کتاب نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک

کتاب نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک (به انضمام موردی از شب‌ادراری) نوشتهٔ سوسن حاجی زاده شاهسوار و کرامت موللی است. نشر نی این کتاب در حوزهٔ روان‌شناسی کودک را منتشر کرده است.

درباره کتاب نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک

کودک موجودی است که میان سرگذشت پدر و مادر خود تقسیم شده است، میان دو دسته از اسماء دلالت که هریک به والدین او بازمی‌گردند. لذا چنین نیست که در کار بالینی با کودکان والدین را به کناری گذارده تنها به طفل پرداخته شود. لازم است جلسات روان‌کاویِ کودک ابتدا با سخن گفتن از سرگذشت والدین آغاز شود، به‌طوری‌که کودک با حضور دائمی خویش در جلسات حضور فعال داشته باشد. سوسن حاجی زاده شاهسوار و کرامت موللی در کتاب نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک گفت‌وگوهای نه جلسهٔ روان‌کاوی را با کودکی که با شب‌ادراری درگیر است، نوشته‌اند و در آخر هر جلسه تحلیلی از آن ارائه کرده‌اند. در مقدمهٔ این اثر نیز توضیحاتی در باب روان‌کاوی کودک و انواع روش‌های آن داده شده است.

خواندن کتاب نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران حوزهٔ روان‌شناسی کودک پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک

«به‌طور کلّی هرچه بیشتر بار منفی مهراکین سنگین‌تر باشد به همان اندازه نیز امتناع کودک از غذا فزون‌تر خواهد بود. بی‌اشتهایی مرضی نوزاد (Newborn anorexia) یکی از عجیب‌ترین نوع عوارض روانی است. نوزاد با سرسختی از مکیدن پستان مادر سر بازمیزند درحالی‌که از گرسنگی شدیداً در عذاب بوده لحظه‌ای از بی‌تابی و گریه و فغان بازنمی‌ایستد. امّا به‌محض دوری از مادر میل و رغبت خود را به‌خوبی بازمی‌یابد. ناگفته پیداست که می‌بایستی علّت را نه نزد طفل بل نزد مادر جستجو کرد، علّتی ناشی از اضطراب و افسردگی که شاید در غیاب عارضه‌ای این‌چنین چشمگیر نزد نوزاد لوث می‌شد و از طریق انواع مکانیسم‌های دفاعی مورد انکار واقع می‌گردید.

نوعی به‌مراتب حادّتر و دشوارتر از بی‌اشتهایی نوزاد وجود دارد که بنا بر آن طفل هیچ کوشش و نیرویی برای مکیدن از خود نشان نداده گویی از هرگونه رفلکس عادّی و طبیعی برای تغذیّه محروم است. اگر عللی جسمانی از لحاظ پزشکی برای این عارضه یافت نشود بیم آن می‌رود که شاهد نخستین علایم پسیکوز زودرس نزد کودک باشیم.

جدا از بی‌اشتهایی مرضی نوزاد که حاکی از مشکلاتی است جدّی و حیاتی، دیگر عوارض کودکان در رابطه با امر تغذیّه همگی مسائلی عادّی و روزمرّه برای والدین هستند. میل و رغبت کودک به غذا درواقع پاسخ واژگونه‌ای است که والدین از ابراز عشق و محبّت خود به او دریافت می‌کنند. لذا امتناع از آن توسط کودک امری ناگوار برای آنهاست. باید دانست که مقاومت یا ضدّیّت کودک در برابر تغذیّه نوعی مخالفت سالم و طبیعی است که سهمی عمده در تشکّل شخصیّت او دارد. یعنی کوششی است جهت کسب استقلالی هرچند موهوم و به‌ظاهر ناچیز در راه شکوفایی هویّت خاصّ کودک. در اینجا آگاهی والدین به این مهمّ نه‌تنها موجب خواهد شد که از جنگ و تعارض روزانه با فرزند خود اجتناب ورزند بلکه او را در جهت کسب حمیّتی قاطع‌تر مدد رسانند. طرز تلقّی مثبت والدین در برابر این‌گونه مقاومت‌ها موجب خواهد گردید که در تربیّت کودکان تشویق و خرسندی جای خشم و عصبیّت را گرفته فضایی آرام و فارغ از مخاصمت در خانه فراهم گردد.

در نوسانات معمولی میان پذیرش و امتناع از غذا شاهد رابطه‌ای هستیم که به مهراکین میان طفل و والدین وجهی الهائی می‌بخشد. امّا شدت و حدّت بیشتر آن همواره بدین معنی است که طفل به‌سختی درپی حفظ و استقلال آرزومندی شخصی خویش است. به عبارت دیگر کودک در برابر استیلای والدین مقاومت ورزیده می‌خواهد او را به‌عنوان سوژه‌ای انسانی درنظر بگیرند و نه به‌صورت اُبژه‌ای محض و فاقد حقّ انتخاب. والدین می‌بایستی به این‌گونه مطالبات توجّه کافی داشته به شخصیّت فرزندشان احترام بگذارند.»