کتاب بازی درمانی کودکان

کتاب بازی‌ درمانی کودکان (جهان بازی درمانی کودکان؛ راهنمای کاربردی برای روان‌شناسان، درمانگران و والدین در ایران) نوشته‌ محمد حسن فاطمی‌ راد و صدیقه جان‌ بزرگی، راهنمایی جامع درباره‌ی استفاده از بازی برای فهم و بهبود وضعیت روانی کودکان در ایران است. نویسندگان باتکیه‌بر تجربه‌ی بالینی و منابع علمی، مفاهیم نظری، تاریخچه، تکنیک‌ها و نمونه‌های واقعی از کار با کودکان ایرانی را کنار هم آورده‌اند. ساختار اثر از مبانی نظری و تاریخچه تا کاربردهای تخصصی، نقش والدین، ملاحظات اخلاقی و آینده‌ی بازی‌درمانی دیجیتال در ایران را پوشش داده است. نشر ابرا این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بازی درمانی کودکان

کتاب بازی‌ درمانی کودکان اثری است که بازی را به‌عنوان زبان طبیعی کودک محور قرار داده و نشان داده است چگونه می‌توان از همین زبان برای فهم هیجان‌ها، تعارض‌ها و تجربه‌های دشوار کودکان استفاده کرد. محمد حسن فاطمی‌ راد و صدیقه جان‌ بزرگی در فصل‌های آغازین، تعریف بازی‌درمانی، اهمیت آن در رشد عاطفی، شناختی و اجتماعی و نیز تاریخچه‌ی ورود این رویکرد به ایران را توضیح داده‌اند و به نقش پیش‌گامان، گسترش آموزش دانشگاهی و چالش‌هایی مانند کمبود ابزار استاندارد و نگاه سنتی به بازی پرداخته‌اند. 

کتاب بازی‌ درمانی کودکان اثر محمد حسن فاطمی‌ راد و صدیقه جان‌ بزرگی مبانی نظری را بر پایه‌ی چهار ستون روان‌تحلیلی، انسان‌گرایانه، شناختی-رفتاری و عصبی-رشدی سامان داده است. نقش نورون‌های آینه‌ای، یکپارچگی حسی، کارکردهای اجرایی مغز و نظریه‌های رشد در کنار مثال‌های بومی مانند خاله‌بازی، هفت‌سنگ، لی‌لی و اتل‌متل توتوله تشریح شده است، سپس فصل‌های کاربردی به طراحی جلسات درمانی، فازهای ارزیابی، مداخله و انتقال، اصول چیدمان اتاق بازی، انتخاب اسباب‌بازی‌های کم‌هزینه و بومی، تکنیک‌های اختصاصی برای مقاومت کودک، مداخله‌گری والدین، کمبود امکانات و تدوین پروتکل‌های متناسب با فرهنگ ایرانی می‌پردازند. 

در بخش‌های بعدی کتاب بازی‌ درمانی کودکان نقش والدین و خانه برجسته شده است، از اصول طلایی بازی خانگی و بازی‌های فوری با وسایل ساده تا فیلیال‌تراپی، بازی‌های تنظیم هیجان و برنامه‌ی هفتگی بازی خانوادگی. فصل‌های پایانی به اخلاق حرفه‌ای، نیازهای خاص کودکان در ایران، همکاری با نهادهای ملی، آینده‌ی بازی‌درمانی در نظام سلامت، آموزش آکادمیک، تولید محتوای بومی، بانک اسباب‌بازی‌های درمانی و نقش فناوری و بازی‌های دیجیتال اختصاص یافته است. در سراسر کتاب، نمونه‌های موردی از شهرهای مختلف ایران و سناریوهای آینده‌نگر برای گسترش بازی‌درمانی ارائه شده است.

خلاصه کتاب بازی درمانی کودکان

کتاب بازی‌ درمانی کودکان بازی را به‌عنوان پلی میان دنیای درونی کودک و جهان بزرگ‌سالان معرفی کرده است. نویسندگان ابتدا نشان داده‌اند که چرا بسیاری از کودکان توان بیان کلامی ترس‌ها، اضطراب‌ها و تجربه‌های آسیب‌زا را ندارند و چگونه می‌توان از نقاشی، عروسک، نقش‌آفرینی و بازی‌های سنتی برای بازنمایی این تجربه‌ها استفاده کرد، سپس چارچوبی نظری ارائه شده که در آن درمانگر با ترکیب رویکردهای انسان‌گرایانه، شناختی-رفتاری، روان‌پویشی و عصبی-رشدی، فرایند بازی‌درمانی را در سه فاز ارزیابی، مداخله و انتقال طراحی می‌کند. 

در کتاب بازی‌درمانی کودکان برای هر مرحله، مثال‌های بومی و تکنیک‌های مشخص پیشنهاد شده است، از شن‌بازی درمانی و قصه‌درمانی با شاهنامه تا استفاده‌ی درمانی از هفت‌سنگ، خاله‌بازی و بازی‌های آیینی. بخش مهمی از کتاب به مشارکت والدین، بازی خانگی، پاسخ به سؤالات رایج و تنظیم برنامه‌ی هفتگی بازی اختصاص دارد. در کنار آن، ملاحظات اخلاقی، چالش‌های اقتصادی و فرهنگی، نمونه‌های موردی از اوتیسم، پرخاشگری پس از طلاق، لکنت و مشکلات اجتماعی کودکان روستایی و در نهایت چشم‌انداز ادغام بازی‌درمانی (حضوری و دیجیتال) در نظام سلامت ایران طرح شده است.

چرا باید کتاب بازی درمانی کودکان را بخوانیم؟

کتاب بازی‌ درمانی کودکان تصویری منسجم از این حوزه در ایران ارائه کرده است، از مبانی نظری تا طراحی جلسه، انتخاب اسباب‌بازی، کار با اختلالات شایع و مشارکت والدین. خواننده با مثال‌های بومی، پروتکل‌های پیشنهادی، سناریوهای آینده‌نگر و نمونه‌های واقعی از شهرهای مختلف ایران آشنا می‌شود و می‌تواند بازی را به ابزاری هدفمند برای رشد و حمایت روانی کودکان تبدیل کند.

خواندن کتاب بازی درمانی کودکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب بازی‌ درمانی کودکان به روان‌شناسان، مشاوران، کاردرمانگران، مربیان مهدکودک و مدرسه و دانشجویان رشته‌های مرتبط پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به والدینی توصیه می‌شود که به‌دنبال درک عمیق‌تر دنیای عاطفی فرزند خود و استفاده‌ی هدفمند از بازی در خانه هستند.