کتاب معماری توسعه

کتاب معماری توسعه؛ تجربه لی کوان یو و سنگاپور نوشتهٔ علی اشرف افخمی است و انتشارات نیستان هنر آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب معماری توسعه

کتاب معماری توسعه دربارهٔ بزرگ‌مردی بنام «لی کوان یو» است که طی مدت ۳۱ سال نخست‌وزیری، یک جزیرهٔ کوچک جنگلی پُر از تمساح در جنوب‌شرقی آسیا به‌نام سنگاپور با مساحتی کمتر از نصف جزیرهٔ قشم و در حالت جزر (بالا آمدن آب دریا) به اندازهٔ ثلث آن و بدون هیچ‌گونه منابع طبیعی را از فقر و فساد و فحشا، به کشوری با اقتصاد قدرتمند، ثروتمند، نوآور، پویا و مردمی دانا، مرفه، سالم، پر نشاط مبدل ساخت. 

نام لی کوان یو در میان شش رهبری دیده شده که هنری کیسینجر سال‌ها پیش در کتاب خود دربارهٔ استراتژی هر یک از آن‌ها توضیح داده بود. کیسینجر از استراتژی این شخص تحت عنوان «تعالی Excellence» نام برده بود. مطلب کیسینجر دربارهٔ کوان یو را نیز در این کتاب خواهید خواند.

مطالعه این بخش یعنی «فصل ۹» را با توجه به اینکه از نگاه یک سیاست‌مدار جهان تراز به مباحث توسعه، استراتژی و مدیریت نوشته شده، مؤکداً به دوست‌داران این‌گونه موضوعات توصیه می‌کنیم.

خواندن کتاب معماری توسعه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به کسانی که می‌خواهند با راه پیشرفت کشور سنگاپور آشنا شوند پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب معماری توسعه

«گفته شد که «لی» با بهره‌گیری از فرهنگ و سنت‌های شرقی به‌ویژه چینی حرکت به سمت جامعه توسعه‌یافته و مدرن را طراحی و رهبری نمود. با این حال وی اساساً به جامعه مبتنی بر آراء مردم باور نداشته است. بلکه وی بر این باور بود که حکمرانی خوب جامعه ساختی هرمی شکل دارد. که شخصیت‌های نخبه و برجسته استثنایی در راس هرم، افراد بااستعداد و خبره در میانه و وسط آن و عامه مردم در قاعده هرم را تشکیل می‌دهند.

وی این ساختار سیاسی را مبتنی بر شایسته‌سالاری «Meritocracy» می‌نامید. اگرچه ممکن است این نگاه با نگرش‌های حکمرانی به شیوه حکومت متمایل به دیکتاتوری و ارثی «Patrimonialism» نزدیک باشد اما به‌نظر می‌رسد «لی» دیدگاه خویش را با نخبه‌گرایی نزدیک‌تر می‌دیده است. اگر چه نوعی تنگ نظری در اداره کشور نیز در رفتار و نگرش وی مشاهده می‌گردید. به‌عنوان مثال وی در یک سخنرانی در سال‌های اولیه پس از استقلال در ۱۹۶۶ می‌گوید:

«در این لحظه می‌توانم بگویم، این دولت درحال حاضر توسط ۱۵۰ نفر، نه بر اساس روابط فامیلی و دریافتی‌هایشان، که بر پایه لیاقت و فداکاری‌های آنان می‌چرخد. اگر می‌خواهید جامعه سنگاپور را نابود کنید. این ۱۵۰ نفر را برکنار کنید، یا این ۱۵۰ نفر را شناسایی کرده و از بین ببرید».

البته چند سال بعد در یک سخنرانی، تعداد نخبگان و رهبران استثنائی در سنگاپور را به دو برابر افزایش و تعداد را ۳۰۰ نفر اعلام می‌کند و می‌گوید:

«اگر این ۳۰۰ نفر در پی سقوط یک هواپیمای جمبوجت در یک سانحه هوایی کشته شوند، سنگاپور متلاشی خواهد شد. این امر نشان می‌دهد که چگونه پایه رهبری سیاسی، اقتصادی و امنیتی ما اندک و کوچک است. ما باید این پایه رهبری کوچک را گسترده و وسیع کنیم و تعداد آنان را به صورتی تصاعدی افزایش دهیم».

در نگرش آقای لی کوان یو اگر چه جامعه دارای انرژی تنوع‌گرایی است. اما در راس هرم قدرت، این گروه اندک رهبران استثنایی هستند که پیشگامان جامعه هستند. از نظر وی هر چه به تعداد رهبران استثنایی افزوده شود بر ثبات و امنیت جامعه افزوده می‌گردد.

این دیدگاه آقای «لی» بسیار مهم ارزیابی شده و در واقع یکی از عوامل اساسی دستیابی به توسعه و پیشرفت در سنگاپور محسوب می‌گردد. در واقع همین تلاش حکومت سنگاپور برای افزایش نخبگان و گسترده نمودن دایره کوچک حکومت‌گران و مدیران عالی‌رتبه در این کشور، زمینه‌ساز ارتقاء این جامعه از یک جامعه توسعه نیافته به یک جامعه در حال توسعه و نهایتا توسعه یافته شده است.»