کتاب فراسوی رشد اقتصادی

کتاب فراسوی رشد اقتصادی (Beyond economic growth) نوشته تاتیانا پ. سوبوتینا و ترجمه محمدرضا سرکار آرانی و عباس معدن دار آرانی و اثری است که نشر نی آن را منتشر کرده است (چاپ چهارم: ۱۴۰۴). این کتاب مفهوم توسعه‌ی پایدار و فراتررفتن از نگاه صرفاً اقتصادی به توسعه را بررسی کرده است. نویسنده ابعاد مختلف توسعه را از منظر اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی تحلیل می‌کند و می‌کوشد تصویری جامع از چالش‌ها و ضرورت‌های توسعه‌ی انسانی و پایدار ارائه دهد. اثر حاضر با بهره‌گیری از داده‌های آماری و مقایسه‌های بین‌المللی به بررسی شاخص‌های توسعه، نابرابری، فقر، آموزش، سلامت و کیفیت زندگی در کشورهای مختلف پرداخته و نقش سیاست‌گذاری، مشارکت اجتماعی و عدالت را در تحقق توسعه‌ی پایدار برجسته کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فراسوی رشد اقتصادی اثر تاتیانا پ. سوبوتینا

کتاب فراسوی رشد اقتصادی (پیش‌درآمدی بر توسعه‌ی پایدار) نوشته‌ی تاتیانا پ. سوبوتینا و اثری است که با نگاه تحلیلی و تطبیقی، مفهوم توسعه را از محدوده‌ی رشد اقتصادی صرف فراتر می‌برد و آن را در بستر پویای اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی بررسی می‌کند. نویسنده باتکیه‌بر داده‌های آماری و پژوهش‌های میدانی، این کتاب را طوری طراحی کرده است که خواننده بتواند ضمن آشنایی با مفاهیم بنیادین توسعه، به مقایسه‌ی وضعیت کشورها در ابعاد مختلف بپردازد. کتاب حاضر با طرح پرسش‌هایی درباره‌ی معنای توسعه و شاخص‌های سنجش آن آغاز می‌شود و سپس موضوعاتی همچون رشد جمعیت، نابرابری درآمد، فقر، آموزش، سلامت و کیفیت زندگی را بررسی می‌کند.

در هر فصل از کتاب فراسوی رشد اقتصادی علاوه‌بر ارائه‌ی تعاریف و شاخص‌ها، نمونه‌ها و نمودارهایی از کشورهای مختلف آورده شده تا تفاوت‌ها و شباهت‌ها در مسیر توسعه روشن شود. اثر حاضر تلاش کرده است تا ارتباط میان سیاست‌های اقتصادی، عدالت اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی را برجسته کند و نشان دهد که توسعه‌ی پایدار به توازن میان این ابعاد نیاز دارد. تاتیانا پ. سوبوتینا همچنین به نقش مشارکت اجتماعی، شفافیت، مردم‌سالاری و سرمایه‌گذاری در آموزش و سلامت به‌عنوان عوامل کلیدی در تحقق توسعه‌ی انسانی اشاره کرده است.

