۰۷ منتشر شد. داستان در شهری افسرده و بدون نام در فرانسه روایت می‌شود و درباره‌ی خانواده‌ی تواچ است که نسل‌هاست کسب‌وکاری بسیار تخصصی را اداره می‌کنند: فروشگاهی که هر آنچه یک نفر برای پایان دادن به زندگی خود نیاز دارد می‌فروشد. پدر و مادر، لوکرس و میشیما، همراه با دو فرزند بزرگ‌ترشان — ونسان، اختراع‌گری افسرده، و مارلین، نوجوانی دلمرده — در جهانی از بدبینی عمیق زندگی می‌کنند. شعار فروشگاه به خوبی لحن داستان را می‌رساند: «زندگی‌تان را به فنا داده‌اید؟ پیش ما، مرگتان را به کمال برسانید.» داستان بر پایه‌ی طنز سیاه و بی‌امان بنا شده است و موضوعی هولناک با پوچی و بی‌تفاوتی عجیبی روایت می‌شود که سبک منحصربه‌فرد کتاب را شکل می‌دهد.

داستان روال روزانه‌ی این مغازه‌ی مرگ‌آلود و فضای یأس حساب‌شده‌ای را دنبال می‌کند که خانواده با دقت حفظ کرده‌اند. محور اصلی داستان ورود یک عنصر جدید به این جهان بسته است — چیزی که هر آنچه خانواده‌ی تواچ نماینده‌ی آن است به چالش می‌کشد. رمان درونمایه‌هایی همچون تقابل سرشت فردی با نقش موروثی، سرایت‌پذیری ناامیدی و امید و این پرسش را بررسی می‌کند که آیا انسان در میان ناامیدی می‌تواند واقعاً شادی را برگزیند. کتاب «فروشگاه خودکشی» در سال ۲۰۱۲ به فیلم پویانمایی به کارگردانی پاتریس لوکنت تبدیل شد و همچنین نسخه‌ی مصوری (کمیک) از روی آن منتشر شده است.

خلاصه داستان مغازه خودکشی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان در شهری می‌گذرد که آمار خودکشی در آن سرسام‌آور است و خانواده‌ی تواچ نسل‌به‌نسل مغازه‌ای را اداره کرده‌اند که همه‌چیز برای «مرگ موفق» می‌فروشد؛ از طناب دار و سیانور تا کیمونو و شمشیر هاراکیری، سم‌های عجیب، تفنگ، طناب و حتی بسته‌های «خودکشی به سبک آلن تورینگ». کتاب مغازه خودکشی با ترکیب موقعیت‌های روزمره و عناصر اغراق‌آمیز، جهانی می‌سازد که در آن خودکشی نه تابو که بخشی از اقتصاد و فرهنگ شهر است و مشتریان با خونسردی برای انتخاب نوع مرگ خود مشورت می‌گیرند. در کتاب مغازه خودکشی، هر فصل بر یکی از اعضای خانواده‌ی تواچ و مشتریانشان تمرکز دارد: میشیما و لوکریس به‌عنوان پدر و مادر، ونسان و مرلینِ افسرده و آلنِ شاد و «نامتعارف» که برخلاف بقیه، زندگی را دوست دارد. روایت، صحنه‌به‌صحنه از دل خود مغازه، انبار زیرزمین، آپارتمان بالای مغازه و محله‌ی «ادیان فراموش‌شده» می‌گذرد و با جزئیات ریز محصولات، سفارش‌ها، شیوه‌های مرگ و گفت‌وگوهای خانوادگی، فضای بسته و خفه‌ی این جهان را می‌سازد. ساختار کلی رمان بر پایه‌ی صحنه‌های پی‌درپی است؛ از معرفی مغازه و اولین مشتری‌ها تا ماجرای «بوسه‌ی مرگ» مرلین، اختراع‌های ونسان، حباب‌های صابونی آلن و سفارش‌های نماینده‌ی شرکت «مرگ‌آوران». هر صحنه، هم پیش‌برنده‌ی داستان است و هم لایه‌ای تازه از روابط خانوادگی، اقتصاد مرگ و تضاد میان شادی و افسردگی را آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب مغازه خودکشی را بخوانیم؟

کتاب مغازه خودکشی با استفاده از طنز سیاه، موضوع سنگین خودکشی و افسردگی جمعی را در قالب داستانی کوتاه و پرجزئیات روایت کرده است. این اثر از خلال یک مغازه‌ی عجیب و خانواده‌ای نامعمول، به رابطه‌ی جامعه با مرگ، مصرف‌گرایی و ناامیدی می‌پردازد و تضاد میان شادی کودکانه‌ی آلن و جهان تیره‌ی اطرافش را به‌خوبی برجسته کرده است.

خواندن کتاب مغازه خودکشی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به طنز سیاه، فضاهای گروتسک و داستان‌هایی با ایده‌های نامتعارف علاقه‌مند هستند. همچنین به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که دوست دارند مسئله‌ی مرگ، افسردگی و فرهنگ مصرفی را در قالب روایتی فشرده و پرتصویر دنبال کنند، نه در قالب متن‌های تحلیلی مستقیم.

درباره ژان تولی

ژان تولی نویسنده‌ی رمان، کتاب‌های مصور (کمیک)، فیلمنامه‌نویس، بازیگر و کارگردان فرانسوی بود که در ۲۶ فوریه ۱۹۵۳ در سن-لو در نرماندی متولد شد . او کار هنری خود را به عنوان تصویرگر و کارتونیست آغاز کرد و بین سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۹ کتاب‌های مصوری در مطبوعات و به صورت آلبوم منتشر می‌کرد که اغلب آثارش را از روی عکس‌های دستکاری‌شده خلق می‌نمود. او همچنین در تلویزیون کار کرد و در برنامه‌هایی مانند L'Assiette anglaise با برنار راپ و Nulle part ailleurs از شبکه‌ی کانال پلاس ظاهر شد. در سال ۱۹۹۰، تمام فعالیت‌های دیگر را رها کرد تا کاملاً خود را وقف نویسندگی کند. توله در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۲ در سن ۶۹ سالگی درگذشت. او همراه دیرینه‌ی بازیگر فرانسوی میو-میو بود.

توله رمان‌های متعددی با انتشارات ژولیار منتشر کرد، از جمله Rainbow pour Rimbaud (۱۹۹۱)، Darling (۱۹۹۸) — که به فیلم تبدیل شد — Je, François Villon (۲۰۰۶)، و Le Montespan (۲۰۰۸). او به سبک نوشتاری چابک، متنوع و حساسیت طنزآمیز و سیاه خود شناخته می‌شد. ایده‌ی کتاب فروشگاه خودکشی زمانی به ذهنش رسید که در حال تحقیق درباره‌ی شعر قرن نوزدهم بود؛ با نقدی برخورد کرد که از «فروشگاه خودکشی» یاد کرده بود و بلافاصله الهام گرفت. چندین اثر او برای تئاتر و سینما اقتباس شد؛ فروشگاه خودکشی خود در سال ۲۰۱۲ به فیلم پویانمایی به کارگردانی پاتریس لوکنت تبدیل شد. تولی یک بار گفت فلسفه‌ی زندگی اش این است که «هیچ چیز جدی نیست» و زندگی وجود دارد تا با خوشحالی زیست شود، نقطه‌ی مقابل آن بی‌فایده است.