کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده

کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده (Imagery and the Threatened Self) نوشته لوسیا استوپا، به رابطه‌ی میان تصویرهای ذهنی، خاطرات شخصی و برداشت فرد از خود می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه تصویرهای درونی می‌توانند در شکل‌گیری یا تداوم هراس اجتماعی، افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه، اختلالات خوردن و اختلال دوقطبی نقش داشته باشند. تمرکز کتاب فقط بر نظریه نیست و از شیوه‌های درمانی مبتنی‌ بر تصویرسازی ذهنی هم حرف می‌زند. این کتاب را انتشارات ارجمند با ترجمه احمد برجعلی، بیتا آجیل چی و محمد سلیمی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده

کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده نوشته‌ی لوسیا استوپا به یکی از موضوعات مهم در درمان شناختی می‌پردازد: اینکه انسان چگونه خود را در ذهنش می‌بیند و این تصویر درونی چه اثری بر هیجان، حافظه و رفتار می‌گذارد. محور اصلی اثر بر تصویرهای ذهنی مربوط به خود است؛ تصویرهایی که گاهی از خاطرات دردناک، تجربه‌های تحقیرآمیز یا برداشت‌های تحریف‌شده از خویشتن ساخته می‌شوند و بعد به‌ صورت مداوم اضطراب، شرم، اندوه یا اجتناب را زنده نگه می‌دارند. کتاب توضیح می‌دهد که تصویر ذهنی فقط یک فکر گذرا نیست، بلکه می‌تواند نیروی هیجانی زیادی داشته باشد و حتی از پردازش کلامی هم اثرگذارتر عمل کند.

کتاب در فصل‌های مختلف، هم به مبانی نظری می‌پردازد و هم به کاربردهای بالینی. فصل آغازین، تعریف تصویرسازی ذهنی و پیوند آن با خود، خاطره و هیجان را مطرح می‌کند. فصل دوم سراغ نظریه‌های روان‌شناختی مربوط به خود می‌رود و مفاهیمی مثل خودپنداره، خودهای ممکن، ناهمخوانی‌های خود و خاطرات زندگی‌نامه‌ای را بررسی می‌کند. فصل سوم به استفاده از تصویرسازی ذهنی در درمان شناختی رفتاری اختصاص دارد و از فنونی مثل بازنویسی تصویر ذهنی، سنجش تصویرها و کار درمانی با آن‌ها حرف می‌زند. در ادامه، لوسیا استوپا نقش این تصویرها را در هراس اجتماعی، گذرهراسی، اختلال استرس پس از سانحه، آسیب‌های دوران کودکی، اختلالات خوردن، افسردگی، خودانتقادگری و اختلال دوقطبی بررسی می‌کند.

کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده از خلال این فصل‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از مشکلات روانی فقط با باورهای کلامی حفظ نمی‌شوند، بلکه تصویرهای درونی نیز در آن‌ها سهم دارند؛ تصویرهایی که فرد در آن‌ها خود را ناتوان، شرم‌زده، آسیب‌دیده، طردشده یا معیوب می‌بیند. اهمیت اثر در همین پیوند میان نظریه و درمان است: از یک‌سو توضیح می‌دهد این تصویرها چگونه ساخته و تثبیت می‌شوند و از سوی دیگر نشان می‌دهد چگونه می‌توان آن‌ها را در فرایند درمان تغییر داد تا معنای تازه‌ای از خود شکل بگیرد.

خلاصه کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده

کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده توضیح می‌دهد که تصویرهای ذهنی مربوط به خود، فقط بازتاب خاطره یا خیال نیستند و می‌توانند در حفظ اختلالات روانی نقش فعالی داشته باشند. اثر از این ایده شروع می‌کند که افراد در بسیاری از موقعیت‌های دشوار، خود را از دریچه‌ی تصویرهایی می‌بینند که اغلب منفی، تحریف‌شده و آمیخته با خاطرات شخصی‌اند. سپس نشان می‌دهد این تصویرها چگونه با هیجان، عزت‌نفس، خودپنداره و رفتارهای اجتنابی گره می‌خورند. 

