کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio

کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio نوشته‌ی محمدجعفر بزرگ بشر راهنمایی گام‌به‌گام برای طراحی، پیاده‌سازی و اجرای فرایندهای سازمانی در بستر پلتفرم بیزاجی است. نویسنده در این اثر از ترکیب دانش مدیریت فرایندهای کسب‌وکار و تجربه‌ی عملی استقرار بیزاجی استفاده کرده است تا خواننده بتواند از مرحله‌ی شناخت و مدل‌سازی فرایند تا اتوماسیون، تست و استقرار نهایی در محیط عملیاتی پیش برود. ساختار کتاب بر یک مثال محوری با عنوان «رسیدگی به شکایات مشتری» بنا شده است و در طول فصل‌ها، تمام اجزای بیزاجی استودیو مانند مدل‌سازی با BPMN، طراحی دیتامدل، فرم‌ها، قوانین کسب‌وکار، تخصیص کاربران، وب‌سرویس‌ها، گزارش‌گیری و نسخه‌گذاری فرایند روی همین مثال توضیح داده شده است. موسسه فرهنگی هنری دیباگران تهران این کتاب را منتشر کرده است و متن آن به‌روشنی نشان می‌دهد که هدف، جایگزین‌کردن مستندات رسمی بیزاجی نیست بلکه ارائه‌ی نقشه‌ی راهی کاربردی برای یادگیری و استقرار این پلتفرم در سازمان‌هاست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio

کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio با مقدمه‌ی ناشر و مقدمه‌ی مفصل نویسنده آغاز می‌شود و از همان ابتدا جایگاه مدیریت فرایندهای کسب‌وکار (BPM) و چرخه‌ی عمر آن را توضیح می‌دهد. محمدجعفر بزرگ بشر ابتدا به مفهوم BPM، تعریف‌های مختلف آن و نقش آن در سازمان‌ها می‌پردازد و چرخه‌ی شناسایی، کشف، تحلیل، طراحی مجدد، پیاده‌سازی و پایش فرایندها را به‌تفصیل شرح داده است. در ادامه، دلیل انتخاب پلتفرم بیزاجی در مقایسه با دیگر سیستم‌های مدیریت فرایند مطرح می‌شود و ویژگی‌هایی مانند کم‌کدبودن، سرعت ساخت فرایند، تجربه‌ی کاربری توسعه‌دهنده و کاربر نهایی و امکانات آماده‌ی این ابزار برجسته شده است. سپس فصل «دانستنی‌های لازم پیش‌از ورود به پلتفرم بیزاجی» به خواننده کمک می‌کند تا جایگاه بیزاجی را در چرخه‌ی مدیریت فرایند درک کند و با مفاهیمی مانند فرایندکاوی، معماری فرایند، روش‌های کشف فرایند و نقش داده‌های واقعی در بهبود آشنا شود. در همین بخش، هفت گام اساسی کار در محیط Bizagi Studio نیز معرفی شده است. کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio در ادامه در قالب چند فصل نسبتاً مفصل پیش می‌رود. فصل «آموزش نصب‌کردن Bizagi Studio» به‌صورت تصویری و مرحله‌به‌مرحله نصب نرم‌افزار در ویندوزهای مختلف، پیش‌نیازها، تنظیمات SQL Server Express و نحوه‌ی ایجاد اولین پروژه را توضیح داده است. سپس فصل «مروری بر هفت گام اساسی در محیط Bizagi Studio» ساختار کلی کار در این ابزار را روشن می‌کند: مدل‌سازی فرایند با استاندارد BPMN، طراحی مدل داده، طراحی فرم‌ها، تعریف قوانین کسب‌وکار و مسیرهای فرایند، تخصیص وظایف به کاربران، پیکربندی وب‌سرویس‌ها و درنهایت دیپلوی‌کردن فرایند به محیط‌های تست و عملیاتی. در فصل «مدلسازی فرآیند با استاندارد BPMN» زبان BPMN و نوتیشن‌های پشتیبانی‌شده در بیزاجی به‌صورت نظام‌مند معرفی شده است: رویدادهای آغازین، میانی و پایانی، انواع فعالیت‌ها (کاربر، سرویس، اسکریپت، دستی، فراخوانی فرایند دیگر)، زیرفرایندها (تعبیه‌شده، قابل‌استفاده‌ی مجدد، چندنمونه‌ای)، گیت‌وی‌ها (انحصاری، موازی، شامل، مبتنی‌بر رویداد، پیچیده) و مصنوعات. در همین فصل، توصیه‌های عملی بیزاجی برای مدل‌سازی خوانا و قابل‌اجرا، مانند استفاده‌ی درست از گیت‌وی‌ها، پرهیز از عبور کانکتورها از روی هم، فازبندی با Lane و Stage و تفکیک پایان‌های موفق و ناموفق نیز آمده است. فصل‌های بعدی که در فهرست کتاب دیده می‌شوند به طراحی دیتامدل، فرم‌ها، قوانین، توابع، کدنویسی در بیزاجی، گزارش‌گیری، ارسال ایمیل و پیامک، پیکربندی وب‌سرویس، تخصیص کاربران، ساخت محیط‌های مختلف و نسخه‌گذاری فرایند می‌پردازند و همگی حول مثال «رسیدگی به شکایات مشتری» پیش می‌روند.

