کتاب داستان یک توافق

کتاب داستان یک توافق نوشته‌ی تریتا پارسی با ترجمه‌ی فاطمه سادات موسوی کریمی بر یکی از مهم‌ترین پرونده‌های سیاسی معاصر، یعنی مناقشه‌ی هسته‌ای ایران و توافق برجام، تمرکز دارد. نویسنده که سال‌ها در قلب لابی‌ها و گفت‌وگوهای مرتبط با ایران در واشنگتن حضور داشته، روند شکل‌گیری این توافق را از زاویه‌ی تصمیم‌گیران در ایران، آمریکا، اروپا، روسیه و دیگر بازیگران دنبال کرده است. نشر ستاک آن را منتشر کرده است و متن حاضر نسخه‌ای است که در قالب مجموعه کتاب‌های افرا عرضه شده. این اثر با تکیه بر مصاحبه‌های فراوان، اسناد و تجربه‌ی مستقیم نویسنده، پشت‌صحنه‌ی دیپلماسی میان تهران و واشنگتن را بازسازی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب داستان یک توافق

کتاب داستان یک توافق روایتی تحلیلی از مسیر پرپیچ‌وخم مناقشه‌ی هسته‌ای ایران تا رسیدن به توافق برجام است که تریتا پارسی آن را بر پایه‌ی منابع دست‌اول و تجربه‌ی شخصی خود نوشته است. نویسنده به‌عنوان رئیس شورای ملی ایرانیان آمریکا و ناظر نزدیک مذاکرات، هم‌زمان با مذاکره‌کنندگان ایرانی و آمریکایی در تماس بوده و از این موقعیت برای بازسازی جزئیات تصمیم‌ها، تردیدها و چرخش‌های استراتژیک استفاده کرده است. در کتاب داستان یک توافق ساختار اثر به فصل‌های متعدد تقسیم شده که هر کدام بخشی از این روند طولانی را پوشش می‌دهند؛ از تنظیم صحنه‌ی ژئوپلیتیک پس از جنگ عراق و ریشه‌های دشمنی ایران، آمریکا و اسرائیل در فصل‌های ۲ تا ۴ گرفته تا نخستین تلاش‌های دیپلماتیک اوباما در فصل‌های ۵ و ۶ و سپس دوره‌ی تشدید تحریم‌ها و تنش با نتانیاهو در فصل‌های ۷ و ۸. فصل‌های ۹ و ۱۰ به مذاکرات محرمانه‌ی عمان می‌پردازند، جایی که بنیان توافق هسته‌ای گذاشته شد. کتاب داستان یک توافق در ادامه با تمرکز بر انتخاب حسن روحانی در فصل ۱۱، فضای تازه‌ی سیاسی در تهران را توضیح داده و در فصل‌های ۱۲ تا ۱۵ روند بیست‌ماهه‌ی مذاکره تا رسیدن به متن نهایی توافق را دنبال می‌کند. فصل ۱۶ به کشمکش‌های کنگره‌ی آمریکا و نبرد سیاسی بر سر تصویب توافق اختصاص دارد و فصل پایانی می‌کوشد توضیح دهد چرا دیپلماسی در این پرونده موفق شد، چه درس‌هایی برای مناقشات آینده دارد و چه تهدیدهایی دوام توافق را به چالش می‌کشند.

خلاصه کتاب داستان یک توافق

کتاب داستان یک توافق با یک رویداد ظاهراً حاشیه‌ای آغاز می‌شود: سرگردانی قایق‌های آمریکایی در آب‌های ایران در آستانه‌ی اجرای توافق هسته‌ای. نویسنده از این حادثه به‌عنوان نمونه‌ای فشرده از تغییری بزرگ استفاده می‌کند؛ تغییری که امکان تماس مستقیم میان ظریف و کری و حل بحرانی بالقوه خطرناک در چند ساعت را فراهم کرد. در ادامه، کتاب نشان می‌دهد چگونه پس از جنگ عراق، موازنه‌ی قوا در خاورمیانه دگرگون شد، منافع امنیتی آمریکا و اسرائیل از هم فاصله گرفت و ایران از انزوای تحمیلی به بازیگری اجتناب‌ناپذیر تبدیل شد. پارسی توضیح می‌دهد که تحریم‌ها به‌جای نزدیک کردن طرفین به توافق، آن‌ها را به جنگ نزدیک‌تر کردند و این پذیرش خط قرمز ایران در زمینه‌ی غنی‌سازی بود که راه مصالحه را گشود. پیام اصلی اثر این است که فهم سازوکار موفقیت دیپلماسی در این پرونده، برای مواجهه با بحران‌های آینده‌ی جهانی ضروری است.

