کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست

کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست نوشته‌ی احلام مستغانمی با ترجمه‌ی انسیه‌سادات هاشمی مجموعه‌ای از مقالات انتقادی و تأملی درباره‌ی جهان عرب، جنگ‌ها و سیاست‌های آمریکا و قدرت‌های جهانی است. نویسنده در این اثر با زبانی تند، طعنه‌آمیز و درعین‌حال عاطفی به سراغ وقایع سال‌های آغازین قرن ۲۱ رفته است؛ از ۱۱ سپتامبر و اشغال عراق تا غزه، افغانستان و سرنوشت دانشمندان عراقی. نشر ستاک آن را منتشر کرده است و مترجم در مقدمه، نسبت این متن با امروز و تکرار دردها را توضیح داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست

کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست با مقدمه‌ای از انسیه‌سادات هاشمی آغاز می‌شود که در آن از مواجهه‌ی خود با مقالات احلام مستغانمی و تفاوت این اثر با عاشقانه‌های پیشین او می‌گوید؛ جایی که «درد» جای عشق را در مرکز نوشته‌ها گرفته است. کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست بر پایه‌ی مقالات هفتگی مستغانمی در مجله‌ی زهرة‌الخلیج شکل گرفته که طی حدود یک دهه نوشته شده‌اند و نویسنده آن‌ها را به‌عنوان سندی علیه «فراموشی تاریخی» و عادت‌کردن به تحقیر جمعی بازچینش کرده است. کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست در چند بخش موضوعی تنظیم شده است. در بخش اول با عنوان «بوش را ببین و یاد بگیر» نویسنده با طنزی تلخ به سراغ کاخ سفید، بوش پدر و پسر، سگ‌ها و گربه‌هایشان، ماجرای کفش پرتاب‌شده به بوش، جنگ افغانستان و عراق، ۱۱ سپتامبر، «جنگ پیشگیرانه» و نمایش رسانه‌ای مرگ می‌رود. در این فصل، تضاد میان اشک ریختن برای گربه‌ی کاخ سفید و بی‌تفاوتی نسبت به کودکان غزه و بغداد بارها برجسته شده است. در ادامه‌ی کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست فصل «عراقی؛ آبرومندِ بی‌آبرو» قرار دارد که به اشغال عراق، غارت موزه‌ی بغداد، قتل و تهدید دانشمندان هسته‌ای، سقوط زیرساخت‌ها، فقر و آوارگی و تحقیر روزمره‌ی مردم می‌پردازد. نویسنده در این بخش از حقوق بازنشستگی دو دلاری دانشمند عراقی، تغییر نام‌ها برای فرار از مرگ فرقه‌ای، تراشیدن سبیل‌ها پس از سقوط صدام و دوپارگی هویت عراقی‌ها میان شناسنامه و درونشان می‌نویسد. در فصل‌های بعدی نیز ردّ همین نگاه انتقادی و عاطفی نسبت به رسانه‌ها، زندان‌ها، شکنجه و پروژه‌های «آزادی‌بخشی» ادامه پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست

دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست مجموعه‌ای از مقالات احلام مستغانمی است که در آن نویسنده با ترکیبی از خشم، اندوه و طنز سیاه به وقایع سیاسی و انسانی سال‌های آغازین قرن ۲۱ نگاه کرده است. متن از کاخ سفید و «توله‌سگ‌های بوش» و گربه‌ی اول آمریکا شروع می‌شود و به جنگ افغانستان، ۱۱ سپتامبر، اشغال عراق، غارت موزه‌ی بغداد، قتل دانشمندان عراقی و بمباران غزه می‌رسد. مستغانمی در این کتاب به تناقض‌های جهان معاصر می‌پردازد؛ به اشکی که برای حیوان خانگی رئیس‌جمهور ریخته می‌شود و بی‌تفاوتی نسبت به کودکان کشته‌شده، به بمب‌های «هوشمند» و جنگ‌های «تمیز»، به شبکه‌های خبری که مرگ را به «منظرۀ دیدنی» تبدیل کرده‌اند و به ملت‌هایی که میان دیکتاتورهای خودی و اشغالگران خارجی سرگردان مانده‌اند. دغدغه‌ی اصلی کتاب، ثبت جزئیات فراموش‌شونده‌ی رنج عربی و مقاومت در برابر عادی‌شدن تحقیر و خشونت است.

چرا باید کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست را بخوانیم؟

دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست تصویری نزدیک و جزئی از تجربه‌ی عربی در سایه‌ی جنگ‌های آمریکا، اشغال عراق و فلسطین و سازوکار رسانه‌ها ارائه کرده است. این کتاب امکان می‌دهد منطق قدرت، زبان «آزادی‌بخشی» و تأثیر جنگ بر زندگی روزمره، حافظه‌ی جمعی و کرامت انسان از زاویه‌ای درونی و انتقادی دیده شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست به کسانی پیشنهاد می‌شود که به سیاست خاورمیانه، جنگ عراق، فلسطین، نقد امپریالیسم، رسانه و نیز نثر تأملی و طعنه‌آمیز علاقه‌مندند یا در رشته‌هایی مانند علوم سیاسی، مطالعات خاورمیانه، روزنامه‌نگاری و جامعه‌شناسی به‌دنبال روایت‌های میدانی و احساسی از این دوره هستند.

بخشی از کتاب دلشان با ما و بمبشان بر سر ماست

«جمع‌آوری این مقالات که به مدت ده سال در ستون هفتگی‌ام در مجله «زهرة‌الخلیج» امارات می‌نوشتم و مرتب کردنشان بر اساس تاریخ و مکان، خودش کلی دردسر داشت. بعضی از این مقالات را وقتی دوباره می‌خواندم، می‌گریستم و به بعضی طوری از ته دل می‌خندیدم که انگارنه‌انگار خودم آنها را نوشته‌ام. با توجه به این شدت از احساسات متناقض، احساس کردم ارزش خواندن دارند. من این مقالات را یادداشت ادبی نمی‌دانم. این مقالات، دردند. دردی که گاه به سخره‌اش گرفته‌ام و گاه به‌خاطر آن در معرض توهین قرار گرفته‌ام. توهین‌هایی که به این دلِ عربِ رنج‌برده از عزت نفس، جرعه‌هایی بیش از حد تحملش چشاندند. شاید انتشار آن همه مطلبی که در آن مجله نوشته‌ام، الان بی‌فایده به نظر برسند. قرار است بقیۀ مقالات هم در کتاب‌های دیگری در یک مجموعه به چاپ برسند. این کتاب اولین کتابِ آن مجموعه است که شامل مقالاتی است که بر اساس مسائل و دغدغه‌های ملی دسته‌بندی شده‌اند و یک ربع قرن، خونِ خودکار مرا مکیده‌اند. اما واقعیت این است که این مقالات، سندی است از جزئیاتی که در حافظۀ ملی ما ماندگار شده است. مبارزه با فرهنگ فراموشی است. تشویق آیندگان به ترک طویله‌ای است که مثل گله‌های گوسفند در آن جمع شده‌ایم و از آنجا به سوی چراگاه‌های آمریکایی کوچانده می‌شویم. جایی که جز علف ذلت نمی‌روید. شاید بعضی‌هایتان بگویید که حالا دیگر دیر است و آمریکا در آستانۀ خروج از عراق است. من با سخن کرومر جوابتان را می‌دهم. در زمان حکومت کرومر بر سودان در قرن گذشته، یک نفر از او پرسید: «می‌خواهی بر مصر هم حکومت کنی؟» گفت: «بر حاکم مصر هم حکومت می‌کنم!».»