خلاصه کتاب فراسوی رشد اقتصادی

نویسنده تأکید کرده است که توسعه صرفاً به افزایش درآمد یا رشد اقتصادی محدود نمی‌شود؛ بلکه ابعاد گسترده‌تری مانند آزادی، برابری، سلامت، آموزش و محیط زیست سالم را در بر می‌گیرد. کتاب حاضر تفاوت رشد اقتصادی و توسعه‌ی انسانی را شرح و نشان داده است که رشد اقتصادی بدون توجه به عدالت اجتماعی و پایداری محیط‌زیست، نمی‌تواند به بهبود واقعی کیفیت زندگی منجر شود. کتاب به بررسی شاخص‌های مختلف توسعه می‌پردازد؛ ازجمله تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه، توزیع درآمد، شاخص‌های سلامت و آموزش. نویسنده با ارائه‌ی مثال‌هایی از کشورهای مختلف نشان داده است که کشورها با درآمد مشابه می‌توانند کیفیت زندگی متفاوتی داشته باشند و صرفاً معیارهای اقتصادی برای سنجش توسعه کافی نیستند. موضوعاتی مانند نابرابری درآمد، فقر، گرسنگی، آموزش و سلامت به‌عنوان چالش‌های اساسی توسعه مطرح شده و ارتباط آن‌ها با سیاست‌گذاری‌های ملی و بین‌المللی بررسی شده است. کتاب همچنین به مفهوم توسعه‌ی پایدار پرداخته و تأکید کرده است که توسعه باید نیازهای نسل فعلی را بدون آسیب به توانایی نسل‌های آینده برای رفع نیازهای خود تأمین کند. در این مسیر، نقش مشارکت اجتماعی، شفافیت، مردم‌سالاری و سرمایه‌گذاری در سرمایه‌ی انسانی برجسته شده است. نویسنده با تحلیل داده‌های آماری و ارائه‌ی نمودارها و جدول‌ها کوشیده است تصویری عینی از وضعیت توسعه در کشورهای مختلف ارائه دهد و اهمیت توازن میان رشد اقتصادی، عدالت اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی را نشان دهد.

چرا باید کتاب فراسوی رشد اقتصادی را بخوانیم؟

کتاب فراسوی رشد اقتصادی با رویکردی تحلیلی و تطبیقی به خواننده امکان می‌دهد تا فراتر از شاخص‌های اقتصادی به ابعاد انسانی، اجتماعی و زیست‌محیطی توسعه بیندیشد. این کتاب با ارائه‌ی داده‌های آماری و مثال‌های عینی نشان داده است که توسعه‌ی واقعی تنها با رشد اقتصادی حاصل نمی‌شود و نیازمند توجه به عدالت، آموزش، سلامت و پایداری محیط‌زیست است. پرداختن به چالش‌های جهانی مانند فقر، نابرابری و گرسنگی و بررسی راهکارهای مقابله با آن‌ها در سطح ملی و بین‌المللی از ویژگی‌های این اثر است. همچنین کتاب حاضر با طرح پرسش‌های بنیادین و دعوت به مشارکت فکری، مخاطب را به تأمل درباره‌ی معنای توسعه و نقش خود در این فرایند ترغیب می‌کند. مطالعه‌ی این کتاب به درک بهتر سیاست‌گذاری‌های توسعه‌ای و شناخت جایگاه کشورها در مسیر توسعه‌ی پایدار کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم انسانی، اقتصاد، جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی توسعه، علاقه‌مندان به مسائل اجتماعی و زیست‌محیطی، فعالان حوزه‌ی سیاست‌گذاری و کسانی که دغدغه‌ی عدالت اجتماعی، فقر، نابرابری و توسعه‌ی پایدار دارند، پیشنهاد می‌شود.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

در سایت documents.vsemirnyjbank.org نوشته شده است که کتاب فراسوی رشد اقتصادی عمدتاً با هدف کمک به خوانندگان برای گسترش دانش خود درباره‌ی مسائل جهانی، درک وضعیت کشورشان در یک زمینه‌ی جهانی و فهم مشکلات توسعه‌ی پایدار نوشته شده است. ازآنجاکه توسعه فرایندی جامع است که شامل تغییرات اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی می‌شود، کتاب حاضر از رویکرد بین‌رشته‌ای استفاده کرده است. این اثر کوشیده است روابط پیچیده‌ی میان جنبه‌های مختلف توسعه، ازجمله رشد جمعیت، رشد اقتصادی، بهبود آموزش و سلامت، شهرنشینی و جهانی‌شدن را توضیح دهد و تشریح کند.

