کتاب ولایت فقیه و مدیریت

کتاب ولایت فقیه و مدیریت نوشته‌ی هادی فایق مرادیها و مهدی فایق مرادیها به پیوند میان نظریه‌ی ولایت فقیه و مسئله‌ی مدیریت و رهبری در جامعه‌ی اسلامی می‌پردازد. نویسندگان در این اثر کوشیده‌اند مفهوم ولایت فقیه را از دل متون فقهی، کلامی و تاریخی استخراج کنند و سپس آن را با نیازهای اداره‌ی جامعه و ساختار جمهوری اسلامی پیوند دهند. انتشارات آوای دانایی آن را منتشر کرده است و متن کتاب سرشار از نقل‌قول‌ها، استدلال‌های فقهی و تحلیل‌های حقوق اساسی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ولایت فقیه و مدیریت

کتاب ولایت فقیه و مدیریت با طرح این گزاره آغاز می‌شود که در جامعه‌ی اسلامی، مسئله‌ی دولت و موفقیت يا شکست آن به‌طور ویژه برجسته است و به عقیده‌ی نویسندگان، ولایت فقیه همان مدیریت و مقتدای جامعه است. کتاب ولایت فقیه و مدیریت در فصل اول به تبیین معنای لغوی و اصطلاحی ولایت می‌پردازد، ریشه‌ی «ولی» را در منابع لغوی عربی پی می‌گیرد و سه معنای اصطلاحی برای ولایت برمی‌شمارد: مرجعیت علمی و تفسیر دین، سرپرستی اجتماعی و سیاسی، و ولایت معنوی و عرفانی. در ادامه‌ی کتاب ولایت فقیه و مدیریت مفهوم «فقیه» و «فقیه جامع‌الشرائط» به‌تفصیل بررسی شده است؛ ابتدا معنای فقه و فقیه در لغت، قرآن و حدیث توضیح داده شده سپس تفاوت مجتهد متجزّی و مجتهد جامع‌الشرائط، شرایط علمی و اخلاقی فقیه، و نقش او در افتاء، قضاوت و ولایت تشریح شده است. نویسندگان با استناد به آثار نراقی، جوادی آملی، منتظری و دیگران، گستره‌ی اختیارات فقیه جامع‌الشرائط را در سه حوزه‌ی افتاء، قضا و ولایت دسته‌بندی کرده‌اند. بخش مهمی از کتاب ولایت فقیه و مدیریت به اندیشه‌ی امام خمینی(قدس سره شریف) اختصاص دارد؛ از ضرورت تشکیل حکومت در عصر غیبت و بداهت ولایت فقیه تا بحث ولایت مطلقه، نسبت ولایت فقیه با قانون اساسی، مسئله‌ی انتصاب و انتخاب، اعلمیت، نقش آرای مردم و حدود احکام سلطانیه. سپس سیر تاریخی ولایت در مسیحیت قرون وسطی، صفویه، قاجار و شکل‌گیری جمهوری اسلامی مرور شده و دیدگاه‌های موافق و مخالف ولایت سیاسی فقیه در میان فقهای شیعه مقایسه شده است. در فصل‌های پایانی کتاب ولایت فقیه و مدیریت، جایگاه ولی فقیه در مدیریت جامعه‌ی معاصر بررسی شده است؛ از نقش رهبری در دفاع مقدس و دوران پس از ارتحال امام تا مباحثی مانند اقتصاد مقاومتی، خودکفایی، مبارزه با فقر و فساد، مهندسی فرهنگی، پیوست فرهنگی و نامه به جوانان غربی. نویسندگان همچنین به نسبت مراجع تقلید و ولایت فقیه، اختلاف‌نظرها درباره‌ی گستره‌ی ولایت و تأکید بسیاری از علما بر لزوم حفظ نظام و تبعیت از رهبری پرداخته‌اند.

خلاصه کتاب ولایت فقیه و مدیریت

کتاب ولایت فقیه و مدیریت از تعریف واژه‌ی ولایت آغاز می‌کند، آن را در لغت به معنای قرب و نزدیکی و در فقه به معنای سرپرستی و تسلط بر اشخاص و امور می‌داند و سه سطح برای آن ترسیم می‌کند: مرجعیت علمی، سرپرستی سیاسی و ولایت معنوی. سپس مفهوم فقیه و فقیه جامع‌الشرائط را توضیح می‌دهد، شرایطی مانند اجتهاد مطلق، عدالت، حسن تدبیر و توان مدیریت را برمی‌شمارد و وظایف او را در سه حوزه‌ی افتاء، قضا و ولایت دسته‌بندی می‌کند. در ادامه کتاب ولایت فقیه و مدیریت با تکیه بر اندیشه‌ی امام خمینی(قدس سره شریف) ضرورت تشکیل حکومت در عصر غیبت، بداهت ولایت فقیه، تفاوت مقام و وظیفه، و نسبت ولایت فقیه با آرای مردم و قانون اساسی را توضیح می‌دهد. بحث ولایت مطلقه، احکام سلطانیه و اختیارات حاکم در اداره‌ی جامعه، در کنار مرور دیدگاه‌های فقهای موافق و منتقد ولایت سیاسی فقیه، چارچوب نظری اثر را شکل می‌دهد. در پایان، نقش ولی فقیه در مدیریت نظام جمهوری اسلامی، دفاع مقدس، اقتصاد مقاومتی و مهندسی فرهنگی به‌عنوان نمودهای عینی این نظریه طرح شده است.

چرا باید کتاب ولایت فقیه و مدیریت را بخوانیم؟

کتاب ولایت فقیه و مدیریت تصویری نسبتاً جامع از مفهوم ولایت فقیه، سیر تاریخی آن و جایگاهش در ساختار حقوقی و مدیریتی جمهوری اسلامی ارائه کرده است. خواننده با مفاهیم کلیدی مانند فقیه جامع‌الشرائط، ولایت مطلقه، احکام سلطانیه و نسبت ولایت با رأی مردم آشنا می‌شود و می‌تواند اختلاف‌نظرهای درون‌حوزوی درباره‌ی گستره‌ی این ولایت را در قالبی مستند دنبال کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب ولایت فقیه و مدیریت به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های فقه و حقوق، علوم سیاسی، الهیات و مطالعات انقلاب اسلامی پیشنهاد می‌شود؛ همچنین به کسانی که درگیر پرسش‌های نظری درباره‌ی رهبری دینی، ساختار جمهوری اسلامی و نسبت دین و دولت هستند و می‌خواهند این مباحث را از دل متون فقهی و کلامی پیگیری کنند توصیه می‌شود.