کتاب آشنایی با ابوسعید ابوالخیر

«ابوسعید ابوالخیر» زندگینامه این عارف و ادیب نامدار ایرانی است که به «عارف آگاه به پنهان» نیز مشهور است. در بخشی از این زندگینامه می‌خوانیم: ابوسعید فضل‌الله‌بن احمدبن محمدبن ابراهیم‌میهنی» مشهور به «شیخ ابوسعید ابوالخیر» (۴۴۰ هجری قمری) عارف و شاعر نامدار ایرانی تبار قرن چهارم و پنجم است که در ۳۵۷ هجری قمری دیده به جهان گشود. مقام «ابوسعیدابوالخیر» در میان عارفان بسیار برجسته است و نام او با شعر آمیختگی جدایی‌ناپذیری یافته‌است؛ آن‌چنان‌که از او هم ردیف با چهره‌های برجسته‌ی ادبیات پارسی و در کنار مولوی و خیام نام می‌برند. با اینکه تعداد ابیات سروده‌اش خود چندان نیست. در عرفان نیز در اوج قله‌های طریق و هم شأن با اندیشمندانی چون «حلاج»، «بایزید بسطامی» و «ابوالحسن خرقانی» جای دارد؛ نبوغ و استعداد او از سال‌های کودکی بر همگان آشکار شد و سال‌ها در مرو و سرخس «فقه» و «علم‌الحدیث» آموخت. اما در نهایت درس را رها کرد و به حلقه‌ی صوفیان پیوست. طریقت را نزد «شیخ ابوالفضل‌سرخسی» و «ابوالعباس آملی» یافت و سپس به دیار اصلی خود (میهنه) بازگشت و در آنجا هفت سال به ریاضت پرداخت؛ تا چهل سالگی در آنجا ماند و سپس به نیشابور رفت. ابتدا بزرگان علمی و شرعی نیشابور با او به مخالف بودند، اما طولی نکشید که مخالفت‌ها به موافقت بدل شد و مخالفان وی با دیدن منش او تسلیم شدند.