کتاب واژگان فروید

کتاب واژگان فروید (Le vocabularie de freud) نوشته پل لوران اسون و ترجمه کرامت موللی، اثری تخصصی در حوزه‌ی روان‌کاوی است که نشر نی آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی و تفسیر دقیق اصطلاحات و مفاهیم کلیدی روان‌کاوی، به‌ویژه آنچه زیگموند فروید ابداع کرد و به کار برد، پرداخته است. نویسنده با رویکرد تحلیلی و تطبیقی، واژگان فنی و نظریه‌های بنیادین فروید را در بستر فلسفی، زبانی و بالینی واکاوی کرده است. اثر حاضر هم به تعریف و شرح واژگان پرداخته و هم سیر تحول، کاربرد و تأثیر هر اصطلاح را در روان‌کاوی و علوم انسانی بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب واژگان فروید اثر پل لوران اسون

کتاب واژگان فروید با تمرکز بر واژگان و مفاهیم بنیادین روانکاوی، اثری مرجع برای فهم عمیق‌تر نظریه‌های زیگموند فروید به شمار می‌آید. پل لوران اسون، نویسنده‌ی این کتاب، باتکیه‌بر تجربه و دانش خود در روانکاوی فرانسوی، تلاش کرده است تا اصطلاحات کلیدی این حوزه را نه‌تنها از منظر بالینی، بلکه در پیوند با فلسفه و زبان بررسی کند. هر واژه یا اصطلاح، در قالب مدخل‌هایی مستقل، تعریف و نیز سیر تحول و جایگاه آن در نظام فکری فروید روشن شده است. در هر مدخل، ابتدا معنای رایج و سپس معنای خاص هر واژه یا اصطلاح در روانکاوی شرح داده شده و در ادامه، ارتباط آن با دیگر مفاهیم و تأثیرش بر نظریه‌های زیگموند فروید و روانکاوی معاصر بررسی شده است.

این کتاب به‌ویژه برای کسانی که با پیچیدگی‌های زبان تخصصی روانکاوی مواجهند، راهنمایی دقیق و قابل‌اعتماد محسوب می‌شود. همچنین به‌واسطه‌ی ارجاعات متعدد به آثار فروید و دیگر متفکران، امکان پیگیری و مطالعه‌ی بیشتر برای علاقه‌مندان فراهم شده است. نشر نی چاپ نهم کتاب واژگان فروید را در سال ۱۴۰۴ روانه‌ی بازار کتاب ایران کرده است.

خلاصه کتاب واژگان فروید

کتاب با هدف تبیین و شفاف‌سازی واژگان تخصصی روانکاوی، مجموعه‌ای از مدخل‌های تحلیلی درباره‌ی مفاهیم کلیدی این حوزه را گردآوری کرده است. هر مدخل با تعریف واژه آغاز می‌شود؛ سپس به بررسی ریشه‌های زبانی، کاربرد بالینی و جایگاه آن در نظریه‌ی فروید می‌پردازد. برای مثال اصطلاحاتی چون آرزومندی، آشنا غریبی (Unheimliche)، اضطراب، دفاع، رانش، تصعید، انتقال قلبی و... نه‌تنها از منظر معنای لغوی، بلکه در بستر تحولات نظری و تجربی روان‌کاوی تحلیل شده‌اند. نویسنده نشان داده است که بسیاری از این واژگان پیش از فروید در زبان رایج یا فلسفی وجود داشته‌اند، اما فروید با بازتعریف و کاربرد خاص خود، معنایی نو به آن‌ها بخشیده است؛ همچنین برخی اصطلاحات کاملاً نوآورانه و مختص فروید هستند که برای نخستین‌بار در آثار او ظاهر شده‌اند. کتاب به‌طور ویژه به تمایز روانکاوی از فلسفه و روان‌شناسی می‌پردازد و تأکید می‌کند که مفاهیم فرویدی برخاسته از تجربه‌ی بالینی و کار با بیمارانند و نه صرفاً نظریه‌پردازی انتزاعی. در هر مدخل علاوه‌بر شرح مفهوم، به ارتباط آن با دیگر مفاهیم و جایگاهش در ساختار نظری روانکاوی اشاره شده است. در پایان هر مدخل منابع و ارجاعات لازم برای مطالعه‌ی بیشتر آورده شده است.

