کتاب شش کلاه تفکر

کتاب شش کلاه تفکر نوشته‌ٔ ادوارد دبونو و ترجمهٔ منصور فلاحتی نوین است و نشر قطره آن را منتشر کرده است. 

درباره کتاب شش کلاه تفکر

شش کلاه تفکر روشی است که مهم‌ترین تغییر در تفکر انسانی، در دو هزار و سیصد سال گذشته را به‌خوبی نمایان می‌سازد. هم‌اینک روش شش کلاه به‌طور گسترده در سراسر دنیا به کار گرفته می‌شود. 

روش شش کلاه

تفکر، نقطهٔ پایان بهره‌گیری از منابع انسانی است. باوجوداین، هرگز نمی‌توانیم از مهم‌ترین مهارتمان تا حد نهایت بهره‌مند شویم. مهم نیست که چقدر در کارمان خوب عمل می‌کنیم، مهم این است که باید همیشه انتظار بهتر بودن را داشته باشیم. به‌طور معمول تنها افرادی که ضعیف‌تر فکر می‌کنند از مهارت‌های فکری خود همواره راضی به نظر می‌رسند و اعتقاد دارند مقصود از فکر کردن این است که «بتوانید ثابت کنید که حق با شماست.» اگر گسترهٔ دید شما راجع به اینکه تفکر چه کارهایی می‌تواند بکند، محدود باشد، گسترهٔ امکان تعالی و پیشرفت خود را محدود کرده‌اید.

اصلی‌ترین مشکل تفکر پراکندگی و گیج‌کنندگی آن است. ما سعی می‌کنیم به‌یکباره کاری را در حد افراط انجام دهیم. هیجانات، اطلاعات، منطق، امید و ابتکار، همه به ما فشار می‌آورند. مثل این می‌ماند که گوی‌های زیادی را به بالا بیندازیم و ندانیم چگونه تردستی کنیم.

موضوعی که در این کتاب مطرح می‌شود مفهوم خیلی ساده‌ای است که به متفکر اجازه می‌دهد یک کار را در آن واحد انجام دهد. او قادر خواهد بود هیجان را از منطق و ابتکار را از اطلاعات و... تفکیک کند. مفهوم آن چیزی است که بر روش شش کلاه استوار است. استفاده از هریک از این کلاه‌ها، نوع مشخصی از تفکر را تعریف می‌کند. در این کتاب به تشریح طبیعت و بازده هریک از انواع تفکر پرداخته شده است.

شش کلاه تفکر این امکان را برایمان فراهم می‌آورد که سمت‌وسوی فکری خود را همانند یک رهبر ارکستر سامان دهیم. آنچه را که اراده می‌کنیم می‌توانیم به دست آوریم، بنابراین، خیلی به‌جاست که در هر نشستی، افراد را از مسیرهای معمولشان دور کرد، تا آن‌ها را دررابطه‌با موضوعات پیش‌رو، در جهات دیگری به تفکر واداریم.

خواندن کتاب شش کلاه تفکر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

شش کلاه تفکر را به دوستداران کتاب‌های روان‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب شش کلاه تفکر

«کلاه سفید راجع به اطلاعات است، مثل یک روزنامه یا یک برگ چاپی کامپیوتری از اطلاعات، وقتی از کلاه سفید استفاده می‌شود، همه به‌طور مستقیم و اختصاصی به اطلاعات توجه می‌کنند.

چه اطلاعاتی را در اختیار داریم؟

چه اطلاعاتی را نیاز داریم؟

جای چه اطلاعاتی خالی است؟

نیازمند پرسش برای چه اطلاعاتی هستیم؟

چگونه می‌خواهیم اطلاعات موردنیاز را به دست آوریم؟

دامنهٔ این اطلاعات شامل واقعیت‌ها و اعداد و ارقام سخت می‌شود که می‌تواند پس از پردازش به اطلاعات سهل و ساده تبدیل شوند، مانند ارائهٔ نظرات و بیان احساسات. اگر به بیان احساس خود می‌پردازید، این نشان‌دهندهٔ کلاه قرمز است، ولی اگر به دیگری گزارش می‌دهید، این نشان‌دهندهٔ کلاه سفید است.

وقتی دو بخش از اطلاعات باهم سازگاری نداشته باشند، هیچ بحث و جدلی در این ارتباط در نمی‌گیرد. هر دو بخش از این اطلاعات موازی باهم و در کنار هم قرار دارند. تنها زمانی که لازم باشد، انتخابی بین آن‌ها صورت خواهد گرفت.

به‌طور معمول کلاه سفید، در آغاز یک نشست فکری به‌عنوان پیش‌زمینه برای بحثی که قرار است مطرح شود به کار برده می‌شود. در پایان نشست نیز می‌توان کلاه سفید را به‌عنوان نوعی از داوری در ارزیابی و سنجش به کار گرفت: آیا پیشنهادهای ما با اطلاعات موجود همخوانی دارند؟

کلاه سفید نقشی بی‌طرفانه و خنثی دارد. کلاه سفید گزارش خود را، فرا روی همهٔ جهانیان قرار می‌دهد. کلاه سفید برای تولید فکر نیست؛ گو اینکه ممکن است برای افکار و عقایدی که ابراز شده یا ابراز می‌شوند، نیز، به کار گرفته شود.

نقش بسیار مهم کلاه سفید تشخیص اطلاعاتی است که ناپیدا و درعین‌حال ضروری هستند. کلاه سفید به طرح پرسش‌هایی می‌پردازد که باید پاسخ داده شوند. کلاه سفید ابزاری را (مانند تحقیق و بررسی و ارائهٔ پرسش‌نامه) برای دستیابی به اطلاعات موردنیاز مهیا می‌سازد.

انرژی کلاه سفید، مصروف یافتن و ساماندهی اطلاعات می‌شود.»