درباره تاتیانا پ. سوبوتینا

تاتیانا پ. سوبوتینا (Tatyana P Soubbotina) زاده‌ی سال ۱۹۵۷ میلادی، پژوهشگر و نویسنده‌ای است که بیشتر به‌خاطر کارهایش در زمینه‌ی توسعه‌ی اقتصادی، توسعه‌ی پایدار و مسائل جهانی رشد اقتصادی شناخته می‌شود. آثار او معمولاً در حیطه‌ی رابطه‌ی توسعه‌ی اقتصادی با جنبه‌های اجتماعی و بین‌المللی اقتصاد قرار دارد. یکی از برجسته‌ترین آثار سوبوتینا کتاب فراسوی رشد اقتصادی (Beyond economic growth) است که توسط بانک جهانی منتشر شده و هدف آن کمک به خوانندگان برای افزایش دانش درباره‌ی چالش‌های توسعه‌ی پایدار، رشد جمعیت، افزایش درآمد، فقر، آموزش، سلامت، جهانی‌شدن و تغییرات اقلیمی بوده و کوشیده است رابطه‌ی پیچیده‌ی میان جنبه‌های مختلف توسعه را توضیح دهد. این کتاب در چارچوب مجموعه منابع آموزشی WBI Learning Resources Series در بانک جهانی قرار داشته و نشان داده که تاتیانا پ. سوبوتینا به توسعه‌ی جهانی، مقایسه‌ی سطح توسعه‌ی کشورها و پایداری توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی پرداخته است. علاوه‌براین او مقالاتی درباره‌ی رقابت‌پذیری بین‌المللی اقتصادها منتشر کرده است؛ ازجمله تحلیل‌هایی درباره‌ی سیاست‌های اقتصادی و فناوری در روسیه و رقابت جهانی. تاتیانا پ. سوبوتینا به‌عنوان یک صاحب‌نظر در حوزه‌ی مباحث مرتبط با توسعه‌ی اقتصادی جهانی و پایداری شناخته می‌شود و آثارش اغلب به خوانندگان کمک می‌کند تا مسائل کلان توسعه، رابطه‌ی بین رشد اقتصادی و دیگر ابعاد اجتماعی و چالش‌های توسعه‌ی جهانی را بهتر درک کنند.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

کتاب فراتر از رشد : مقدمه‌ای بر توسعه پایدار با ترجمه‌ی مهدی تقوی توسط نشر دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات) در سال ۱۳۸۵ روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است.

بخشی از کتاب فراسوی رشد اقتصادی

«گردش مالی به‌سوی کشورهای درحال‌رشد، به سه شکل عمدۀ سرمایه‌گذاری از سوی شرکت‌های خصوصی به نام گردش سرمایۀ خصوصی، انتقال پول توسط کارگران مهاجر به کشور، و کمک از سوی دولت‌های خارجی ـ‌که اغلب توسعۀ همکاری‌های دولتی نامیده می‌شودــ صورت می‌پذیرد. پس از جنگ جهانی دوم و تا اوایل دهۀ ۱۹۹۰، منبع عمدۀ مالی خارجی برای کشورهای درحال‌رشد عبارت از توسعۀ همکاری‌های دولتی بود که توسط دولت‌های کشورهای با درآمد بالا به‌شکل کمک‌های غذایی، کمک‌های اضطراری، همکاری‌های فنی، اقدامات صلح‌طلبانه و کمک‌های مالی برای بازسازی پروژه‌ها صورت می‌پذیرفت. کشورهای کمک‌دهنده تحت‌تأثیر عواملی چون حمایت از شرکای سیاسی و تجاری، پیداکردن بازارهای جدید برای صادرات خود و کاهش میزان فقر و تعارضات نظامی تهدیدکنندۀ امنیت جهانی، به ارائۀ این کمک‌ها می‌پردازند. پس از پایان جنگ سرد و آغاز نظام‌های اقتصادی بازارمحور در اروپای شرقی و آسیای مرکزی، اقتصادهای برنامه‌ریزی‌شدۀ سابق نیز شروع به دریافت این کمک‌ها به‌منظور حمایت از اصلاحات بازار کردند.»