چرا باید کتاب واژگان فروید را بخوانیم؟

کتاب واژگان فروید با رویکرد تحلیلی و تطبیفی، امکان فهم دقیق‌تر و عمیق‌تر مفاهیم بنیادین روانکاوی را فراهم می‌کند. این اثر برای کسانی که با متون تخصصی روانکاوی یا آثار زیگموند فروید سروکار دارند، ابزاری ضروری برای رفع ابهام و جلوگیری از سوءتفاهم‌های رایج در ترجمه و تفسیر اصطلاحات است. همچنین این کتاب با ارائه‌ی توضیحات تطبیقی میان زبان رایج، فلسفه و روان‌کاوی به خواننده کمک می‌کند تا جایگاه هر واژه را در بستر فکری و تاریخی آن درک کند. ارجاعات دقیق به آثار فروید و دیگر منابع، مسیر پژوهش و مطالعه‌ی عمیق‌تر را هموار می‌سازد. این کتاب برای متخصصان و علاقه‌مندان به علوم انسانی و کسانی که دغدغه‌ی فهم زبان و منطق روانکاوی را دارند، سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران روانکاوی، روان‌شناسی، فلسفه و علوم انسانی و نیز به کسانی که با متون تخصصی زیگموند فروید یا ترجمه‌ی اصطلاحات روان‌کاوی مواجهند، پیشنهاد می‌شود. همچنین اثر حاضر برای علاقه‌مندان به تاریخ اندیشه و کسانی که به‌دنبال فهم دقیق‌تر مفاهیم روانکاوی هستند، مناسب است.

درباره پل لوران اسون

پل لوران اسون (Paul-Laurent Assoun) زاده‌ی سال ۱۹۴۸ میلادی، روانکاو، استاد دانشگاه و تاریخ‌نگار در حوزه‌ی فلسفه بوده است. او که از دانشجویان یک مدرسه‌ی عالی بود، رساله‌ی دکتری خود را در سال ۱۹۸۷ میلادی با عنوانی درباره‌ی ایدئولوژی سیاسی و مبارزه‌ی طبقاتی در تاریخ‌نگاری فرانسه‌ی دوران بازگشت سلطنت، با راهنمایی ژرژ لاوو به پایان رساند. این نویسنده سال‌ها به‌عنوان استاد و روانکاو در دانشگاه پاریس ۷ (Université de Paris VII) فعالیت کرده و در همین دانشگاه بخشِ علوم انسانی بالینی را بنیان گذاشته است؛ بخشی که تا پایان سال ۲۰۰۷ تحت مدیریت او قرار داشت. او همچنین عضو واحد پژوهشی UMR وابسته به CNRS در حوزه‌ی روانکاوی و کنش‌های اجتماعی بوده و در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۳ فلسفه‌ی اجتماعی و سیاسی را در دانشگاه رادبود نایمخن تدریس کرده است. پل لوران اسون افزون‌بر فعالیت‌های دانشگاهی، مدیریت یک مجموعه را در انتشارات دانشگاهی فرانسه (PUF) و مجموعه‌ی «روانکاوی و کنش‌های اجتماعی» را در Anthropos/Economica بر عهده داشته و عضو هیئت‌تحریریه‌ی نشریه‌ی روانکاوی penser/rêver (انتشارات ادوُلیویه) بوده است. آثار او به‌طور گسترده به فروید، مارکس، روانکاوی و نسبت آن با فلسفه ارتباط داشته است. از کتاب‌های پل لوران اسون می‌توان اشاره کرد به فروید و نیچه (Freud and Nietzsche) و واژگان فروید (Le vocabularie de freud).

