کتاب جامعه شناسی کاریزمای ملی

کتاب جامعه شناسی کاریزمای ملی نوشتهٔ مجید فولادیان است. انتشارات علمی و فرهنگی این کتاب را منتشر کرده است؛. نویسنده در این اثر از فروپاشی ساختارهای اجتماعی و ظهور کاریزما سخن گفته است.

درباره کتاب جامعه شناسی کاریزمای ملی

مجید فولادیان در کتاب جامعه شناسی کاریزمای ملی از دو بُعد به موضوع کاریزما پرداخته است؛ نظری و تجربی (بررسی عوامل ساختاری و اجتماعی مؤثر بر شکل‌گیری رهبر کاریزماتیک ملی در انقلاب اسلامی ایران). نویسنده در این اثر، وارد بحث عام در مورد مصادیق کاریزما نشده است و صرفاً به یکی از مصادیق کاریزما یعنی کاریزمای سیاسی ـ ملی و شرایط و علل ظهور آن پرداخته است. در این راستا، این کتاب به تعیین ابعاد نظری و مفهومی کاریزما و تدوین یک رویکرد تحقیق‌پذیر پرداخته است. در وهلۀ اول رویکردهای متعدد نظری و تجربی در بررسی کاریزما را مرور و شکاف‌های مفهومی و نظری آن‌ها را مشخص و سپس رویکرد نظری کتاب را صورت‌بندی شده است و سپس نویسنده بر اساس آن، مفهوم کاریزمای ملی ـ سیاسی در راستای اهداف کتاب را تبیین کرده است. عنوان فصل‌های کتاب حاضر عبارت است از «ادبیات تحقیق»، «دورۀ قاجار»، «دورهٔ پهلوی» و «مقایسه و نتیجه‌گیری».

خواندن کتاب جامعه شناسی کاریزمای ملی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب جامعه شناسی کاریزمای ملی

«در سال ۱۹۵۶ م، واحدهای سازمان اطلاعات و امنیت کشور به «ساواک» تغییر نام داد و با «سیا» همکاری کرد. ساواک به‌گفتۀ هالیدی، نافذترین و قاطع‌ترین ابزار امنیتی رژیم در این دوره بود که وسیلۀ اصلی اختناقِ «فرمانداری نظامی تهران»، به ریاست ژنرال تیمور بختیار، به شمار می‌رفت (هالیدی، ۱۳۵۸:۸۶). قبل از تشکیل ساواک، بختیار برای کنترل امور، بیشتر از دو واحد تخصصی ـ اطلاعاتی «رکن ۲» (که مسئولیت اصلی آن براندازی مخالفان در ارتش ایران بود) و «کارگاهی» (که برای مقابله با احزاب مخالف، اتحادیۀ کارگران و انتشارات مخالف به کار می‌رفت) استفاده می‌کرد و بعد از این‌ها، در سال ۱۹۵۷ م، ساواک یا سازمان اطلاعات و امنیت کشور را تشکیل داد. وظیفۀ اصلی ساواک جمع‌آوری و کسب اطلاعات لازم برای حفظ امنیت ملی، کشف جاسوسی و کسب اطلاعات دربارۀ افرادی بود که قوانین مربوط به اقدامات ضدسلطنت، مخالفت مسلحانه، جنایات نظامی و سوءقصد به جان شاه و ولیعهد را نقض کرده باشند. مأموران ساواک برای داوری در مورد جنایاتی که در حوزۀ قضایی آنان قرار می‌گرفت، مانند قضات نظامی عمل می‌کردند. پاکروان و نصیری رؤسای بعدی ساواک پس از بختیار بودند. تعداد کارکنان تمام‌وقت ساواک به‌گفتۀ استمپل، بین هفت تا ده‌هزار نفر برآورد شده؛ ولی به‌گفتۀ هالیدی، سی تا شصت‌هزار و به‌نقل از شاه، سه‌هزار نیرو بوده است. اما افراد زیادی به‌صورت غیررسمی برای رژیم جاسوسی و خبرچینی می‌کردند؛ مثلاً نشریۀ نیوز ویک ادعا می‌کند در سال ۱۹۷۴ م، حدود سه‌میلیون اطلاعاتی در اختیار ساواک قرار داده‌اند (News Week, ۱۹۷۴, ۱۴ October) یا استمپل با احتساب این آمار، اعضای ساواک را حداکثر حدود یکصدهزار نفر تخمین زده است (دی استمپل، ۱۳۷۸:۴۵). هدف اولیۀ «سیا» از آموزش ساواک رشد و مدرن‌سازی این سازمان، و افزایش کارایی آن به‌عنوان سازمانی اطلاعاتی ذکر شده است. ازجملۀ این آموزش‌ها می‌توان به آموزش ابزارهای اصلی اطلاعات و جاسوسی همچون خانۀ امن، مبادلۀ پیام، نظارت و مراقبت، شیوه‌های بازجویی و حفاظت پرسنلی اشاره کرد. همچنین شگردهای جدید تحلیل اطلاعات مثل «چگونه باید پرونده‌های اطلاعات فردی تهیه شود» یا «چگونه می‌توان به اطلاعات ارائه‌شده اطمینان داشت» و همچنین نحوۀ تهیۀ گزارش و انتشار آن و... آموزش داده می‌شد. متخصصان ضدجاسوسی نیز علاوه بر فعالیت‌های خود، رفتارهای جاسوسی خارجی مثل شوروی و بلوک شرق را زیر نظر داشتند. همچنین بسیاری از اعضای ساواک برای آموزش تخصصی به امریکا اعزام شدند و آموزش‌هایی مثل یادگیری زبان روسی، کشف اسناد، استفاده از کامپیوتر، ابزارهای ویژه برای نظارت، مراقبت، بازجویی و ارتباطات را فراگرفتند. اگرچه برخی مأموران ساواک به کشورهای انگلیس، فرانسه و آلمان غربی اعزام می‌شدند، اکثر آن‌ها توسط «سیا» آموزش تخصصی می‌دیدند؛ ولی بعد از کاهش نفوذ سیا، یک سیستم سازمان اطلاعاتی به‌نام «موساد» جایگزین آن شد و آموزش‌های جدید را ادامه داد.»