کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه

کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه نوشته‌ی مصطفی سلطانی پژوهشی است که به‌وسیله‌ی انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب منتشر شده است. نویسنده در این اثر به بررسی تطبیقی مفهوم امامت در دو مکتب امامیه و زیدیه پرداخته و ریشه‌های تاریخی و کلامی اختلاف‌ها و اشتراک‌های این دو جریان شیعی را دنبال کرده است. ساختار کتاب بر مبنای طرح مباحث نظری امامت، مرور تاریخ تشیع و سپس تحلیل دیدگاه‌های دو فرقه تنظیم شده است. تمرکز اصلی اثر بر تبیین دقیق اصطلاحات، بازخوانی منابع درون‌مذهبی و نقد نسبت‌های نادرست میان دو مکتب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه

کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه اثری است از مصطفی سلطانی که با رویکردی تحلیلی و مقایسه‌ای به یکی از محوری‌ترین مباحث اعتقادی شیعه پرداخته است. نویسنده ابتدا با مرور تاریخ شکل‌گیری تشیع و تبیین معنای لغوی و اصطلاحی «شیعه» و «امامت» زمینه‌ی ورود به بحث را فراهم کرده و سپس جایگاه امامت در منظومه‌ی اعتقادی امامیه را توضیح داده است. در این بخش از کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه، تعاریف متکلمان بزرگ امامی مانند شیخ مفید، خواجه نصیر و علامه حلی درباره‌ی امامت، مفهوم خلافت، قاعده‌ی لطف، ضرورت عقلی امامت و نقش امام در حفظ شریعت و هدایت جامعه بررسی شده است. در ادامه‌ی کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه، نویسنده به تاریخ پیدایش تشیع، سیر تاریخی تشیع امامی و نیز شکل‌گیری و گسترش تشیع زیدی می‌پردازد؛ از قیام زید بن علی و یحیی بن زید تا دولت‌های زیدی در مغرب و یمن و استمرار این جریان تا دوران معاصر. سپس ساختار اصلی کتاب با طرح مباحث مقارن شکل می‌گیرد: تعریف امامت در دو مکتب، جایگاه امام، ضرورت امامت، شرایط و ویژگی‌های امام، مسئله‌ی عصمت و علم امام، راه‌های نصب امام، وظایف و اختیارات او، بحث وحدت و تعدد امام، دوره‌ی فترت، مهدویت و در نهایت مصادیق امامت مانند امامت علی(ع)، حسنین(ع)، عترت پس از آن دو و زید بن علی. کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه در هر مبحث تلاش کرده است دیدگاه هر فرقه را بر اساس منابع اصیل همان مکتب گزارش کند و در عین نشان‌دادن اختلاف‌ها، بر نقاط اشتراک و امکان گفت‌وگو نیز انگشت بگذارد.

خلاصه کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه

کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه به‌طور محوری به این سؤال می‌پردازد که امامت چیست، چه جایگاهی در نظام اعتقادی شیعه دارد و امام چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد. نویسنده ابتدا مفهوم خلافت و امامت را در قرآن و سنت توضیح می‌دهد، سپس نشان می‌دهد که در اندیشه‌ی امامیه امامت ادامه‌ی نبوت و از اصول دین است و بر پایه‌ی نص، عصمت، علم ویژه و قاعده‌ی لطف تبیین می‌شود. در بخش دیگر کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه، تصویر زیدیه از امامت ترسیم شده است: تعریف امامت، ضرورت آن، شرایط امام، نفی عصمت به معنای امامی، نوع علم امام، شیوه‌های نصب مانند دعوت، انتخاب و نص، و نیز نگاه زیدیان به مهدویت و دوره‌ی فترت. در پایان، نویسنده با مرور تاریخی امامت در امامیه و زیدیه و بررسی مصادیق مشخص، نقاط اشتراک و افتراق دو مکتب را جمع‌بندی می‌کند.

چرا باید کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه را بخوانیم؟

کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه امکان مقایسه‌ی مستقیم دو قرائت مهم شیعی از امامت را فراهم کرده است. خواننده با مطالعه‌ی آن با مبانی کلامی هر دو مکتب، تاریخ شکل‌گیری و گسترششان و نیز سوءبرداشت‌هایی که در منابع فرقه‌شناسی درباره‌ی زیدیه و امامیه تکرار شده آشنا می‌شود. این اثر برای فهم دقیق‌تر مفهوم امامت و نسبت آن با وحدت درون‌شیعی سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه به دانشجویان و پژوهشگران الهیات، کلام، تاریخ اسلام و مطالعات شیعه پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی توصیه می‌شود که درگیر مباحث امامت، فرقه‌شناسی اسلامی یا گفت‌وگوی درون‌مذهبی هستند و به‌دنبال تصویری مستند از دیدگاه‌های امامیه و زیدیه‌اند.