کتاب کمان

کتاب کمان نوشته هدایت الله بهبودی یادداشت‌های روزانه‌ی این نویسنده درمورد شکل‌گیری، اوج‌گیری و فرازونشیب‌های دوهفته‌نامه‌ی کمان است؛ نشریه‌ای که در حوزه‌ی ادبیات جنگ و ادبیات پایداری شناخته می‌شود. نویسنده در قالب یادداشت‌های روزانه‌ی سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۳ روند تولد، اداره و دشواری‌های مالی و محتوایی این نشریه را ثبت کرده است. محبوبه عزیزی به‌عنوان گردآورنده‌ی این کتاب، متن‌های مربوط به کمان را از میان روزنگاشت‌های نویسنده استخراج و آماده‌ی ارائه کرده است. انتشارات سوره مهر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کمان اثر هدایت الله بهبودی

کتاب کمان مجموعه‌ای از روزنگاشت‌های هدایت الله بهبودی است که از دفترچه‌های روزانه‌ی او در فاصله‌ی ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۳ به‌کوشش محبوبه عزیزی بیرون کشیده شده است. این یادداشت‌ها ابتدا برای انتشار نوشته نشده بودند و به همین دلیل لحن آن‌ها بی‌پرده، شخصی و نزدیک به حال‌وهوای واقعی یک مدیرمسئول نشریه است. محبوبه عزیزی در مقام گردآورنده، از میان سال‌های طولانی یادداشت‌ها، فقط بخش‌های مربوط به دوره‌ی انتشار کمان را برگزیده و با حروف‌چینی، تنظیم تاریخی و افزودن پانوشت‌ها آن‌ها را به‌شکل کتاب حاضر درآورده است. ویراستار صوری این اثر محبوبه قاسمی‌ایمچه بوده است.

کتاب کمان درمورد روزهای گرفتن مجوز، انتخاب نام نشریه، پیدا‌کردن دفتر و تأمین اولیه‌ی امکانات، طراحی نشانه و صفحه، جذب نویسندگان و عکاسان و نیز ورود به چرخه‌ی تکراری اما پرتنش تولیدِ هر شماره سخن گفته است. خواننده‌ی این کتاب با جزئیات جلسات با معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد، چانه‌زنی برای وام و کاغذ، مذاکره با چاپخانه و توزیع و نیز گفت‌وگو با چهره‌های ادبی و هنری روبه‌رو می‌شود. کتاب حاضر علاوه‌بر ثبت روند اداری و مالی یک نشریه‌ی ایرانی، تصویر زنده‌ای از شبکه‌ی انسانی ادبیات پایداری ارائه می‌دهد؛ از مرتضی سرهنگی و علیرضا کمری تا نویسندگانی چون احمد دهقان، داوود غفارزادگان، حبیب احمدزاده، ناصر ایرانی، ابراهیم حاتمی‌کیا و... . این کتاب در هر صفحه نام‌ها، تاریخ‌ها، مکان‌ها و ریزاتفاق‌هایی را کنار هم نشانده که در مجموع، تاریخ روزمره‌ی یک نشریه‌ی جنگ‌محور را در بستر فرهنگ و رسانه‌ی ایران بازسازی کرده است.

خلاصه کتاب کمان

ثبت روزبه‌روز تولد و زیست یک نشریه‌ی ادبی‌ـ‌جنگی در ایران محور کتاب حاضر است. هدایت الله بهبودی در قالب یادداشت، از نخستین جرقه‌های ایده‌ی نشریه، جلسات با معاونت مطبوعاتی، انتخاب نام کمان، پیدا‌کردن دفتر، گرفتن وام، خرید «کاشانه‌ی کاری» و تجهیز آن تا طراحی نشانه، صفحه‌بندی، حروف‌چینی و چاپ اولین شماره سخن گفته است. کتاب به دشواری‌های مداوم ادامه‌ی انتشار می‌پردازد؛ فروش پایین، بدهی‌های انباشته، چک‌های برگشتی، وابستگی به سهمیه‌ی کاغذ و امیدبستن به کمک نهادها و کتابخانه‌ها.

اثر حاضر به موضوع شکل‌گیری محتوای نشریه نیز پرداخته است؛ از مصاحبه با همسران شهیدان و سفرنامه‌های جنگی تا داستان‌ها و مقالات ترجمه‌شده. نویسنده در لابه‌لای این وقایع از رابطه‌اش با همکاران، خستگی‌ها، تردیدها و لحظه‌های دلگرم‌کننده‌ی بازخورد خوانندگان نوشته و تصویری از پشت‌صحنه‌ی یک نشریه‌ی ادبی ایرانی ارائه داده است.

چرا باید کتاب کمان را بخوانیم؟

کتاب کمان امکانی برای دیدن پشت‌صحنه‌ی یک نشریه‌ی ادبی‌ـ‌جنگی ایرانی فراهم کرده است؛ از جزئی‌ترین کارهای روزمره تا تصمیم‌های کلان مالی و محتوایی. این کتاب نشان می‌دهد تولید مداوم یک مجله چگونه با بدهی، امید، خلاقیت و فرسودگی گره می‌خورد و همزمان شبکه‌ای از نویسندگان، عکاسان و مدیران فرهنگی را درگیر می‌کند.

