کتاب احکام گناهان

کتاب احکام گناهان بر اساس فتاوای سیدعلی خامنه‌ای حاصل کوشش و گردآوری محمدتقی فیاض بخش و هیئت علمی موسسه فرهنگی هنری جلوه نور علوی است. نشر فیض فرزان این کتاب فقهی و کاربردی را در دسترس علاقه‌مندان قرار داده است. موضوع محوری این پژوهش، بررسی دقیق حدود شرعی و فقهی معاصی مختلف و پاسخ به استفتائات گوناگون پیرامون محرمات روزمره است؛ تا مخاطب بتواند مرز دقیق رفتارهای حلال و حرام را در زندگی فردی و اجتماعی بازشناسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب احکام گناهان

کتاب احکام گناهان با عنوان فرعی «مطابق با فتاوای مرجع عالی قدر، آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)» اثری جامع در حوزه‌ی فقه کاربردی است. گفته شده است که در نظام‌های تربیتی و اخلاقی اصیل، نخستین گام سلوک و حرکت به‌سوی کمال، عمل به واجبات و اجتناب از محرمات است، اما عمل به این اصل پیش از هرچیز نیازمند شناخت دقیق حدود و موضوعات گناهان از دیدگاه فقه است. این کتاب با تمرکز بر احکام تکلیفی و مرزهای حلال و حرام می‌کوشد، جدا از مباحث صرفاً موعظه‌ای یا اخلاقی، تعاریف فقهی و مصادیق و استثنائات گناهان را تبیین کند و راهنمایی منسجم برای مکلفان فراهم آورد.

در کتاب احکام گناهان پس از طرح مبحث توبه و شرایط فقهی آن، معاصی و رفتارهای حرام در هشت فصل دسته‌بندی شده‌اند؛ گناهان زبان، گناهان مالی، گناهان روابط زن و مرد و ملحقات آن، گناهان مربوط به لهو و لعب، گناهان مربوط به حقوق و تعاملات خانوادگی و اجتماعی، گناهان مربوط به باورهای اعتقادی، گناهان مربوط به خوردن و آشامیدن و در نهایت گناهان مربوط به خود گناه. در طرح هر یک از این بخش‌ها ابتدا مستندات قرآنی و روایی موضوع ذکر شده و سپس تعاریف، مصادیق، احکام فرعی، استثنائات مجاز و کیفیت توبه از آن عمل بررسی شده است.

خلاصه کتاب احکام گناهان

پاکسازی نفس و توبه‌ی واقعی از خطاها بدون شناخت مرزهای فقهی محرمات ناممکن است. این اثر با بررسی حقیقت توبه، شرایط، فوریت شرعی و نحوه‌ی جبران حقوق ضایع‌شده ازجمله حق‌الله و حق‌الناس شروع می‌شود؛ سپس در بخش‌های مختلف، ماهیت انواع گناهان را از حیث تکلیفی تحلیل می‌کند و به مسائلی مانند تفاوت دروغ جدی و شوخی، اقسام ربا و غش در معامله، حدود شرعی پوشش، موسیقی و غنا، غیبت و موارد استثنای آن و رفتارهایی که موجب آسیب اجتماعی و هتک مؤمن می‌شود پرداخته است تا مخاطب با مصادیق دقیق معاصی و راهکارهای پیشگیری از آن‌ها آشنا شود.

چرا باید کتاب احکام گناهان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب احکام گناهان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مجموعه‌ای منظم و موضوعی از استفتائات و فتاوای فقهی در زمینه‌ی محرمات و گناهان شرعی را در اختیار مخاطب قرار داده است.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند مرزهای دقیق فقهی میان رفتارهای حلال، مباح و حرام را در تعاملات روزمره تفکیک کند.
• این کتاب به خواننده کمک می‌کند با استثنائات فقهی هر گناه، شروط جبران حق‌الناس و روش درست توبه آشنا شود.

