کتاب راهنمای مفاهیم اقتصادی (جلد دوم، مفاهیم کاربردی)

کتاب راهنمای مفاهیم اقتصادی (جلد دوم، مفاهیم کاربردی) به کوشش علی‌ اصغر قائمی‌ نیا و سید احسان خاندوزی گردآوری شده و زهرا صبوحی ویراستاری آن را برعهده داشته است. این اثر با نظارت علمی عادل پیغامی و به سفارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تهیه شده و نشر مرکز پژوهشی آموزشی کوثر آن را منتشر کرده است. کتاب حاضر به بررسی مفاهیم کاربردی اقتصاد ایران می‌پردازد و با هدف پرکردن خلأهای آموزشی و مفهومی در حوزه‌ی اقتصاد مجموعه‌ای از مباحث کلیدی و روزآمد را برای دانشجویان، پژوهشگران و سیاست‌گذاران فراهم آورده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای مفاهیم اقتصادی (جلد دوم، مفاهیم کاربردی)

کتاب راهنمای مفاهیم اقتصادی (جلد دوم، مفاهیم کاربردی) یک مرجع دانشگاهی است که به‌صورت مجموعه‌ای از مقالات و مدخل‌های تخصصی مفاهیم کلیدی و کاربردی اقتصاد را با تمرکز بر شرایط و مسائل ایران معاصر بررسی می‌کند. این کتاب در ادامه‌ی جلد نخست که به مفاهیم پایه اختصاص داشت به‌‌سراغ موضوعاتی رفته که در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و تحلیل اقتصادی کشور اهمیت دارند. 

ساختار کتاب به گونه‌ای طراحی شده است که هر فصل به یک مفهوم یا حوزه‌ی مهم اقتصادی مانند آمایش سرزمین، بازار ارز، توسعه‌ی صنعتی، اقتصاد سیاسی، اقتصاد پنهان، بانکداری، بودجه، بیکاری، بیماری هلندی، سیاست‌های پولی، تعاون، تنظیم‌گری، تورم، توسعه، خصوصی‌سازی، رشد و چرخه‌های تجاری، سرمایه‌گذاری، سیاست‌های تجاری و بازرگانی، فقر و توزیع درآمد، مالیات و یارانه و نوآوری می‌پردازد. 

هر بخش با مقدمه‌ای تاریخی و تحلیلی آغاز می‌شود و سپس به شرح و تبیین مفاهیم، مدل‌ها، تجربه‌های جهانی و وضعیت ایران در آن حوزه می‌پردازد. این کتاب از سوی علی‌ اصغر قائمی‌ نیا و سید احسان خاندوزی و مشارکت جمعی از پژوهشگران و اساتید اقتصاد تدوین شده است و تلاش می‌کند ضمن ارائه‌ی تعاریف و چهارچوب‌های نظری به کاربردهای عملی و سیاستی مفاهیم نیز توجه کند. قالب کتاب به‌گونه‌ای است که هم برای استفاده‌ی دانشگاهی و هم برای بهره‌برداری سیاست‌گذاران و مدیران اجرایی مناسب باشد.

خلاصه کتاب راهنمای مفاهیم اقتصادی (جلد دوم، مفاهیم کاربردی)

این کتاب مجموعه‌ای از مفاهیم کاربردی اقتصاد را با رویکردی تحلیلی و تطبیقی بررسی کرده و تلاش می‌کند تصویری روشن از چالش‌ها و راهکارهای اقتصادی ایران ارائه دهد. هر فصل به یکی از موضوعات کلیدی اقتصاد اختصاص یافته است و با مقدمه‌ای تاریخی و تحلیلی آغاز می‌شود. برای نمونه در بحث آمایش سرزمین به تنظیم رابطه‌ی انسان و فضا و بهره‌برداری منطقی از منابع پرداخته شده و تجربه‌های جهانی و روندهای تاریخی ایران در این حوزه بررسی شده است. 

