کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید ذرت

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید ذرت نوشته امیر حسین نصرتی، محمد صابر باغخانی‌ پور و حسین کریمی توسط نشر مرکز پژوهشی و آموزشی کوثر منتشر شده است. این کتاب به بررسی جامع زنجیره‌ی تولید ذرت در ایران، از تاریخچه و ژنتیک تا چالش‌ها و راهکارهای امنیت غذایی پرداخته و با رویکردی تخصصی، مسائل مرتبط با تولید، نگهداری، بازار و سیاست‌گذاری ذرت را واکاوی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید ذرت

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید ذرت اثر امیر حسین نصرتی، محمد صابر باغخانی‌ پور و حسین کریمی، کتابی تخصصی در حوزه‌ی کشاورزی و امنیت غذایی است که به‌عنوان بخشی از مجموعه‌ی ۱۰ جلدی مسیر امنیت غذایی توسط اندیشکده‌ی ماکا تدوین شده است. این اثر پژوهشی و تحلیلی، به بررسی زنجیره‌ی تولید ذرت از جنبه‌های مختلف می‌پردازد؛ از تاریخچه و مطالعات ژنتیکی تا مسائل اقلیمی، روش‌های کاشت و برداشت، نگهداری و فراوری، بازار داخلی و خارجی و در نهایت چالش‌ها و راهکارهای ارتقای امنیت غذایی در این حوزه. 

ساختار کتاب حاضر به‌گونه‌ای طراحی شده که ابتدا کلیات و اهمیت ذرت در امنیت غذایی ایران را شرح می‌دهد و سپس با ورود به جزئیات علمی و آماری، وضعیت تولید، مصرف، واردات و صادرات ذرت را تحلیل می‌کند. در بخش‌های پایانی نیز سیاست‌ها و برنامه‌های کلان کشور برای خودکفایی و کاهش وابستگی به واردات ذرت مورد بررسی قرار گرفته است. این کتاب با بهره‌گیری از داده‌های آماری، جداول، نمودارها و تحلیل‌های کارشناسی، تصویری جامع از وضعیت فعلی و آینده‌نگری در زنجیره‌ی تولید ذرت ارائه می‌دهد و برای پژوهشگران، سیاست‌گذاران و فعالان حوزه‌ی کشاورزی منبعی قابل‌استناد به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید ذرت

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید ذرت با مروری بر اهمیت بخش کشاورزی در تأمین امنیت غذایی و اشتغال، جایگاه ویژه‌ی ذرت را در زنجیره‌ی تولید محصولات اساسی ایران برجسته می‌کند. ابتدا تاریخچه‌ی ذرت در جهان و ایران، منشأ ژنتیکی و روند اهلی‌شدن آن بررسی شده و سپس به نقش ذرت در تغذیه‌ی دام، طیور و انسان پرداخته شده است. نویسندگان با ارائه‌ی آمارهای دقیق، روند تغییرات سطح زیر کشت، تولید و واردات ذرت را در دهه‌های اخیر تحلیل کرده‌اند و تأثیر عواملی مانند خشک‌سالی، محدودیت منابع آبی و تغییرات اقلیمی بر تولید داخلی را نشان داده‌اند. در ادامه، کتاب به معرفی انواع ذرت، ویژگی‌های مرفولوژیکی، نیازهای اقلیمی و خاکی و مراحل رشد و نمو این گیاه می‌پردازد. 

روش‌های کاشت، داشت و برداشت، مدیریت آبیاری، کنترل آفات و بیماری‌ها و نقش فناوری‌های نوین در افزایش بهره‌وری نیز مورد‌بحث قرار گرفته است. بخش‌هایی از کتاب به نگهداری، انبارداری، فراوری و چالش‌های مربوط به کیفیت و سلامت دانه‌ی ذرت اختصاص یافته است. در فصل‌های پایانی، بازار داخلی و خارجی ذرت، سیاست‌های خرید تضمینی، سیستم توزیع و تأثیر واردات بر اقتصاد کشاورزی ایران بررسی شده است. 

