کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی

کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی نوشته سارا مظاهری، رابطه‌ی عناصر موسیقی با فعالیت مغز، هیجان و مهارت‌های شناختی را بررسی می‌کند. نویسنده از تفاوت میان شنیدن موسیقی برای لذت و استفاده‌ی هدفمند از موسیقی در فرایند درمان آغاز کرده است و نقش ریتم، ملودی و هارمونی را توضیح می‌دهد. انتشارات آوای دانایی این کتاب را منتشر کرده است. یکی از محورهای اصلی این کتاب، استفاده از ارتباط غیرکلامی در موسیقی‌درمانی کودکان و بزرگسالان دارای اوتیسم است؛ موضوعی که مباحث عصبی را به مسائل ارتباطی پیوند می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی

کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی، نوشته سارا مظاهری، موضوع موسیقی‌درمانی را در پیوند با روان‌شناسی، علوم اعصاب و توان‌بخشی مطرح کرده است. سؤال محوری این کتاب، چگونگی اثرگذاری صداهای سازمان‌یافته بر حرکت، حافظه، توجه و احساسات است. نویسنده موسیقی‌درمانی را استفاده‌ی برنامه‌ریزی‌شده از موسیقی توسط درمانگر متخصص برای دستیابی به اهداف مشخص معرفی می‌کند. این تعریف، مرز میان تجربه‌ی روزمره‌ی شنیدن آهنگ و مداخله‌ی درمانی را روشن می‌سازد. متن از معرفی مفاهیم پایه به توضیح پردازش موسیقی در مغز می‌رسد و نقش نواحی شنوایی، حرکتی و هیجانی را شرح می‌دهد. مباحث این کتاب بیشتر ماهیت توضیحی دارند؛ نویسنده اصطلاحات را تعریف می‌کند و نمونه‌هایی از ارتباط موسیقی با رفتار و تجربه‌ی انسانی می‌آورد. فهرست ارسالی، شماره‌گذاری فصل‌ها را تا ۲۰ ادامه داده است، اما عنوان فصل هجدهم در همین فهرست دیده نمی‌شود. عنوان‌هایی مانند «مبانی نظری موسیقی‌درمانی»، «ساختار مغز و پردازش موسیقی»، «نقش ریتم در تحریک مغز» و «موسیقی و نوروپلاستیسیته مغز» مسیر اصلی مباحث را نشان می‌دهند.
کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی در بررسی عناصر موسیقی، نقش‌های متفاوتی برای نظم زمانی صداها، توالی نت‌ها و ترکیب هم‌زمان صداها در نظر گرفته است. نویسنده ریتم را در ارتباط با زمان‌بندی حرکت و پیش‌بینی الگوها توضیح می‌دهد. بحث ملودی بیشتر حول خاطره، انگیزش و پاسخ عاطفی شکل می‌گیرد و هارمونی در پیوند با تنش و آرامش بررسی می‌شود. مفهوم انعطاف‌پذیری عصبی نیز زمینه‌ای برای توضیح تغییر ارتباطات مغزی در پاسخ به تجربه و تمرین فراهم می‌کند. محور دیگر این کتاب، چالش‌های ارتباطی، حسی و هیجانی افراد دارای اوتیسم است. فصل‌های مربوط به کودکان و بزرگسالان، نیازهای این دو گروه را جداگانه مطرح کرده‌اند. متن، فعالیت‌های موسیقایی مشترک را از منظر توجه، تقلید و مشارکت اجتماعی بررسی می‌کند. مخاطب در این مسیر با توضیح‌های نظری و نمونه‌های کاربرد بالینی آشنا می‌شود، نه دستورالعمل اجرای مستقل درمان. هدف اعلام‌شده‌ی نویسنده، فراهم‌کردن زمینه‌ای آموزشی و پژوهشی برای رشته‌های مرتبط است.

خلاصه کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی

کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی بر این ایده استوار است که تجربه‌ی موسیقی به شنیدن محدود نمی‌شود؛ مغز هنگام دریافت الگوهای موسیقایی، فرایندهای حرکتی، شناختی و هیجانی را نیز درگیر می‌کند. نویسنده ابتدا مبانی این ارتباط را توضیح می‌دهد و سپس سهم عناصر موسیقی را از هم تفکیک می‌کند. ریتم به سازمان‌دهی زمانی و هماهنگی حرکت مربوط می‌شود، ملودی با برانگیختن احساس و بازیابی خاطره پیوند دارد و هارمونی در تنظیم پاسخ‌های هیجانی بررسی می‌شود. بحث انعطاف‌پذیری عصبی، نقش تجربه‌ی موسیقایی در تغییر ارتباطات مغز را به این مباحث اضافه می‌کند. کاربردهای مطرح‌شده، حوزه‌هایی مانند توجه، یادگیری، توان‌بخشی و ارتباط اجتماعی را در بر می‌گیرند. دغدغه‌ی اصلی نویسنده، توضیح چرایی استفاده‌ی هدفمند از موسیقی در درمان است؛ به‌ویژه هنگامی که بیان کلامی یا تنظیم احساسات برای فرد دشوار است.

چرا باید کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مکانیسم های اثر موسیقی درمانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت استفاده‌ی تفریحی از موسیقی و مداخله‌ی هدفمند درمانی را توضیح می‌دهد.
• تفکیک ریتم، ملودی و هارمونی به شناخت سهم هریک در پاسخ‌های مغزی کمک می‌کند.
• مباحث انعطاف‌پذیری عصبی، ارتباط تجربه و تغییر شبکه‌های مغز را معرفی می‌کنند.
• بررسی جداگانه‌ی کودکان و بزرگسالان دارای اوتیسم، نیازهای ارتباطی و هیجانی این گروه‌ها را مطرح می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• این کتاب به دانشجویان روان‌شناسی و علوم اعصاب علاقه‌مند به پردازش موسیقی پیشنهاد می‌شود.
• مطالعه‌ی این کتاب به پژوهشگران توان‌بخشی و موسیقی‌درمانی علاقه‌مند به مبانی نظری پیشنهاد می‌شود.
• این کتاب به متخصصان آموزش ویژه علاقه‌مند به ارتباط غیرکلامی در اوتیسم پیشنهاد می‌شود.