کتاب گنگ محل

کتاب گنگ محل نوشته جان برن ساید و ترجمه رضا اسکندری آذر است؛ رمانی تیره و پرتنش که از یک افسانه‌ی قدیمی درباره‌ی لال‌خانه‌ی اکبرشاه آغاز می‌شود و آن را به ذهن آشفته‌ی راوی در زمانه‌ای دیگر پیوند می‌زند. این کتاب را نشر هیرمند منتشر کرده است. هسته‌ی اصلی داستان از یک پرسش تکان‌دهنده شکل می‌گیرد: اگر زبان از انسان گرفته شود، چه چیزی از هویت، حافظه و ادراک او باقی می‌ماند؟ نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گنگ محل

کتاب گنگ محل از جان برن ساید رمانی روان‌شناختی و هراس‌آلود است که بر مرز میان زبان، حافظه، هویت و خشونت حرکت می‌کند. نقطه‌ی آغاز آن افسانه‌ی گنگ‌محل است؛ جایی که نوزادان در سکوت مطلق نگهداری می‌شوند تا معلوم شود زبان در انسان فطری است یا اکتسابی. این ایده در متن فقط یک اشاره‌ی تاریخی نیست، بلکه به وسواس مرکزی راوی بدل می‌شود؛ راوی‌ای که گذشته، مادر، کودکی و میل به کنترل را در ذهن خود به آزمایشی هولناک گره زده است. فضای اثر از همان سطرهای نخست با اعتراف، اضطراب و نوعی منطق بیمار شکل می‌گیرد و خواننده را وارد ذهنی می‌کند که می‌خواهد برای هر عملش توضیحی منسجم بسازد.
کتاب گنگ محل فقط بر یک ماجرای تکان‌دهنده تکیه ندارد، بلکه لایه‌های مختلفی از زندگی راوی را کنار هم می‌گذارد: رابطه‌ی پیچیده‌اش با مادر، فاصله‌اش با پدر، شیفتگی‌اش به قصه، نام‌گذاری و طبقه‌بندی، و ترسی که از بی‌نظمی جهان دارد. در این رمان، زبان فقط ابزار گفت‌وگو نیست؛ چیزی است که راوی آن را به روح، حافظه و حتی امکان فهم واقعیت پیوند می‌زند. به همین دلیل سکوت در داستان صرفاً نبود صدا نیست، بلکه به‌صورت خلأ، تهدید و آزمایش ظاهر می‌شود. روایت با جزئیات حسی، خاطره‌های کودکی، اشاره‌های اسطوره‌ای و تأمل‌های ذهنی پیش می‌رود و حال‌وهوایی می‌سازد که هم سرد است و هم آکنده از تنش پنهان. همین ترکیب باعث شده این کتاب بیش از آنکه بر حادثه تکیه کند، بر تجربه‌ی حضور در ذهن راوی و دیدن جهان از زاویه‌ی او استوار باشد.

خلاصه داستان گنگ محل

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
راوی کتاب گنگ محل مردی است که از کودکی تحت‌تأثیر قصه‌ای درباره‌ی لال‌خانه و آزمایش اکبرشاه قرار گرفته و این وسواس را تا بزرگسالی با خود حمل کرده است. او زبان را مرز میان انسان و حیوان می‌داند و می‌کوشد با تکرار نسخه‌ای تازه از آن آزمایش، به حقیقتی درباره‌ی روح و ادراک برسد. روایت از جایی آغاز می‌شود که او از نتیجه‌ی کارش حرف می‌زند و بعد به گذشته برمی‌گردد: به مادر افسونگرش، به خانه‌ی کودکی، به ترس از مرگ، به شیفتگی‌اش به نام‌گذاری و به جست‌وجوهایی که او را به آدم‌ها و موقعیت‌هایی مناسب برای اجرای نقشه‌اش نزدیک می‌کند.

چرا باید کتاب گنگ محل را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گنگ محل را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی زبان، سکوت و هویت را در قالب یک داستان پرتنش بررسی می‌کند.
• خواننده با ذهن راوی‌ای روبه‌رو می‌شود که منطق، خاطره و وسواس را به‌شکلی ناآرام در هم می‌آمیزد.
• رمان از یک افسانه‌ی تاریخی به‌عنوان هسته‌ی اصلی استفاده کرده و آن را به مسئله‌ای انسانی و هولناک تبدیل می‌کند.
• فضای اثر برای کسانی جالب است که به داستان‌های روان‌شناختی با حال‌وهوای تیره علاقه دارند.
• کتاب امکان فکرکردن درمورد نقش زبان در شکل‌گیری حافظه، ادراک و نظم ذهنی را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گنگ محل به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های روان‌شناختی و تیره که بر ذهن شخصیت اصلی متمرکز هستند.
• خوانندگانی که به داستان‌هایی درباره‌ی زبان، سکوت و مرزهای ادراک علاقه دارند.
• کسانی که از روایت‌های آمیخته با خاطره، وسواس و تنش پنهان لذت می‌برند.
• مخاطبانی که دوست دارند یک ایده‌ی افسانه‌ای را در قالب داستانی هراس‌آلود دنبال کنند.
• علاقه‌مندان به آثاری که رابطه‌ی کودکی، خانواده و آشفتگی ذهنی را بررسی می‌کنند.

بخشی از کتاب گنگ محل

«حال دیگر سکوت به‌نظرم عجیب می‌آمد. شاید این همان چیزی بود که تمامی آن سال‌ها در انتظارش بودم، شاید همان چیزی بود که می‌خواستم. این سکوت، چیزی فرای فقدان اصوات است. چیزی است که با زحمت به‌دستش آورده‌ام. اکنون می‌فهمم بدون آن، نمی‌توانستم این روایت را از ذهنم بگذرانم. پیش از آغاز باید می‌دانستم پایان چیست. حالا می‌توانم داستان را از ابتدا برایتان تعریف کنم.
از همان لحظه‌ای که زبان باز کردم، احساس می‌کردم به نوعی سرم شیره مالیده می‌شود. هنوز هم به خاطر دارم‌ـ صحنه‌ها واضح و مسلم به یادم می‌آید. وسط باغچه ایستاده‌ام و مادرم دارد لغت رُز را پشت سر هم تکرار می‌کند. کلمه را همچون وردی جادویی به زبان می‌آورد و هم‌زمان به گل‌های صورتی کم‌رنگِ بیش از حد شکفته‌ی روی داربست اشاره می‌کند. من دارم گوش می‌دهم، حرکت لب‌هایش را زیر نظر گرفته‌ام و هنوز می‌کوشم تصویر گل را از آوای مادرم تفکیک کنم.
زبان از آن جهت زیباست که به نظر می‌رسد به کل گیتی نظم می‌بخشد. ما را گمراه می‌کند و به این باور می‌رساند که در جلوه‌ی فضایی منطقی و یک هارمونی محتمل زندگی می‌کنیم. اما اگر لغات، میان ما و زمان حاضر فاصله بیندازند، هرگز نمی‌توانیم واقعیت اشیا را درک کنیم؛ چراکه لغات، تنها می‌توانند داستانی مطلق از زمان گذشته تحویل‌مان بدهند.»