خواندن کتاب احکام گناهان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب احکام گناهان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مقلدان آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای که می‌خواهند از نظرات فقهی و استفتائات جدید او در باب محرمات آگاه شوند.
• علاقه‌مندان به مباحث فقه کاربردی و طلاب علوم دینی که در پی دسته‌بندی موضوعی احکام گناهان هستند.
• فعالان حوزه‌های اقتصادی، اداری و اجتماعی که با مسائل مربوط به گناهان مالی و زبانی روبه‌رو می‌شوند.
• خوانندگانی که می‌خواهند جزئیات حقوق فردی، اجتماعی، خانوادگی و جبران حق‌الناس در شریعت را بدانند.

بخشی از کتاب احکام گناهان

««فتنه‌انگیزی و تفرقه‌افکنی»، در ثقلین

الف. در قرآن

۱. <وَ لا تَکونُوا کالَّذینَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَیناتُ وَ أُولئِک لَهُمْ عَذابٌ عَظیم>‌

«و [شما ای اهل ایمان] مانند کسانی نباشید که، پس از آنکه دلایل روشن برای آنان آمد، پراکنده و گروه‌گروه شدند و اختلاف پیدا کردند و برای آنان عذابی بزرگ است.»

۲. <... وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ...>

«و فتنه از قتل شدیدتر است.»

ب. در روایات

«عَنْ أَبِی‌هُرَیرَةَ وَ عَبْدِاللَّهِ‌بْنِ‌عَبَّاسٍ قَالا: خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ (ص) قَبْلَ وَفَاتِهِ وَ هِی آخِرُ خُطْبَةٍ خَطَبَهَا بِالْمَدِینَة ...‌، ... وَ مَنْ عَمِلَ فِی فُرْقَةٍ بَینَ امْرَأَةٍ وَ زَوْجِهَا کانَ عَلَیهِ غَضَبُ اللَّهِ وَ لَعْنَتُهُ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ وَ کانَ حَقّاً عَلَی اللَّهِ تَعَالَی أَنْ یرْضَخَهُ بِأَلْفِ صَخْرَةٍ مِنْ نَارٍ وَ مَنْ مَشَی فِی فَسَادِ مَا بَینَهُمَا وَ لَمْ یفَرِّقْ کانَ فِی سَخَطِ اللَّهِ وَ لَعْنَتِهِ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ وَ حَرَّمَ اللَّهُ النَّظَرَ إِلَی وَجْهِه... .»

«پیامبر اکرم (ص) در فرازی از آخرین خطبه‌شان فرمودند: ... و هرکه زمینهٔ جدایی میان دوهمسر را فراهم سازد، خشم و لعنت خداوند در دنیا و آخرت شامل حالش گردد و بر خداست که او را با هزارپاره سنگ آتشین سنگسار کند و هرکه به فتنه‌انگیزی میان دوهمسر پردازد، که منجر به بی‌مهری بین ایشان گردد، هرچند کارشان به جدایی و طلاق کشیده نشود، آن فتنه‌انگیز در دنیا و آخرت از رحمت خدا دور گردد و مورد خشم و لعنت‌الهی قرار گیرد و او از نگاه‌کردن به سیمای خود محروم شود... .»

حکم آن

هرگونه گفتار یا کردار و رفتاری که در زمان حاضر سوژه و بهانه به دست دشمن بدهد و یا موجب اختلاف و تفرقه بین مسلمین گردد، شرعاً حرام است.

اقسام و مصادیق «فتنه‌انگیزی و تفرقه‌افکنی»

ایجاد تفرقه با اهانت به مقدسات اهل‌سنت

پرسش: نظر شما راجع به برگزاری مراسمی به اسم عیدالزهراء (س) چیست؟

پاسخ: هر عملی که وسیلهٔ سوء استفادهٔ دشمنان اسلام یا موجب تفرقه بین مسلمین شود، حرام و ممنوع است.»