خلاصه کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio

کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio از یک ایده‌ی مرکزی حرکت می‌کند: مدیریت فرایندهای کسب‌وکار یک رویکرد است نه یک ابزار، اما بدون ابزار مناسب چرخه‌ی کامل آن اجرا نمی‌شود. نویسنده ابتدا مدیریت فرایند را به‌عنوان «هنر و علم بررسی نحوه‌ی انجام‌دادن کارها در سازمان برای پایدار نگه‌داشتن خروجی‌ها و بهره‌گیری از فرصت‌های بهبود» تعریف کرده است و نشان می‌دهد که چگونه اهدافی مانند کاهش هزینه، زمان و خطا یا افزایش ارزش افزوده برای مشتری در قالب چرخه‌ی شناسایی، کشف، تحلیل، طراحی مجدد، پیاده‌سازی و پایش دنبال می‌شوند. در این چارچوب، بیزاجی به‌عنوان ابزاری معرفی شده است که امکان طی‌کردن همه‌ی این گام‌ها را با سرعت و انعطاف بالا فراهم می‌کند. در بخش‌های بعدی، کتاب وارد سطح عملی می‌شود. ابتدا نصب Bizagi Studio، پیش‌نیازهای نرم‌افزاری، تنظیمات لازم در ویندوز و SQL Server و ایجاد اولین پروژه توضیح داده شده است. سپس هفت گام کار در محیط بیزاجی معرفی می‌شود: ۱) مدل‌سازی فرایند با BPMN، ۲) طراحی مدل داده و جدول‌ها و روابط آن‌ها، ۳) طراحی فرم‌های کاربری و سازمان‌دهی فیلدها، ۴) تعریف قوانین کسب‌وکار و تعیین مسیرهای فرایند و شرایط، ۵) تخصیص فعالیت‌ها به کاربران براساس نقش، واحد، مهارت و شرایط مختلف، ۶) پیکربندی وب‌سرویس‌ها برای ارتباط با سیستم‌های دیگر و ۷) دیپلوی‌کردن فرایند به محیط‌های تست و عملیاتی و مدیریت نسخه‌ها. هسته‌ی آموزشی کتاب بر یک مثال واقعی با عنوان «رسیدگی به شکایات مشتری» بنا شده است. نویسنده این فرایند را از مرحله‌ی مدل‌سازی با BPMN (تعریف رویداد آغازین، فعالیت‌های کارشناس فروش، مسئول شکایات و مدیرعامل، گیت‌وی‌ها، زیرفرایندها و رویدادهای پایانی) تا طراحی دیتامدل (جدول شکایات، مشتریان، فعالیت‌ها و روابط آن‌ها)، طراحی فرم‌ها (ثبت شکایت، بررسی درخواست، تخمین زمان انجام، گزارش انجام کار، سنجش رضایت مشتری)، تعریف قوانین (مسیرهای مختلف براساس نوع شکایت، زمان‌بندی‌ها، شرایط رضایت یا نارضایتی)، ارسال ایمیل و نوتیفیکیشن، استفاده از الگوی فرایندی ۸۰–۲۰، استفاده از زیرفرایندهای چندنمونه‌ای، و درنهایت تست و بهبود مدل فرایندی دنبال کرده است. در فصل‌های میانی و پایانی، کتاب به توابع و ساختارهای کدنویسی در بیزاجی، کار با آرایه‌ها، اعتبارسنجی داده‌ها، طراحی گزارش‌ها و کوئری‌ها، ارسال پیامک ازطریق وب‌سرویس، تعریف تقویم کاری، تخصیص کاربران به فعالیت‌های مختلف و ساخت محیط‌های مختلف (توسعه، تست، عملیاتی) می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه یک فرایند از سطح نمودار تا سطح اجرای واقعی در سازمان پیش می‌رود.

