کتاب پنج سفر

کتاب پنج سفر نوشته‌ی حسین شرفخانلو روایتی است از حرکت یک زائر ایرانی از خوی تا بیروت برای حضور در تشییع شهیدان سید حسن نصرالله (ره) و سید هاشم صفی‌الدین (ره) و تماشای از نزدیک روزهای پرالتهاب لبنان. نویسنده در این کتاب، مسیر زمینی و هوایی خود از خوی تا مرز رازی، وان، استانبول و سپس بیروت را قدم‌به‌قدم روایت کرده است. انتشارات سوره مهر آن را منتشر کرده است و دفتر هنر و ادبیات بیداری در شکل‌گیری این اثر نقش داشته است. پنج سفر با تکیه‌بر تجربه‌ی شخصی نویسنده، فضای بیداری اسلامی، مقاومت و زندگی روزمره در لبنان را در هم می‌آمیزد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پنج سفر

کتاب پنج سفر روایتی است که حسین شرفخانلو در بستر مفهوم «ادبیات بیداری» نوشته است؛ مفهومی که در پیشگفتار کتاب، ذیل اندیشه‌ی استکبارستیزی امام‌خمینی(ره) و بیداری اسلامی توضیح داده شده است. در همان آغاز، دفتر هنر و ادبیات بیداری مأموریت خود را «گردآوری و نشر روایت‌های بیداری متأثر از انقلاب اسلامی در فراسوی مرزها» معرفی کرده و این اثر را یکی از محصولات خود می‌داند. به این ترتیب، پنج سفر در امتداد ادبیاتی قرار می‌گیرد که مبارزه با سلطه، هویت اسلامی و نسبت ملت‌ها با آمریکا و صهیونیسم را پی می‌گیرد. کتاب پنج سفر ساختاری روایی‌ـ‌سفرنامه‌ای دارد و نویسنده مسیر خود را در قالب پنج «سِفْر» بخش‌بندی کرده است: سرعت‌گیر، مقتل، مشاهد، تشییع و شیرینی دیر. هر سِفر یک گام به‌سوی واقعه‌ی عظیم تشییع دو دبیرکل شهید حزب‌الله لبنان است. متن از «قبل سفر» در خوی آغاز می‌شود، با تردیدهای شخصی نویسنده، گفت‌وگو با دوست منتقد، زیارت مزار پدر شهیدش و تصمیم نهایی برای رفتن. سپس خان‌های مختلف سفر، از خانه‌ی خودشان تا مرز رازی، پایانه‌ی کاپی‌کوی، فرودگاه وان، فرودگاه صبیحای استانبول، میدان تقسیم، ایاصوفیه، فرودگاه استانبول و درنهایت فرودگاه رفیق حریری بیروت، به‌تفصیل روایت شده است. در ادامه‌ی کتاب پنج سفر، نویسنده وارد ضاحیه و فضای مقاومت می‌شود؛ از محل شهادت سید حسن نصرالله، آوار برج مسکونی و دژ زیرزمینی حزب‌الله تا مجمّع امام‌خمینی(ره)، محل آماده‌سازی مزار سید، مدارس المهدی(عج) و محله‌های وابسته به جنبش امل. در خلال این مسیر، او هم‌زمان به تناقض‌های ترکیه، ساختار سیاسی لبنان، نسبت رسانه و افکار عمومی، تحریم فرهنگی و جغرافیایی ایران و جزئیات زندگی روزمره‌ی مردم در شهر جنگ‌زده می‌پردازد. لحن کتاب، ترکیبی از مشاهده‌ی میدانی، تأمل سیاسی‌اجتماعی و خاطره‌ی شخصی است.