چرا باید کتاب داستان یک توافق را بخوانیم؟

این کتاب تصویری از پشت‌صحنه‌ی یکی از پیچیده‌ترین مذاکرات سیاسی معاصر ارائه می‌دهد؛ تصویری که هم منطق ژئوپلیتیک قدرت‌های درگیر را روشن می‌کند و هم نشان می‌دهد چگونه بی‌اعتمادی عمیق می‌تواند به‌تدریج به کانال‌های ارتباطی پایدار تبدیل شود. خواننده با فرایند واقعی تصمیم‌گیری، نقش تحریم‌ها، محدودیت‌های سیاست داخلی و لحظه‌های بحرانی کمتر دیده‌شده آشنا می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به علاقه‌مندان سیاست خارجی ایران، دانشجویان روابط بین‌الملل، روزنامه‌نگاران حوزه‌ی سیاست و کسانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند فراتر از روایت‌های شعاری، منطق درونی مناقشه‌ی هسته‌ای و شکل‌گیری برجام را از زاویه‌ی بازیگران اصلی در تهران، واشنگتن و تل‌آویو دنبال کنند.

بخشی از کتاب داستان یک توافق

«این کتاب بر سیاست خارجی تمرکز دارد و به‌ویژه به این موضوع می‌پردازد که چگونه رهبران ایران، انگلستان، آمریکا، فرانسه، آلمان، روسیه و چین از دو خطر بزرگ، یعنی جنگ و ایرانِ مسلح به سلاح هسته‌ای، اجتناب کردند. این داستان به مثلثی از جغرافیای پیچیده اشاره دارد که مربوط به جنگی ژئوپلیتیکی است؛ جنگی که در درجهٔ اول بین آمریکا، اسرائیل و ایران جریان دارد. منافع امنیتی آمریکا و اسرائیل، که هرگز کاملاً منطبق بر یکدیگر نبوده‌اند، پس از جنگ ۲۰۰۳ با عراق بیش از پیش از هم فاصله گرفت. در همین حال، دشمنی میان ایران و آمریکا هم هیچ‌گاه به‌طور کامل فروکش نکرد. این کتاب قصد دارد توضیح دهد که چگونه عوامل داخلی و ژئوپلیتیکی -به‌همراه بخت و اقبال- امکان وقوع دیپلماسی را فراهم کردند و چگونه دیپلمات‌ها و مذاکره‌کنندگان توافق هسته‌ای را قابل دستیابی ساختند. این کتاب به تحلیل تصمیمات دولت‌ها و بازیگران دخیل در این روند و همچنین عواملی که بر فرایند تصمیم‌گیری تأثیرگذار بودند می‌پردازد؛ عواملی مانند کمبود اطلاعات، بی‌اعتمادی به اهداف طرف مقابل و محدودیت‌های قدرتِ مانور سیاست خارجی. چند فصل اول کتاب بر مبنای دو کتاب قبلی من در این زمینه هستند: اتحاد خائنانه: تعاملات مخفیانهٔ اسرائیل، ایران و ایالات متحده و یک چرخش تاس: دیپلماسی اوباما با ایران. این دو کتاب پایه و اساس رقابت ژئوپلیتیکی را توضیح می‌دهند و فرصت‌های بی‌شماری که برای حل دیپلماتیک تنش‌ها، از جمله در موضوع برنامهٔ هسته‌ای ایران، از دست رفته را مستند می‌کنند. این کتاب از بسیاری جهات قسمت سوم آن سه‌گانه است و نه‌تنها نشان می‌دهد که ایران و آمریکا چگونه بحران هسته‌ای را حل کردند، بلکه همچنین بیان می‌کند که چگونه سیاست آمریکا در مهار ایران و برقراری نظم خاورمیانه بدون حضور ایران -که در مرکز تنش‌های ژئوپلیتیکی قرار دارد- بالاخره به پایان رسید.»