درباره کرامت موللی

کرامت موللی متولد ۱۳۲۷ در شیراز، روانکاو، نویسنده و مترجمی ایرانی است که سال‌ها در فرانسه زندگی و فعالیت کرده است. مسیر حرفه‌ای او عمدتاً در بیمارستان‌ها، مراکز مشاوره و نهادهای گوناگون روانکاوی در فرانسه شکل گرفته و در این چارچوب به‌عنوان روانکاو به کار پرداخته است. او همچنین عضویت انجمن روانکاوی Le Mouvement du Coût Freudien را در کارنامه‌ی خود دارد. کرامت موللی در حوزه‌ی روانکاوی، به‌ویژه در پیوند با اندیشه‌های فروید و لکان، جایگاه مهمی یافته و با نگارش و ترجمه‌ی آثاری چون مبانی روانکاوی فروید - لکان و کتاب دیگری به نام واژگان لکان شناخته شده است. افزون‌بر نوشته‌های پارسی، بخشی از تولیدات فکری او به زبان فرانسه انتشار یافته است. برخی منتقدان ازجمله علیرضا طهماسب، رویکرد نوشتاری او را به‌سبب پیچیدگی زبانی، برساخت‌های نامأنوس در معادل‌گذاری و قرائت‌های انحصاری از لکان محل مناقشه دانسته‌اند؛ تاجایی‌که گاه چنین برداشت می‌شود که روانکاوی در آثار کرامت موللی به دیدگاه‌های لکان تقلیل یافته و فهم متن‌های او مستلزم نوعی رمزگشایی ویژه بوده است. سوگ و مالیخولیا از دیگر کتاب‌های منتشرشده به قلم این مترجم و نویسنده‌ی ایرانی به شمار می‌آید.

بخشی از کتاب واژگان فروید

«احوال قلبی (Affect)

* احوال قلبی اصطلاحی است که در روان‌شناسی علمی آلمان در تضادبا لفظ Vostellung (تصورات*) به‌کار رفته است. وونت آن را چنینتعریف کرده است: «احوال قلبی عبارت‌اند از آن‌چه موجب حساسیت نزد فرد می‌شود». در کاربرد روان‌کاوی، احوال قلبی یکی از دو عنصری است که از طریق تخلیه انرژی رانش را از ماهیت جسمانی آن خارج می‌کند و به‌صورت کیفیتی نفسانی درمی‌آورد، یعنی «نمایندگی» آن را به‌صورت تصورات و محتویات روانی به‌عهده می‌گیرد.

فروید می‌نویسد: «اگر رانش موفق نمی‌شد که به‌صورت تصورات نفسانی ظاهر شود یا به‌صورت احوال قلبی تغییر ماهیت دهد، در آن صورت نمی‌توانستیم هیچ‌گونه اطلاعی از آن داشته باشیم.»

** نظریه مربوط به احوال قلبی ــ که اهمیت خود را مدیون مطالعه مشکلات افراد مبتلا به هیستری در ابراز احساسات خویش است ــ یکی از فصول مهم را در علم ماوراءِالنفس تشکیل می‌دهد. باید دانست که اضطراب* یکی از احوال قلبی است که بدان توجهی خاص شده است، زیرا نشان‌دهنده دخالت احوال قلبی در مکانیسمِ دفع امیال* است.

از لحاظ ‌اقتصاد روانی، احوال قلبی یک نوع تخلیه انرژی است. در این مورد کافی است به اصطلاح «مقدار کمّی احوال قلبی» توجه کنیم. فروید احوال قلبی را عبارت از «رانشی می‌داند که از تصورات نفسانی جدا شده و چندان شدتی از لحاظ کمّی پیدا می‌کند که به‌صورت احساسات قابل مشاهده خواهد بود.» به عبارت دیگر، هرچند که احساسات حالتی کیفی دارند، مع‌الوصف نشان‌دهنده فرایندی کمّی و مصرفی‌اند.»