خلاصه کتاب پنج سفر

کتاب پنج سفر حرکت یک راوی ایرانی را از شهر خوی تا قلب ضاحیه‌ی بیروت دنبال می‌کند؛ حرکتی که انگیزه‌ی اصلی آن حضور در تشییع شهیدان سید حسن نصرالله و سید هاشم صفی‌الدین است. نویسنده از تردید اولیه میان «خودخواهی» و «وظیفه»، گفت‌وگو با دوست منتقد و رجوع به مزار پدر شهیدش آغاز می‌کند و سپس جزئیات سفر زمینی تا مرز، عبور از رازی و کاپی‌کوی، پرواز به وان و استانبول و توقف چندساعته در این شهر را روایت کرده است. در پنج سفر، ترکیه به‌عنوان سرزمینی پر از تناقض تصویر می‌شود؛ از فروش مشروبات در مرز ایران تا نقش این کشور در عبور داعش به سوریه و عراق. سپس راوی وارد بیروت می‌شود، از خان‌های مختلف سفر می‌گذرد، به محل شهادت سید در دل آوار برج مسکونی می‌رسد، خاک مقتل را برمی‌دارد، از مجمّع امام‌خمینی(ره) و محل آماده‌سازی مزار سید بازدید می‌کند و با فعالان آموزشی و فرهنگی حزب‌الله و جنبش امل گفت‌وگو می‌کند. دغدغه‌ی اصلی کتاب، فهم بیداری اسلامی، مقاومت و نسبت فرد ایرانی با این جبهه است.

چرا باید کتاب پنج سفر را بخوانیم؟

پنج سفر امکان همراهی نزدیک با یک زائر ایرانی را فراهم می‌کند که از دل زندگی روزمره در خوی، وارد لایه‌های پنهان جنگ، سیاست و مقاومت در لبنان می‌شود. کتاب، هم جزئیات ملموس سفر و مواجهه با مرزها، فرودگاه‌ها و شهرها را نشان می‌دهد و هم به پرسش‌های عمیق‌تری درباره‌ی بیداری اسلامی، نقش رسانه، ساختار قدرت در لبنان و جایگاه ایران در ذهن جهان عرب می‌پردازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

پنج سفر به کسانی پیشنهاد می‌شود که به موضوعاتی مانند مقاومت اسلامی، بیداری ملت‌ها، لبنان و حزب‌الله، سفرنامه‌های معاصر و تجربه‌ی زیسته‌ی حضور در تشییع شهدا علاقه‌مند هستند یا در حوزه‌های مطالعات خاورمیانه، رسانه و جنگ، و ادبیات مقاومت مطالعه و پژوهش می‌کنند.

بخشی از کتاب پنج سفر

«سَفر را با سِفْرهای «سرعت‌گیر، مقتل، مَشاهد، تشییع و شیرینیِ دِیر» بخش‌بندی کرده‌ام و هر سِفْر یک گام است به‌سمت اتفاقی که در طول تاریخ فقط یک‌بار می‌افتاد و خیابان‌های لبنان برای اولین و آخرین‌بار بود که وزن حضور آن‌همه آدم را یک‌جا تحمل می‌کردند. و سید باید با بهترین درودها بدرقه می‌شد تا بهشت. درود خدا بر روح بلند حضرت روح‌الله(ره) که مقاومت را یادمان داد و سلام خدا بر شهیدان. پنج سِفْر که نمایش بضاعت ناچیز من است از روایت واقعۀ عظیم تشییع دو دبیرکل شهید حزب‌الله لبنان، تقدیم روح مقدس شهیدالقدس آقا سید حسن نصرالله(ره) باشد و امید که این مختصر، به نظر طبع بلند آن شهیدِ مجاهد بیاید. آن‌سان که فرمود: «يَا أَيُّهَا الْعَزِيز مَسَّنَا وَأَهْلَنَا الضُّر وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجَاة فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَ تَصَدَّقْ عَلَيْنَا إِنَّ اللَّهَ يَجْزِی الْمُتَصَدِّقِين» (ای عزیز، به ما و خانوادۀ ما رنج [بسیار] رسیده است و سرمایه‌ای اندک آورده‌ایم؛ پس به ما پیمانۀ تمام‌وکمال بده و بر ما [افزون‌تر هم‌] ببخش که خداوند بخشندگان را دوست دارد.) ... سفر من از خوی شروع شد به‌سمت ترکیه و از راه آسمان ترکیه به تنها فرودگاه لبنان رسید و پنج شب و شش روز مهمان سرزمین زیبای لبنان بودم، قدم‌به‌قدم دنبال تابوت سید حسن و سید هاشم، دو دبیرکل شهید حزب‌الله.»