کتاب مدیریت رفتار سازمانی

کتاب مدیریت رفتار سازمانی نوشته‌ی مجید ملاپور اطاقوری مجموعه‌ای آموزشی درباره رفتار انسان در محیط کار و سازمان است که نشر الهام نور آن را منتشر کرده است. نویسنده در آن کتاب ابتدا از مهارت‌های زندگی و مبانی روان‌شناسی فردی شروع کرده است و سپس به‌تدریج وارد مباحث تخصصی‌تر رفتار در سازمان، مدیریت، رهبری، ارتباطات، قدرت، تعارض، تغییر و فرهنگ سازمانی شده است. ساختار اثر ترکیبی از دو بخش اصلی است: بخش اول با عنوان روانشناسی به مهارت‌هایی مثل خودآگاهی، حل مسئله، تصمیم‌گیری، همدلی، تفکر خلاق و نقادانه، مقابله با استرس و هیجان‌های ناخوشایند و ارتباط مؤثر می‌پردازد و بخش دوم به‌طور مستقیم روی رفتار سازمانی و مدیریت آن در سطح فردی، گروهی و سازمانی تمرکز کرده است. در فصل‌های بعدی موضوعاتی مانند رفتار سازمانی در سطح بین‌الملل، مدیریت رفتار سیاسی، چالش‌ها و عوامل محیطی، مدیریت اخلاق، آسیب‌شناسی رفتار سازمانی، سلامت سازمانی، انگیزش، قدرت، رهبری، تعارض و مذاکره، تغییر و بهبود سازمانی و فرهنگ سازمانی بررسی شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیریت رفتار سازمانی

کتاب مدیریت رفتار سازمانی اثری از مجید ملاپور اطاقوری است که تلاش کرده است پلی میان مهارت‌های پایه‌ی روان‌شناختی و موضوعات کلاسیک رفتار سازمانی ایجاد کند. در ابتدای آن کتاب نویسنده با یک مقدمه درباره «زندگی به‌عنوان یک هنر» وارد بحث می‌شود و نشان می‌دهد که چگونه خودآگاهی، اعتمادبه‌نفس، مقایسه‌نکردن خود با دیگران و استفاده از تجربه‌ی جمعی می‌تواند زیربنای رفتار مؤثر در زندگی و کار باشد. سپس در بخش اول با عنوان روانشناسی، مهارت‌های زندگی را تعریف کرده است و ده مهارت اصلی را به‌تفصیل توضیح داده است: خودآگاهی، حل مسئله، تصمیم‌گیری، همدلی، تفکر خلاق، تفکر نقادانه، مقابله با استرس، مقابله با هیجان‌های ناخوشایند، ارتباط مؤثر و ارتباط اجتماعی و بین‌فردی. در هر مهارت، تعریف، اجزاء، عوامل مؤثر، موانع و کاربردها آورده شده است؛ برای نمونه در مهارت خودآگاهی به خودارزیابی صحیح، خودآگاهی هیجانی و اعتمادبه‌نفس پرداخته است و در مهارت همدلی نقش آن در کاهش خصومت‌های فردی و قومی را توضیح داده است. بخش ارتباطات نیز بسیار مفصل است و از مراحل ارتباط بین‌فردی، انواع ارتباط کلامی و غیرکلامی، زبان بدن، تماس چشمی، ژست‌ها، گوش‌دادن فعال و بازخورد تا شبکه‌های ارتباطی در گروه و سازمان را در بر می‌گیرد. در ادامه، کتاب مدیریت رفتار سازمانی وارد بخش مدیریتی و سازمانی می‌شود و رفتار انسان را در قالب سازمان بررسی می‌کند. فصل اول با عنوان مقدمه‌ای بر رفتار سازمانی به تعریف رفتار سازمانی، سطوح تحلیل (فرد، گروه، سازمان)، نقش رشته‌های علمی مانند روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی، مردم‌شناسی و علوم سیاسی و هدف‌های رفتار سازمانی (توجیه، پیش‌بینی و کنترل رفتار انسانی) اختصاص یافته است. سپس موضوعاتی مانند بهبود کیفیت و بازدهی، مدیریت کیفیت جامع، بهبود مهارت افراد، گوناگونی نیروی کار، واکنش در برابر جهانی‌شدن، تفویض اختیار، نوآوری و تغییر، کاهش وفاداری کارکنان، نیروی کار دوگانه و مسائل اخلاقی در سازمان مطرح شده است. در فصل دوم رفتار سازمانی در سطح بین‌الملل بررسی شده و تفاوت‌های فرهنگی کارگران آمریکایی و ژاپنی، شرکت‌های چندملیتی، قراردادهای منطقه‌ای مثل اتحادیه‌ی اروپا، نفتا و اروپای شرقی و پیامدهای اقتصاد جهانی برای مدیریت تشریح شده است. در فصل‌های بعدی نیز به‌ترتیب موضوعاتی مانند مدیریت رفتار سیاسی در سازمان، چالش‌ها و عوامل محیطی، مدیریت اخلاق، آسیب‌شناسی رفتار سازمانی (نابرابری اجتماعی، وجدان کاری، انضباط اجتماعی، تبعیض)، سلامت سازمانی، انگیزش، قدرت، رهبری، تعارض و مذاکره، تغییر و بهبود سازمانی و فرهنگ سازمانی در قالب فصل‌های جداگانه بررسی شده است و برای هر کدام مفاهیم، تعاریف، کارکردها و نکات کاربردی ارائه شده است.

