کتاب ولایت فقیه و مدیریت

کتاب ولایت فقیه و مدیریت نوشته‌ هادی فایق مرادیها و مهدی فایق مرادیها به پیوند میان نظریه‌ی ولایت فقیه و مسئله‌ی مدیریت و رهبری در جامعه‌ی اسلامی می‌پردازد. نویسندگان در این اثر کوشیده‌اند مفهوم ولایت فقیه را از دل متون فقهی، کلامی و تاریخی استخراج کنند و سپس آن را با نیازهای اداره‌ی جامعه و ساختار جمهوری اسلامی پیوند دهند. انتشارات آوای دانایی این کتاب را منتشر کرده است. متن کتاب سرشار از نقل‌قول‌ها، استدلال‌های فقهی و تحلیل‌های حقوق اساسی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ولایت فقیه و مدیریت

کتاب ولایت فقیه و مدیریت با طرح این گزاره آغاز می‌شود که در جامعه‌ی اسلامی، مسئله‌ی دولت و موفقیت یا شکست آن به‌طور ویژه برجسته است و به عقیده‌ی هادی فایق مرادیها و مهدی فایق مرادیها ولایت فقیه همان مدیریت و مقتدای جامعه است. کتاب ولایت فقیه و مدیریت در فصل اول به تبیین معنای لغوی و اصطلاحی ولایت می‌پردازد، ریشه‌ی ولی را در منابع لغوی عربی پی می‌گیرد و سه معنای اصطلاحی برای ولایت برمی‌شمارد؛ مرجعیت علمی و تفسیر دین، سرپرستی اجتماعی و سیاسی و ولایت معنوی و عرفانی. 

در ادامه‌ی کتاب مفهوم فقیه و فقیه جامع‌الشرائط به‌تفصیل بررسی شده است؛ ابتدا معنای فقه و فقیه در لغت، قرآن و حدیث توضیح داده شده سپس تفاوت مجتهد متجزّی و مجتهد جامع‌الشرائط، شرایط علمی و اخلاقی فقیه و نقش او در افتاء، قضاوت و ولایت تشریح شده است. هادی فایق مرادیها و مهدی فایق مرادیها با استناد به آثار نراقی، جوادی آملی، منتظری و دیگران گستره‌ی اختیارات فقیه جامع‌الشرائط را در سه حوزه‌ی افتاء، قضا و ولایت دسته‌بندی کرده‌اند. بخش مهمی از کتاب ولایت فقیه و مدیریت به اندیشه‌ی آیت‌الله سید روح‌الله خمینی (ره) اختصاص دارد؛ از ضرورت تشکیل حکومت در عصر غیبت و بداهت ولایت فقیه تا بحث ولایت مطلقه، نسبت ولایت فقیه با قانون اساسی، مسئله‌ی انتصاب و انتخاب، اعلمیت، نقش آرای مردم و حدود احکام سلطانیه. 

هادی فایق مرادیها و مهدی فایق مرادیها سپس سیر تاریخی ولایت در مسیحیت قرون وسطی، صفویه، قاجار و شکل‌گیری جمهوری اسلامی مرور کرده و دیدگاه‌های موافق و مخالف ولایت سیاسی فقیه در میان فقهای شیعه را مقایسه کرده‌اند. در فصل‌های پایانی کتاب جایگاه ولی فقیه در مدیریت جامعه‌ی معاصر بررسی شده است؛ از نقش رهبری در دفاع مقدس و دوران پس از ارتحال امام تا مباحثی مانند اقتصاد مقاومتی، خودکفایی، مبارزه با فقر و فساد، مهندسی فرهنگی، پیوست فرهنگی و نامه به جوانان غربی. هادی فایق مرادیها و مهدی فایق مرادیها همچنین به نسبت مراجع تقلید و ولایت فقیه، اختلاف‌نظرها درباره‌ی گستره‌ی ولایت و تأکید بسیاری از علما بر لزوم حفظ نظام و تبعیت از رهبری پرداخته‌اند.

خلاصه کتاب ولایت فقیه و مدیریت

کتاب ولایت فقیه و مدیریت از تعریف واژه‌ی ولایت آغاز می‌کند، آن را در لغت به معنای قرب و نزدیکی و در فقه به معنای سرپرستی و تسلط بر اشخاص و امور می‌داند و سه سطح برای آن ترسیم می‌کند؛ مرجعیت علمی، سرپرستی سیاسی و ولایت معنوی؛ سپس مفهوم فقیه و فقیه جامع‌الشرائط را توضیح می‌دهد، شرایطی مانند اجتهاد مطلق، عدالت، حسن تدبیر و توان مدیریت را برمی‌شمارد و وظایف او را در سه حوزه‌ی افتاء، قضا و ولایت دسته‌بندی می‌کند. 

در ادامه کتاب ولایت فقیه و مدیریت با تکیه بر اندیشه‌ی آیت‌الله سید روح‌الله خمینی (ره) ضرورت تشکیل حکومت در عصر غیبت، بداهت ولایت فقیه، تفاوت مقام و وظیفه و نسبت ولایت فقیه با آرای مردم و قانون اساسی را توضیح می‌دهد. بحث ولایت مطلقه، احکام سلطانیه و اختیارات حاکم در اداره‌ی جامعه در کنار مرور دیدگاه‌های فقهای موافق و منتقد ولایت سیاسی فقیه چهارچوب نظری اثر را شکل می‌دهد. در پایان نقش ولی فقیه در مدیریت نظام جمهوری اسلامی، دفاع مقدس، اقتصاد مقاومتی و مهندسی فرهنگی به‌عنوان نمودهای عینی این نظریه طرح شده است.

چرا باید کتاب ولایت فقیه و مدیریت را بخوانیم؟

کتاب ولایت فقیه و مدیریت تصویری نسبتاً جامع از مفهوم ولایت فقیه، سیر تاریخی آن و جایگاهش در ساختار حقوقی و مدیریتی جمهوری اسلامی ارائه کرده است. خواننده با مفاهیم کلیدی مانند فقیه جامع‌الشرائط، ولایت مطلقه، احکام سلطانیه و نسبت ولایت با رأی مردم آشنا می‌شود و می‌تواند اختلاف‌نظرهای درون‌حوزوی درباره‌ی گستره‌ی این ولایت را در قالبی مستند دنبال کند.

خواندن کتاب ولایت فقیه و مدیریت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب ولایت فقیه و مدیریت به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های فقه و حقوق، علوم سیاسی، الهیات و مطالعات انقلاب اسلامی پیشنهاد می‌شود. این کتاب همچنین به کسانی که درگیر پرسش‌های نظری درباره‌ی رهبری دینی، ساختار جمهوری اسلامی و نسبت دین و دولت هستند و می‌خواهند این مباحث را از دل متون فقهی و کلامی پیگیری کنند توصیه می‌شود.