کتاب حاضر با تحلیل چالش‌های ساختاری، سیاستی و اقتصادی زنجیره‌ی تولید ذرت، راهکارهایی برای افزایش خودکفایی، بهبود بهره‌وری آب و خاک و ارتقای امنیت غذایی کشور ارائه می‌دهد. پیام اصلی کتاب تأکید بر ضرورت اصلاح سیاست‌ها، حمایت از تولیدکننده‌ی داخلی و استفاده از فناوری‌های نوین برای کاهش وابستگی به واردات و دستیابی به امنیت غذایی پایدار است.

چرا باید کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید ذرت را بخوانیم؟

مطالعه‌ی کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره‌ی تولید ذرت، فرصتی است برای آشنایی عمیق با زنجیره‌ی تولید ذرت و نقش آن در امنیت غذایی ایران. اثر حاضر با گردآوری داده‌های آماری، تحلیل‌های کارشناسی و بررسی سیاست‌های کلان، تصویری روشن از چالش‌ها و ظرفیت‌های تولید ذرت ارائه می‌دهد. خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند به درک بهتری از اهمیت خودکفایی در محصولات استراتژیک، تأثیر عوامل اقلیمی و اقتصادی بر تولید کشاورزی و راهکارهای علمی برای بهبود بهره‌وری دست یابد. این کتاب نه‌تنها برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران، بلکه برای فعالان حوزه‌ی کشاورزی و علاقه‌مندان به توسعه‌ی پایدار منابع غذایی، منبعی ارزشمند محسوب می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای پژوهشگران، دانشجویان و فعالان حوزه‌ی کشاورزی، سیاست‌گذاران بخش غذا و کشاورزی، مدیران و کارشناسان تولید و توزیع نهاده‌های دامی و غذایی و همه‌ی کسانی که دغدغه‌ی امنیت غذایی و خودکفایی محصولات اساسی را دارند، مناسب است؛ همچنین مطالعه‌ی این اثر به علاقه‌مندان به توسعه‌ی پایدار و برنامه‌ریزی منابع طبیعی، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید ذرت

«ذرت یکی از سه محصول غذایی مهم در جهان به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه است؛ و با توجه به این‌که یکی از مهم‌ترین نهاده‌های تولید فرآورده‌های پروتئینی، خصوصاً گوشت مرغ است، با افزایش تقاضا برای این نوع محصولات تقاضا برای ذرت نیز افزایش قابل‌توجهی داشته است. برابر پیش‌بینی مراکز بین‌المللی، تا سال ۲۰۵۰ میلادی، تقاضا برای ذرت در کشورهای درحال‌توسعه به دو برابر فعلی افزایش خواهد یافت و این در حالی است که سطح فعلی تولید و روند رشد آن کافی نبوده و مستلزم افزایش سرعت رشد عملکرد و تولید است. ذرت در ایران نیز نقش منحصربه‌فردی در صنایع غذایی و تغذیه دام، به‌ویژه طیور دارد. این محصول به‌ویژه در دهه اخیر جایگاه و اهمیت ویژه‌ای در الگوی کشت کشور پیدا کرده است. با توجه به نوسان و کاهش سطح زیر کشت، عملکرد و میزان تولید در سال‌های اخیر و روند رو به رشد تقاضای داخلی ذرت، به منظور پاسخگویی به نیاز داخلی، علاوه بر تولید داخلی همه‌ساله مقدار قابل‌توجهی ذرت اجباراً از خارج وارد می‌گردد. به همین دلیل، محققان، مسئولان و متصدیان بخش کشاورزی همواره در جستجوی یافتن راه‌کارهایی برای افزایش عملکرد، تولید و بهبود کیفیت این محصول بوده‌اند.»