چرا باید کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio را بخوانیم؟

کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio چند ویژگی برجسته دارد که آن را برای مخاطبان حوزه‌ی فرایند و سیستم‌های اطلاعاتی قابل‌توجه می‌کند. نخست این‌که نویسنده از ابتدا روشن کرده است که هدف، ترجمه‌ی مستندات رسمی بیزاجی نیست بلکه انتقال تجربه‌ی استقرار و ارائه‌ی نقشه‌ی راهی عملی برای یادگیری این پلتفرم است. به همین دلیل، مفاهیم نظری مدیریت فرایند و چرخه‌ی عمر آن مستقیماً به گام‌های عملی در Bizagi Studio وصل شده‌اند و خواننده می‌تواند ببیند هر مفهوم تئوریک در کدام بخش ابزار پیاده می‌شود. دوم این‌که ساختار کتاب پروژه‌محور است. به‌جای مثال‌های پراکنده، یک فرایند نسبتاً پیچیده و پرجزئیات با عنوان «رسیدگی به شکایات مشتری» انتخاب شده است که در آن انواع عناصر BPMN (رویدادها، گیت‌وی‌ها، زیرفرایندها، فعالیت‌های کاربر و سیستمی)، طراحی دیتامدل، فرم‌ها، قوانین، وب‌سرویس‌ها، ایمیل و پیامک، تخصیص کاربران، گزارش‌گیری و نسخه‌گذاری فرایند در کنار هم دیده می‌شوند. این رویکرد کمک می‌کند تصویر یکپارچه‌ای از استقرار مدیریت فرایند در یک سازمان شکل بگیرد. سوم این‌که کتاب به‌جز معرفی امکانات، به «چگونه درست استفاده‌کردن» هم پرداخته است. بخش «برخی توصیه‌های مهم بیزاجی هنگام مدل‌سازی فرایند» نمونه‌ای از این نگاه است که در آن خطاهای رایج در استفاده از گیت‌وی‌ها، رویدادها، پایان‌ها و Laneها و پیامدهای آن‌ها توضیح داده شده است. همچنین در فصل‌های مربوط به قوانین کسب‌وکار، توابع و کدنویسی، مثال‌های متعددی از کاربرد توابع و ساختارهای شرطی و حلقه‌ها در سناریوهای واقعی آمده است. چهارم این‌که کتاب از سطح نصب و راه‌اندازی تا سطح تست، بهبود و انتشار فرایند را پوشش داده است. خواننده فقط با مدل‌سازی یا طراحی فرم رها نمی‌شود، بلکه با مفاهیمی مانند محیط‌های مختلف (توسعه، تست، عملیاتی)، نسخه‌زدن فرایند، ساخت گزارش‌ها و داشبوردها، اتصال به دیتابیس‌های خارجی، ارسال نوتیفیکیشن و پیامک و تنظیم تقویم کاری نیز آشنا می‌شود. این گستره‌ی موضوعی باعث می‌شود اثر برای کسانی که می‌خواهند فرایندهای سازمان را واقعاً در بیزاجی اجرا کنند کاربرد داشته باشد، نه فقط برای آشنایی سطحی با BPMN.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مدلسازی فرآیندها با زبان BPMN و اتوماسیون آنها در محیط Bizagi Studio به کسانی پیشنهاد می‌شود که در آغاز مسیر یادگیری بیزاجی هستند و می‌خواهند از سطح نصب تا پیاده‌سازی یک فرایند کامل را تجربه کنند. همچنین به تحلیلگران فرایند، کارشناسان و مدیران حوزه‌ی BPM، دانشجویان مهندسی صنایع، مدیریت و فناوری اطلاعات که با مفاهیم مدیریت فرایند آشنا هستند و اکنون به‌دنبال آشنایی عملی با یک BPMS کم‌کد هستند پیشنهاد می‌شود. برای تیم‌های استقرار بیزاجی در سازمان‌ها، این کتاب می‌تواند به‌عنوان راهنمای پروژه‌محور برای طراحی و اتوماسیون فرایندهایی مانند رسیدگی به شکایات مشتری مورد استفاده قرار گیرد.