کتاب حیات فرشتگان

کتاب حیات فرشتگان نوشته نفیسه فیاض بخش و کاوس روحی برندق، با تکیه‌ بر آیات قرآن، روایات و دیدگاه‌های تفسیری، به سراغ یکی از موضوعات مهم اعتقادی رفته و می‌کوشد تصویری روشن از ماهیت فرشتگان، جایگاه آن‌ها در نظام آفرینش و نسبت‌شان با جهان انسان ارائه کند. بحث‌هایی مانند غیرمادی‌بودن ملائکه، تمثل، مراتب و مأموریت‌های گوناگون آن‌ها، از محورهای اصلی این اثر است. نشر فیض فرزان این راهنمای معنوی را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حیات فرشتگان

کتاب حیات فرشتگان نوشته‌ی نفیسه فیاض بخش و کاوس روحی برندق، اثری اعتقادی و تفسیری است که موضوع فرشتگان را از دل آیات و روایات بیرون می‌کشد و به‌ صورت منظم بررسی می‌کند. نویسندگان نشان می‌دهند که مسئله‌ی ایمان به ملائکه در متن دینی جایگاهی اساسی دارد و فقط یک بحث حاشیه‌ای نیست. به همین دلیل، مسیر کتاب از تعریف واژه‌ها و توضیح معنای ملک و ملائکه آغاز می‌شود و بعد به پرسش‌های بنیادی‌تری می‌رسد؛ از جمله اینکه فرشتگان چه نسبتی با ماده دارند، چگونه دیده می‌شوند، آیا جنسیت دارند و نقش‌شان در تدبیر جهان چیست.

کتاب حیات فرشتگان فقط به بیان کلیات بسنده نمی‌کند و در فصل‌های آغازین، مجموعه‌ای از سؤالات مشهور درباره‌ی ملائکه را با استنادهای پیاپی دنبال می‌کند. بحث درباره‌ی غیرمادی‌بودن فرشتگان، معنای بال، تمثل به صورت انسان، تسبیح، سکونت، سخن‌گفتن، خوف از خداوند، شمار و مراتب فرشتگان، از مهم‌ترین محورهای آن است. در این میان، نقل دیدگاه‌هایی از چهره‌هایی مانند شیخ صدوق، علامه طباطبایی، علامه مجلسی، ملاصدرا و امام خمینی باعث شده کتاب فقط گردآوری نقل‌ها نباشد و جنبه‌ی مقایسه و تحلیل هم پیدا کند. 

فضای اثر بیشتر بر توضیح مفاهیم، رفع ابهام‌ها و کنار هم گذاشتن شواهد استوار است؛ بنابراین خواننده با متنی روبه‌رو می‌شود که هم به مبانی قرآنی توجه دارد و هم به اختلاف برداشت‌ها در بعضی جزئیات. نفیسه فیاض بخش و کاوس روحی برندق میان جهان محسوس و عالم غیب پیوندی ترسیم می‌کنند؛ پیوندی که در آن فرشتگان فقط موجوداتی دور از دسترس نیستند، بلکه در نسبت با وحی، مرگ، طبیعت، عبادت و سرنوشت انسان معنا پیدا می‌کنند.

خلاصه کتاب حیات فرشتگان

کتاب حیات فرشتگان می‌کوشد تصویری فشرده اما مستند از ملائکه در اندیشه‌ی اسلامی ارائه کند. نویسندگان ابتدا از جایگاه ایمان به فرشتگان در قرآن شروع می‌کنند و سپس به سراغ ماهیت آن‌ها می‌روند؛ اینکه فرشتگان موجوداتی غیرمادی‌اند، از جنس ماده و جنسیت انسانی نیستند و در مواردی به‌ صورت تمثل برای انسان ظاهر می‌شوند. 

کتاب بعد از این مباحث، وظایف و مراتب گوناگون ملائکه را بررسی می‌کند؛ از فرشتگان وحی و حاملان عرش تا مأموران باران، مرگ و نگهبانی. در ادامه، موضوعاتی مانند تسبیح فرشتگان، گفت‌وگوی آن‌ها با انسان، خوف‌شان از خداوند و نسبت‌شان با نظام آفرینش مطرح می‌شود. حاصل کار، ترسیم جهانی است که در آن تدبیر الهی از مسیر مراتب و مأموریت‌های فرشتگان فهم می‌شود.

چرا باید کتاب حیات فرشتگان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب حیات فرشتگان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پرسش‌های اصلی درباره‌ی ماهیت فرشتگان را بر پایه‌ی آیات و روایات کنار هم می‌گذارد.
• خواننده با موضوعاتی مانند تمثل، مراتب ملائکه، تسبیح و مأموریت‌های آن‌ها آشناتر می‌شود.
• این اثر نشان می‌دهد فرشتگان در متن دینی فقط یک مفهوم انتزاعی نیستند و با وحی، طبیعت، مرگ و سرنوشت انسان پیوند دارند.
• کتاب دیدگاه چند مفسر و متکلم را در بعضی مسائل مهم در کنار هم قرار می‌دهد و امکان مقایسه را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب حیات فرشتگان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب حیات فرشتگان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی جایگاه فرشتگان در قرآن و روایات شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• علاقه‌مندان به مباحث اعتقادی که با سؤالاتی درباره‌ی ماهیت، مراتب و وظایف ملائکه روبه‌رو هستند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که درباره‌ی تفسیر، کلام اسلامی و مفاهیم عالم غیب مطالعه می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند نسبت میان جهان مادی و تدبیر غیبی را در متون دینی بهتر بفهمند.

بخشی از کتاب حیات فرشتگان

«بنابر اختلاف اهل لغت، واژه "ملائکه" از ریشه "الک" به معنای رسالت و یا "ملک" به معنای احاطه بر چیزی و قدرت تصرّف و حکمرانی بر آن و یا حفاظت و نگهبانی آن است. بر این اساس، واژه ملائکه جمع "ملک" به معنای فرستاده‌شده و یا نگاهبان می‌باشد. اما ملائکه در اصطلاح قرآن کریم کنترل‌کننده و تنظیم‌کننده و مدبّران امور جهان هستند؛ چنان‌که خداوند می‌فرماید: <فَالْمُقَسِّماٰتِ اَمْرًا>؛ "سوگند به تقسیم‌کنندگان کار [ها]" نیز می‌فرماید: <فَالْمُدَبِّراٰتِ اَمْرًا>؛ "سوگند به آن‌ها که کار [بندگان] را تدبیر می‌کنند."»