خلاصه کتاب مدیریت رفتار سازمانی

کتاب مدیریت رفتار سازمانی از سطح فردی آغاز می‌کند و به‌تدریج به سطح گروه و سازمان می‌رسد. در بخش نخست، نویسنده زندگی را نوعی «هنرورزی» می‌داند و توضیح می‌دهد که همان‌طور که هنرمند برای بیان اثر خود به مهارت نیاز دارد، انسان نیز برای اداره‌ی زندگی و نقش‌های اجتماعی خود به مهارت نیازمند است. در این چارچوب، مهارت‌های زندگی به‌عنوان مجموعه‌ای از توانایی‌ها معرفی شده است که سازگاری، رفتار مثبت و کارآمد را افزایش می‌دهد و کمک می‌کند فرد بدون آسیب‌زدن به خود و دیگران مسئولیت‌های اجتماعی را بپذیرد و با چالش‌های روزمره روبه‌رو شود. سپس ده مهارت اصلی به‌صورت منظم شرح داده شده است: خودآگاهی (خودارزیابی، خودآگاهی هیجانی، اعتمادبه‌نفس)، حل مسئله (استفاده از تجربه، طرح مسئله با دیگران، بارش فکری)، تصمیم‌گیری (نقش اطلاعات، فشارهای اجتماعی، موقعیت و مراحل هفت‌گانه‌ی تصمیم‌گیری)، همدلی (درک موقعیت دیگران، نقش آن در کاهش بدفهمی و خصومت، کاربردها و موانع)، تفکر خلاق (سیالی، ابتکار، تخیل، انعطاف‌پذیری و ویژگی‌های افراد خلاق)، تفکر نقادانه (اهداف، راهکارهای پرورش و پرهیز از پذیرش ساده‌ی ادعاها)، مقابله با استرس (تمایز استرس حاد و مزمن، روش‌های مسأله‌محور و هیجان‌محور)، مقابله با هیجان‌های ناخوشایند (راهبردهای شناختی و رفتاری، مراحل کنترل هیجان)، و در نهایت ارتباط مؤثر و ارتباط اجتماعی (مراحل شروع، ادامه و پایان گفت‌وگو، اهمیت ارتباط، پیامدهای فقدان مهارت ارتباطی، اجزاء ارتباط، انواع ارتباط کلامی و غیرکلامی، زبان بدن، گوش‌دادن فعال و بازخورد). در بخش دوم، کتاب مدیریت رفتار سازمانی به تعریف رفتار سازمانی به‌عنوان مطالعه‌ی منظم عملیات، کارها و نگرش‌های افراد در سازمان می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه سه شاخص تولید، غیبت و جابجایی کارکنان برای مدیران اهمیت دارد و رضایت شغلی با این شاخص‌ها مرتبط است. سپس نقش رشته‌های علمی مختلف در شکل‌گیری رفتار سازمانی توضیح داده شده است: روان‌شناسی در سطح فرد، جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی در سطح گروه و سازمان، روان‌شناسی اجتماعی در تعاملات گروهی و علوم سیاسی در تحلیل قدرت و تعارض. هدف‌های رفتار سازمانی (توجیه، پیش‌بینی و کنترل رفتار) و موضوعاتی مانند مدیریت کیفیت جامع، بهبود مهارت افراد، گوناگونی نیروی کار، جهانی‌شدن، تفویض اختیار، نوآوری، تغییرات سریع، کاهش وفاداری کارکنان، نیروی کار دوگانه و اخلاق سازمانی در ادامه آمده است. فصل رفتار سازمانی در سطح بین‌الملل تفاوت‌های فرهنگی کارگران آمریکایی و ژاپنی، نقش شرکت‌های چندملیتی، اتحادیه‌ی اروپا، نفتا و اروپای شرقی و ابعاد فرهنگی مانند رابطه با محیط، توجه به زمان و ماهیت انسان را بررسی کرده است. در فصل‌های بعدی نیز مدیریت رفتار سیاسی و تاکتیک‌های سیاسی، چالش‌ها و عوامل محیطی، مدیریت اخلاق و کدهای اخلاقی، آسیب‌شناسی رفتار سازمانی (نابرابری، جرم، وجدان کاری، انضباط اجتماعی)، سلامت سازمانی و مؤلفه‌های آن، نظریه‌های انگیزش، قدرت و وابستگی، رهبری و تحقیقات دانشگاه اوهایو و میشیگان، تعارض و مذاکره، مدیریت تغییر و مقاومت در برابر آن، برنامه‌های بهبود کیفیت کاری و در نهایت فرهنگ سازمانی، تفاوت فرهنگ‌های قوی و ضعیف، نقش فرهنگ و شیوه‌های ایجاد و حفظ آن تشریح شده است.

