کتاب مادیت های معاصر

کتاب مادیت های معاصر (باستان‌شناسی‌های گذشته نزدیک/ معاصر) به کوشش لیلا پاپلی یزدی، مریم دژم خوی، عمران گاراژیان، آرمان مسعودی و مریم نعیمی اثری پژوهشی در حوزه‌ی باستان‌شناسی است که توسط نشر حکمت کلمه منتشر شده است. این کتاب به بررسی رویکردهای نوین باستان‌شناسی، به‌ویژه باستان‌شناسی معاصر می‌پردازد و جایگاه آن را در ایران و جهان تحلیل می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مادیت های معاصر 

کتاب مادیت‌های معاصر به‌عنوان یکی از نخستین آثار فارسی‌زبان درباره‌ی باستان‌شناسی معاصر به بررسی تحولات نظری و عملی این شاخه در ایران و جهان می‌پردازد. کتاب در فضایی نوشته شده که باستان‌شناسی معاصر در ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته و عمدتاً رویکردهای سنتی و ناسیونالیستی بر پژوهش‌های باستان‌شناسی غالب بوده است. نویسندگان تلاش کرده‌اند باتکیه‌بر تجربه‌های میدانی و پژوهشی خود، مفاهیم و دغدغه‌های باستان‌شناسی معاصر را برای مخاطبان تخصصی و علاقه‌مندان علوم انسانی توضیح دهند. 

کتاب به‌جای تمرکز صرف بر آثار فاخر و امپراتوری‌ها، به زندگی روزمره، اقلیت‌ها، سرکوب‌شدگان و موضوعات اجتماعی و سیاسی می‌پردازد و نقش باستان‌شناس را در بازخوانی و روایت صداهای خاموش تاریخ برجسته می‌کند. اثر حاضر در بستری نوشته شده که فضای سیاسی و اجتماعی ایران بسته‌تر شده و پژوهشگران مستقل با محدودیت‌های جدی مواجه‌اند.

خلاصه کتاب مادیت های معاصر

این کتاب با مروری بر تاریخچه‌ی باستان‌شناسی، از رویکردهای کلاسیک و استعماری آغاز می‌کند و نشان می‌دهد چگونه باستان‌شناسی معاصر از دل نقد این رویکردها و با تأثیرپذیری از تحولات اجتماعی و سیاسی قرن بیستم شکل گرفته است. نویسندگان به بررسی نقش باستان‌شناسی در بازتولید روایت‌های ناسیونالیستی و حذف گروه‌های اقلیت می‌پردازند و تأکید دارند که باستان‌شناسی معاصر، برخلاف گذشته، به‌جای تمرکز بر آثار فاخر و روایت‌های رسمی، به مطالعه‌ی زندگی روزمره، سرکوب‌شدگان، اقلیت‌ها و موضوعات اجتماعی و سیاسی می‌پردازد. 

کتاب به اهمیت بازنگری در مفاهیم زمان، مکان و ماده در باستان‌شناسی اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه باستان‌شناس معاصر باید نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه‌ی خود حساس باشد و نقش فعالی در بهبود وضعیت جهان ایفا کند؛ همچنین، اثر به چالش‌های باستان‌شناسی معاصر در ایران، از جمله محدودیت‌های پژوهشی و فشارهای سیاسی، می‌پردازد و بر ضرورت تعامل میان شاخه‌های مختلف علوم انسانی و اجتماعی تأکید می‌کند.

چرا باید کتاب مادیت های معاصر را خواند؟

این کتاب فرصتی فراهم می‌کند تا با رویکردهای نوین باستان‌شناسی و دغدغه‌های معاصر این حوزه آشنا شد. کتاب مادیت‌های معاصر با عبور از نگاه سنتی و ناسیونالیستی، به اهمیت مطالعه‌ی زندگی روزمره، اقلیت‌ها و مسائل اجتماعی در باستان‌شناسی می‌پردازد و نقش فعال باستان‌شناس را در جامعه‌ی امروز برجسته می‌کند. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند دیدگاه تازه‌ای نسبت به تاریخ، هویت و میراث فرهنگی ایجاد کند و مخاطب را با چالش‌های نظری و عملی باستان‌شناسی معاصر در ایران و جهان آشنا سازد.

خواندن کتاب مادیت های معاصر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران باستان‌شناسی، علوم اجتماعی و تاریخ، و همچنین علاقه‌مندان به مباحث هویت، حافظه‌ی جمعی و نقد رویکردهای سنتی در علوم انسانی مناسب است؛ همچنین خواندن آن برای کسانی مفید خواهد بود که دغدغه‌ی مسائل اجتماعی، اقلیت‌ها و نقش علوم انسانی در جامعه را دارند.

بخشی از کتاب مادیت های معاصر

«همه‌ی باستان‌شناس‌ها دوست دارند در نظر مردم محلی خوب جلوه کند... یادمان باشد اگرچه خوب بودن همیشه مفهومی نسبی است: برخی مفاهیم نسبی نیستند: مطلقا بد است که دولت‌ها از اتومبیل پروژه‌های باستان‌شناسی برای جابه‌جایی زندانیان سیاسی استفاد کنند... شنکس و مک‌گوایر در مقاله‌ی مبسوطی که در آن تلاش کرده‌اند باستان‌شناسی را بازمعنا کنند توصیه می‌کنند که باستان‌شناس امروزی لازم است بیش از کلنگ به قلم متعهد باشد. شاید همین جمله همه‌ی مفهوم باستان‌شناسی‌های معاصر/ گذشته‌ی نزدیک را در خود خلاصه کرده باشد. اما چه شد که باستان‌شناسی به‌مثابه‌ی دانشی متمرکز بر گذشته به سمت تعهد حرکت کرد؟ با پایان جنگ جهانی دوم بشریت با انبوهی از انسان‌های آسیب‌دیده، خانه و شهرهای ویران و روح‌های زخمی مواجه شد. در کنار عواقب عینی جنگ اما اتفاقی هم برای باستان‌شناس‌ها روی داده بود.»