کتاب در ادامه، نظریه‌های مربوط به خود و حافظه را کنار فنون درمانی می‌گذارد و بررسی می‌کند که چگونه می‌توان از تصویرسازی ذهنی و بازنویسی تصویرها برای کار با هراس اجتماعی، آسیب روانی، افسردگی، اختلالات خوردن و اختلال دوقطبی استفاده کرد.

چرا باید کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان تصویرهای ذهنی، خاطرات شخصی و برداشت فرد از خود را به‌ صورت دقیق توضیح می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند نقش تصویرهای منفی در هراس اجتماعی، افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه و اختلالات خوردن را بهتر درک کند.
• کتاب فقط به تعریف مفاهیم بسنده نمی‌کند و فنون درمانی مرتبط با تصویرسازی ذهنی، از جمله بازنویسی تصویر ذهنی، را هم مطرح می‌کند.
• فصل‌های کتاب به اختلال‌های مختلف اختصاص یافته‌اند و نشان می‌دهند یک مفهوم مشترک چگونه در موقعیت‌های بالینی گوناگون عمل می‌کند.
• این اثر برای فهم پیوند میان هیجان شدید و تصویرهای درونی، فراتر از توضیح‌های صرفاً کلامی حرکت می‌کند.
• مطالعه‌ی کتاب به شناخت بهتر مفاهیمی مثل خودپنداره، خودهای ممکن، ناهمخوانی‌های خود و خاطرات توصیف‌کننده‌ی خود کمک می‌کند.

خواندن کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان روان‌شناسی که می‌خواهند با پیوند میان تصویرسازی ذهنی، خودپنداره و درمان شناختی آشنا شوند.
• درمانگران و مشاورانی که درباره‌ی نقش تصویرهای ذهنی در اختلالات هیجانی و اضطرابی مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که به مباحث مربوط به هراس اجتماعی، افسردگی، آسیب روانی و اختلالات خوردن علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی ارتباط خاطرات شخصی و برداشت فرد از خود شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که به دنبال آشنایی با فنون درمانی مبتنی‌ بر تصویرسازی ذهنی هستند.

بخشی از کتاب تصویرسازی ذهنی و خودتهدیدشده

«تصویر ذهنی چیست؟ تصویرسازی ذهنی، یک بازنمایی ذهنی است که بدون نیاز به محرک خارجی روی می‌دهد. ممکن است تصویرسازی ذهنی، یک خاطره، یک مکان و یا یک رویداد را بازنمایی کند. برای نمونه، ممکن است من یک سیب قرمز را قبل از ترک محل کارم ببینم، سپس هنگام احساس گرسنگی، یک تصویر ذهنی از سیب صبح داشته باشم. افراد می‌توانند تصویرهای ذهنی را در مورد موضوعات ساده‌ای همچون شکل‌ها (یک مربع) خلق کنند یا تصاویر ذهنی را برای یادآوری رویدادهای پیچیدهٔ مربوط به زندگی خود ایجاد نمایند (برای نمونه، اولین روز مدرسه). ممکن است تصاویر ذهنی را بازتاب مستقیم واقعیت باشند. برای نمونه، می‌توان یک اسب یا یک تجربهٔ خاص همانند قایق‌رانی یا نشستن در کنار آتش را تصور کرد. با این وجود، می‌توان تصاویر ذهنی در مورد موضوعات خیالی یا رویدادهایی که اتفاق نیفتاده‌اند، خلق کرد. تصاویر ذهنی در هر یک از ابعاد حسی روی می‌دهند، بنابراین می‌توان تصاویر شنیداری، بویایی، لامسه‌ای و دیداری را تجربه نمود. در اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، تجربه مجدد می‌تواند شامل هر یک از ابعاد حسی یا همه آنها شود. برای نمونه، یک فرد می‌تواند بویی را که مربوط به آسیبی بوده است (مانند سوختن لاستیک در تصادف خودرو یا بوی خون در آسیب دارای جراحت)، مجدداً تجربه نماید. توان زیاد تصویرسازی ذهنی، مربوط به انعطاف‌پذیری آن است. افراد می‌توانند پیامدهای مختلف را در مواجهه با ترس‌ها، زنجیره نتایج رفتار و جابه‌جایی خاطرات قدیمی و دردناک تصور نمایند و تصاویری خلق کنند که بخش‌های مطلوب و ترسناک خودهای آنها را بازنمایی کند.»