کتاب احکام گناهان مورد ابتلا

کتاب احکام گناهان مورد ابتلا نوشته محمدتقی فیاض بخش، اثری است که احکام فقهی گناهانی را گرد آورده که در زندگی روزمره بیشتر محل ابتلا هستند. این کتاب با تکیه‌ بر فتاوای آیات خامنه‌ای، سیستانی و مکارم شیرازی، به سراغ موضوعاتی مثل غیبت، دروغ و موارد مشابه رفته و تلاش کرده مرز میان تعریف، مصداق، استثنا و توبه را روشن کند. این راهنمای دینی را نشر فیض فرزان منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب احکام گناهان مورد ابتلا

کتاب احکام گناهان مورد ابتلا نوشته‌ی محمدتقی فیاض بخش و همکاری هیئت تحریریه‌ی مؤسسه‌ی فرهنگی هنری جلوه‌ی نور علوی، بر یک نیاز مشخص دست گذاشته است: دانستن احکامی که ندانستن‌شان ممکن است به ارتکاب حرام بینجامد. محور اصلی اثر، نه بحث‌های کلی اخلاقی، بلکه احکام فقهی گناهانی است که در رفتار فردی و اجتماعی بیشتر پیش می‌آیند. نویسنده توضیح داده که مقصود از احکام گناهان، حکم‌های شرعی مربوط به خودِ عمل است؛ یعنی اینکه یک رفتار دقیقاً چه تعریفی دارد، در چه صورتی حرام شمرده می‌شود، چه استثناهایی دارد و توبه از آن چگونه مطرح می‌شود.

این کتاب از دل یک گردآوری گسترده بیرون آمده و بر فتاوای سه مرجع تنظیم شده است. محمدتقی فیاض بخش در متن توضیح داده که مجموعه‌ی کامل پژوهش، دامنه‌ای بسیار وسیع داشته و از میان موضوعات فراوان، بخش‌های مورد ابتلا را جدا کرده تا مراجعه به آن آسان‌تر شود. چیدمان مطالب هم بر همین اساس شکل گرفته است: ابتدا معنای هر گناه و حکم آن می‌آید، بعد اقسام و مصادیق، سپس احکام فرعی، استثناها و در پایان، اگر لازم باشد، کیفیت توبه. این ترتیب باعث می‌شود خواننده فقط با یک حکم کلی روبه‌رو نباشد، بلکه مرزهای دقیق هر مسئله را هم ببیند.

کتاب احکام گناهان مورد ابتلا در نمونه‌های مطرح‌شده نشان می‌دهد که مسئله فقط دانستن حرام‌بودن یک رفتار نیست، بلکه تشخیص مصداق و شرایط آن اهمیت زیادی دارد. برای مثال در بخش‌های مربوط به غیبت و دروغ، تفاوت میان عیب پنهان و عیب آشکار، شوخی و خبر واقعی، نقل قول، مبالغه، توریه، شنیدن غیبت، دفاع از غیبت‌شونده و موارد جواز یا حرمت، با جزئیات آمده است.

خلاصه کتاب احکام گناهان مورد ابتلا

کتاب احکام گناهان مورد ابتلا مجموعه‌ای از احکام مربوط به گناهانی است که در زندگی روزانه بیشتر رخ می‌دهند و ناآگاهی از آن‌ها می‌تواند به خطا بینجامد. اثر، موضوعات را به‌ صورت موردی پیش می‌برد و برای هر عنوان، تعریف فقهی، حکم کلی، مصادیق، احکام فرعی، استثناها و گاهی شیوه‌ی توبه را در کنار هم می‌گذارد.

بخش‌های موجود در متن ارسالی بیشتر بر غیبت و دروغ متمرکزند. در این بخش‌ها، تفاوت میان عیب پنهان و آشکار، حکم غیبت گروهی، شنیدن غیبت، موارد جواز غیبت، دروغ در شوخی، مبالغه، وعده‌ی خلاف واقع، تقلب، شهادت دروغ و نسبت دروغ با ضرر و مصلحت بررسی شده است. حاصل کار، تصویری جزئی‌نگر از مرزهای حلال و حرام در موقعیت‌های آشناست.

چرا باید کتاب احکام گناهان مورد ابتلا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب احکام گناهان مورد ابتلا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب احکام گناهانی را جمع کرده که در گفت‌وگوها، روابط اجتماعی و تصمیم‌های روزمره بیشتر پیش می‌آیند.
• خواننده می‌تواند تفاوت میان اصل یک گناه، مصادیق آن و استثناهایش را دقیق‌تر تشخیص دهد.
• کتاب فقط به حکم کلی بسنده نمی‌کند و به سراغ موقعیت‌های جزئی مثل شوخی، نقل قول، شنیدن غیبت، مشورت و تظلم هم می‌رود.
• اثر، نظر سه مرجع را در کنار هم آورده و امکان مقایسه‌ی پاسخ‌ها در مسائل مشابه را فراهم کرده است.
• چیدمان هر موضوع از تعریف تا توبه، مراجعه به مسئله‌ی مورد نظر را سریع‌تر و روشن‌تر می‌کند.

خواندن کتاب احکام گناهان مورد ابتلا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب احکام گناهان مورد ابتلا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که می‌خواهند احکام رفتارهای رایج مثل غیبت، دروغ و تهمت را دقیق‌تر بشناسند.
• مخاطبانی که در موقعیت‌های روزمره با سؤالات شرعی جزئی و تکرارشونده روبه‌رو می‌شوند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت میان حکم کلی، استثنا و مصداق را در مسائل اخلاقی‌فقهی بفهمند.
• فعالان فرهنگی و مذهبی که با پرسش‌های عملی در جمع‌های خانوادگی، آموزشی یا اجتماعی سروکار دارند.
• کسانی که ترجیح می‌دهند فتاوای چند مرجع را در یک مجموعه‌ی موضوعی با هم ببینند.

بخشی از کتاب احکام گناهان مورد ابتلا

«- غیبت، حرام است و منظور از غیبت این است که انسان عیب پنهانی شیعهٔ دوازده‌امامی را در غیاب و پشت سرش نزد دیگری یاد کند، چه به قصد اهانت و پایین آوردن شخصیت او باشد و چه بدون این قصد؛ و اگر به قصد اهانت و توهین، عیب وی را اظهار نماید، دو گناه مرتکب شده است.

- یاد کردن عیب که در مسئلهٔ قبل ذکر شد، در صورتی غیبت است که عیب مخفی باشد؛ بنابراین بیان عیب ظاهر و آشکار، غیبت نیست، ولی گاهی بیان عیب‌های آشکار، از جهتی دیگر، مثل اهانت و توهین و ریختن آبروی مؤمن، اذیّت و آزار مؤمن، مسخره کردن او و مانند آن، حرام می‌شود. همچنین اگر اصل موضوع را گوینده و شنونده می‌دانند و گفتن توضیحات بیشتر موجب می‌شود عیب یا عیب‌های پنهان دیگری مشخص شود، این کار حرام است»