خواندن کتاب کمان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران ناداستان معاصر ایران و قالب مجموعه یادداشت، ادبیات پایداری، پژوهشگران تاریخ مطبوعات، دانشجویان رشته‌های ارتباطات و روزنامه‌نگاری و نیز به کسانی که کنجکاوند بدانند یک نشریه‌ی فرهنگی چگونه در جزئیات روزمره شکل می‌گیرد، دوام می‌آورد و با مشکلات مالی و اداری دست‌وپنجه نرم می‌کند، پیشنهاد می‌شود.

درباره هدایت الله بهبودی

هدایت الله بهبودی کلهری نویسنده و خبرنگار آذری‌تبار ایرانی است که در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۳۹ در تبریز به دنیا آمد. او در سال ۱۳۴۳ همراه با خانواده به تهران مهاجرت کرد. در سال ۱۳۷۱ در رشته‌ی تاریخ از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و همزمان با آغاز جنگ ایران و عراق فعالیت خبرنگاری خود را آغاز کرد. پیش از آن نیز در واحد امور خارجه‌ی دفتر حزب جمهوری اسلامی مشغول به کار بود. بهبودی در سال ۱۳۶۲ خبرنگار روزنامه‌ی تهران تایمز شد و سه سال بعد به روزنامه‌ی جمهوری اسلامی رفت و مسئول صفحه‌ی جبهه و جنگ شد.

این نویسنده در سال ۱۳۶۷ همراه با مرتضی سرهنگی به حوزه‌ی هنری پیوست و دفتر «ادبیات و هنر مقاومت» را بنیان گذاشت و مدتی نیز سردبیری سرویس فرهنگی روزنامه‌ی ایران را بر عهده داشت. پس از پنج سال از این دفتر جدا شد و در سال ۱۳۷۲ دفتر «ادبیات انقلاب اسلامی» را در حوزه‌ی هنری تأسیس کرد. او در زمستان ۱۳۸۲ سردبیر فصلنامه‌ی مطالعات تاریخی شد؛ همچنین به‌عنوان تاریخ‌نگار انقلاب اسلامی شناخته شده و در مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های سیاسی در تدوین روزشمار تاریخ معاصر ایران نقش داشته است.

آثار متعددی از هدایت الله بهبودی منتشر شده است که از میان آن‌ها می‌توان به کتاب‌های «شرح اسم» (زندگی‌نامه‌ی آیت‌الله سید علی خامنه‌ای)، «الف لام خمینی» (زندگی‌نامه‌ی آیت‌الله سید روح‌الله خمینی)، «سفر به حلبچه»، «سفر به قله‌ها»، «پابه‌پای باران» و «خرمشهر کو جهان‌آرا» اشاره کرد. کتاب «کمان» (یادداشت‌های روزانه‌ی هدایت الله بهبودی، مدیر مسئول کمان، از پیدایی تا فرجام نشریه) اثر دیگری به قلم اوست.

جوایز و افتخارات نویسنده

هدایت الله بهبودی جزو برگزیدگان جایزه‌ی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و همچنین از برگزیدگان جایزه‌ی ادبی جلال آل احمد بوده است.

بخشی از کتاب کمان

«۷۵/۰۳/۰۵ ـ شنبه

برای هفته‌نامهٔ کمان دفتری دیدیم نزدیک دانشگاه تهران. با جیب خالی قصد خرید کردیم. البته صبح نزد آقای اشعری بودیم. پس از صحبت‌های زیاد درمورد ادبیات جنگ و انقلاب، مبلغی که به‌عنوان وام قرار بود در اختیار ما قرار گیرد، داد. وقتی با ایشان صحبت از خرید دفتری برای نشریه کردیم، او قول مساعد داد و ما با همین قول با جیب خالی به طرف خرید رفتیم. پس از خروج از دفتر آقای اشعری پنج‌میلیون تومان پول به شکل چک توی جیبم بود. همکاری آقای اشعری با ما هیچ شبیه و مثالی در طول این هفده سال پس از انقلاب ندارد. اعتماد او را بی‌نظیر یافتیم. و صد البته اعتماد او به ما برای کمک و یاری به اصل نظام اسلامی است، نه به فرد یا افراد. و ما هم می‌دانیم که این کمک از سوی نظام برای یاری مبانی فرهنگی خود اوست. به‌هرحال آنچه در این میان نباید اصل شود کیسه‌دوختن و به نفع خود اندیشیدن است و در نهایت خدشه‌دارنشدن خلوص نیت که در ما تبدیل به خروس نیت شده است!

۷۵/۰۳/۰۹ ـ چهارشنبه

نامه‌ای برای آقای اشعری نوشتم. نسخه‌ای از مبایعه‌نامهٔ خرید کاشانهٔ کاری برای نشریهٔ کمان و چک‌های کشیده‌شده برای آن را که هیچ‌یک محلی از پول ندارند ضمیمه کردم. از ارشاد هم تلفن شد که مجوز انتشار نشریهٔ کمان آماده است. بیایید بگیرید (تصویر شمارهٔ ۲). هم آن را گرفتم و هم نامه را دادم. در نامه نوشته بودیم _ به همراه مرتضی _ که اگر ارشاد یعنی معاونت مطبوعات به هر دلیل توان پشتیبانی از خرید این کاشانه را ندارد اعلام فرمایید تا همان را تبدیل به رهن کنیم. کاشانه کاشانه کردنم به علت پیشنهادی است که فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی برای واژهٔ «آپارتمان» کرده است. برای ما که فارسی را دوست می‌داریم و باید به آن احترام بگذاریم کاربرد واژه‌های غیرفرنگی امری ضروری است. این‌طور نیست؟ ... .»