در فصل بازار ارز مفاهیمی مانند نرخ برابری قدرت خرید، نظام‌های ارزی، مداخلات دولت و تأثیرات آن بر رشد اقتصادی ایران تحلیل شده‌اند. بخش توسعه‌ی صنعتی به استراتژی‌های توسعه، نقش دولت، محیط حقوقی و مالی و تجربه‌های جهانی و ایرانی در صنعتی‌شدن می‌پردازد. در اقتصاد سیاسی تحول مفهومی این حوزه، قلمرو و گرایش‌های جدید و نسبت آن با اقتصاد ایران بررسی شده است. اقتصاد پنهان به تعریف، طبقه‌بندی، علل گسترش و پیامدهای آن در ایران می‌پردازد و روش‌های اندازه‌گیری و شواهد داخلی را مرور می‌کند. 

فصل‌های دیگر به موضوعاتی چون بانکداری، بودجه، بیکاری، بیماری هلندی، سیاست‌های پولی، تعاون، تنظیم‌گری، تورم، توسعه، خصوصی‌سازی، رشد و چرخه‌های تجاری، سرمایه‌گذاری، سیاست‌های تجاری و بازرگانی، فقر و توزیع درآمد، مالیات و یارانه و نوآوری اختصاص یافته‌اند. در هر بخش علاوه‌بر ارائه‌ی تعاریف و چهارچوب‌های نظری به تجربه‌های جهانی و وضعیت ایران توجه شده و تلاش شده است تا مفاهیم به‌گونه‌ای شرح داده شوند که برای تحلیل مسائل اقتصادی کشور قابل‌استفاده باشند. کتاب با هدف رفع آشفتگی مفهومی در آموزش اقتصاد و کمک به سیاست‌گذاری و پژوهش تدوین شده است.

چرا باید کتاب راهنمای مفاهیم اقتصادی (جلد دوم، مفاهیم کاربردی) را بخوانیم؟

این کتاب با گردآوری و تبیین مفاهیم کاربردی اقتصاد بستری فراهم می‌کند تا خواننده بتواند با مسائل کلیدی اقتصاد ایران و جهان آشنا شود و درک عمیق‌تری از چالش‌ها و راهکارهای اقتصادی به دست آورد. یکی از ویژگی‌های شاخص این اثر توجه به تجربه‌های تاریخی و تطبیقی در کنار تحلیل‌های نظری است که آن را به منبعی قابل‌اتکا برای پژوهش و سیاست‌گذاری تبدیل می‌کند. کتاب همچنین با زبان تخصصی اما قابل‌پیگیری به دغدغه‌های روز اقتصاد ایران پاسخ می‌دهد و برای کسانی که به‌دنبال فهم بهتر سیاست‌های اقتصادی، برنامه‌ریزی و تحلیل مسائل اقتصادی هستند ابزار مناسبی به شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران اقتصاد، سیاست‌گذاران، مدیران اجرایی، فعالان حوزه‌ی برنامه‌ریزی و توسعه و همه‌ی کسانی که به‌دنبال درک مفاهیم کاربردی اقتصاد و تحلیل مسائل اقتصادی ایران هستند، مناسب است. این کتاب برای علاقه‌مندان به علوم انسانی و اجتماعی که دغدغه‌ی فهم ساختارها و سیاست‌های اقتصادی را دارند نیز مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب راهنمای مفاهیم اقتصادی (جلد دوم، مفاهیم کاربردی)

«در آمایش سرزمین مقوله‌ی فضا و تحلیل قواعد حاکم بر شکل‌گیری آن کلیدی‌ترین نقش را در برنامه‌ریزی دارد. فضا در برگیرنده و حاصل روابط متقابل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی بخشی از جامعه در محیطی مشخص یا پهنه‌ی مشخص یا گستره‌ی معینی از سرزمین است، و سازمان فضایی نحوه‌ی استقرار روابط بین انسان و فضا و فعالیت‌های انسان در فضا می‌باشد. سازمان فضایی سیمای کلی و چگونگی پراکنش و اسکان جمعیت و توزیع استقرار و ساختار اقتصادی، فرهنگی، زیست محیطی و کنش‌های متقابل بین آنها را مشخص می‌کند.»