چرا باید کتاب مدیریت رفتار سازمانی را بخوانیم؟

خواندن مدیریت رفتار سازمانی به‌ویژه برای کسانی که میان «مهارت‌های فردی» و «رفتار در سازمان» پیوندی روشن نمی‌بینند مفید است، زیرا آن کتاب این دو حوزه را در یک مسیر پیوسته کنار هم قرار داده است. در بخش نخست، مهارت‌هایی مانند خودآگاهی، تصمیم‌گیری، همدلی، تفکر خلاق و نقادانه، مدیریت استرس و ارتباط مؤثر به‌صورت جزئی و مرحله‌به‌مرحله توضیح داده شده است و خواننده می‌تواند ببیند که هر کدام از این مهارت‌ها چگونه در زندگی روزمره و سپس در محیط کار و سازمان اثر می‌گذارد. توضیح دقیق اجزاء هر مهارت، موانع رشد آن و نمونه‌هایی از کاربردها، امکان خودارزیابی و بازنگری در سبک زندگی و تعاملات را فراهم کرده است. در بخش دوم، کتاب مدیریت رفتار سازمانی تصویری نسبتاً جامع از موضوعات اصلی رفتار سازمانی ارائه کرده است: از تعریف و اهداف این حوزه و نقش علوم مختلف در آن تا مباحثی مانند کیفیت و بهره‌وری، گوناگونی نیروی کار، جهانی‌شدن، تفویض اختیار، نوآوری، تغییر، اخلاق، سیاست سازمانی، سلامت سازمانی، انگیزش، قدرت، رهبری، تعارض، مذاکره و فرهنگ سازمانی. این تنوع موضوعی کمک می‌کند خواننده در یک متن واحد با طیف گسترده‌ای از مفاهیم کلیدی آشنا شود و جایگاه هر موضوع را در کنار دیگری ببیند. پرداختن به رفتار سازمانی در سطح بین‌الملل و تفاوت‌های فرهنگی نیز دید وسیع‌تری نسبت به مدیریت در فضای جهانی ایجاد کرده است. ترکیب مباحث مهارت‌های زندگی با فصل‌های کلاسیک رفتار سازمانی باعث شده است که اثر هم برای فهم بهتر خود و روابط بین‌فردی و هم برای درک پویایی‌های سازمانی قابل استفاده باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی مدیریت رفتار سازمانی به دانشجویان و هنرجویان رشته‌های مدیریت، روان‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال آشنایی منظم با مفاهیم پایه‌ی رفتار سازمانی همراه با مهارت‌های زندگی هستند. همچنین به مدیران، سرپرستان، معلمان، مشاوران مدرسه و مربیان مهارت‌های زندگی پیشنهاد می‌شود که در کار خود با گروه‌ها و سازمان‌ها سروکار دارند و می‌خواهند در کنار شناخت ساختار و فرآیندهای سازمانی، بر مهارت‌های فردی مانند ارتباط، همدلی، تصمیم‌گیری، مدیریت استرس و درک تفاوت‌های فرهنگی نیز تمرکز کنند.