کتاب روان شناسی تاریک

کتاب روان شناسی تاریک (Dark Psychology 101) نوشته مایکل پیس با ترجمه بیتا دارابی است و انتشارات سبزان آن را منتشر کرده است. این کتاب یکی از کتاب‌های محبوب در حوزه‌ی روان‌شناسی عامه‌پسند (popular psychology) است. روان‌شناسی عامه‌پسند (پاپیولار) با زبانی ساده و همه‌‌فهم مسائل روان‌شناختی را توضیح می‌دهد و قصدش آموزش دانشگاهی یا تخصصی نیست، به همین علت خواندن کتاب روانشناسی تاریک برای بسیاری از مخاطبان راحت و جذاب است. در کنار این موضوع، محتوای کتاب نیز دارای جذابیت‌های خاص خود است؛ در واقع این کتاب درباره‌ی دستکاری روانی (manipulation)، اقناع (persuasion) و سوءاستفاده‌ عاطفی در روابط انسانی است. مایکل پیس معتقد است همه‌ی روابط انسانی بر پایه‌ی صداقت و گفت‌وگوی مستقیم شکل نمی‌گیرد، بلکه نوعی بازی پنهان قدرت وجود دارد که رفتار برخی انسان‌ها را شکل می‌دهد. برای خرید و دانلود کتاب روانشناسی تاریک می‌توانید به طاقچه مراجعه کنید.

درباره کتاب روانشناسی تاریک اثر مایکل پیس

کتاب روانشناسی تاریک با عنوان فرعی چگونه تکنیک‌های سوءاستفاده عاطفی مانند بازی‌های روانی، فریب، هیپنوتیزم و شست‌وشوی مغزی را شناسایی کنیم اثری از مایکل پیس است. این کتاب اول بار در سال ۲۰۱۵ توسط یکی از پلتفرم‌های آمازون منتشر شد که برای انتشار مستقل کتاب استفاده می‌شود. باید توجه داشت که در روان‌شناسی آکادمیک، اصطلاحی با عنوان روان‌شناسی تاریک وجود ندارد، با این حال استفاده از این اصطلاح برای این کتاب شاید مناسب به نظر رسد.

مایکل پیس در کتاب روانشناسی تاریک تلاش می‌کند به خواننده کمک کند تا جنبه‌های تاریک روانی خود و دیگران را بشناسد و بداند چگونه انتقاد از دیگران ممکن است نوعی مکانیسم دفاعی باشد. در واقع، برخی اوقات ما دیگران را به‌دلیل نقص‌های خودمان متهم می‌کنیم و باید این نکته را درک کنیم که چگونه کلماتی که در روابطمان به کار می‌بریم ترس، اضطراب، حسادت و رشک را پنهان می‌کند.

مایکل پیس فردی است که برخی از مهم‌ترین اضطراب‌های جامعه‌ی مدرن و معاصرش را درک کرده و می‌داند بسیاری از درگیری‌های امروزی ما به روابط بین‌فردی‌مان بازمی‌گردد. این روابط انسانی شامل رابطه‌ی عاشقانه و کاری و حتی رابطه‌ی فرد با فرقه یا مذهبش می‌شود. نویسنده تأکید می‌کند بسیاری از این روابط بر پایه‌ی بازی‌های روانی و فریب شکل می‌گیرد و البته برای شناسایی همه‌ی این موارد ابتدا باید خودآگاهی‌مان را افزایش دهیم. او در طول کتاب برای بیان مفاهیم روان‌شناسی از مثال‌ها و نمونه‌های موردی‌‌ بهره می‌گیرد تا خوانندگان بتوانند به شکل ملموس رفتارهای سمی را تشخیص دهند. کلیت این توضیحات به تکنیک‌هایی منجر می‌شود که هدف اصلی کتاب را برآورده می‌سازد: شناسایی فریب و گسلایتینگ و دیگر صورت‌های دستکاری روانی در روابط و مقابله با آن‌ها.

لحن کتاب به‌طور کلی روایی و هیجان‌انگیز است و به مخاطبش هشدارهای لازم برای مقابله با شست‌وشوی مغزی را می‌دهد. این شکل نوشتن کتاب باعث شده تا خواندن آن خسته‌کننده نباشد و علاوه بر آگاهی‌بخشی اولیه درباره‌ی موضوعات مطرح‌شده، توجه خوانندگان را به راه‌حل‌ها نیز جلب کند. همه‌ی این موارد در کنار یکدیگر می‌تواند دلیل محبوبیت کتاب روانشناسی تاریک مایکل پیس باشد: موضوع باب روز جوامع امروزی، لحن ساده و روایی، استفاده از مثال و نمونه‌های موردی برای ملموس‌کردن قضایا، ایجاد تکنیک برای مقابله و در نهایت آگاهی‌بخشی و هشدار.

کتاب روانشناسی تاریک اثر مایکل پیس در طاقچه با فرمت epub منتشر شده است که نسبت به فرمت پی‌دی‌اف از امکانات بهتری از جمله انتخاب نوع قلم، اندازه‌ی قلم، تنظیم نور و رنگ زمینه برخوردار است و تجربه‌ی مطالعه‌ی بهتری برای کاربران فراهم می‌سازد. برای خرید کتاب روانشناسی تاریک و دانلود آن می‌توانید به صفحه‌ی این کتاب در طاقچه مراجعه کنید. همچنین نسخه صوتی این کتاب در طاقچه موجود است و در صورت تمایل می توانید کتاب صوتی روانشناسی تاریک را نیز بخرید.

خلاصه کتاب روانشناسی تاریک

مضمون اصلی کتاب روانشناسی تاریک درباره‌ی این است که انسان‌ها می‌توانند خودآگاه یا ناخودآگاه، یکدیگر را در روابطشان کنترل کنند و علاوه بر این بسیاری از ارتباطات اجتماعی نوین، نبردی پنهان برای اعمال قدرت و نفوذ است. مایکل پیس می‌گوید کسی که سازوکارهای ذهن را بشناسد می‌تواند دیگران را هدایت یا دستکاری روانی کند. به همین دلیل کتاب در دو مسیر مشخص پیش می‌رود: اول توضیح تکنیک‌های دستکاری ذهنی و روانی و سپس آموزش دفاع در برابر آن‌ها.

نویسنده معتقد است رهبران فرقه‌ها برای تغییر افکار عمومی شش مرحله را طی می‌کنند: جلوگیری از آگاهی فرد مقابل، ایجاد محیط فیزیکی و اجتماعی بسته، ایجاد حس ناتوانی در فرد مقابل، استفاده از تنبیه و پاداش برای تغییر رفتار و سبک زندگی فرد، استفاده از تنبیه و پاداش برای هدفمند نشان‌دادن گروه خودشان و در نهایت اعمال اقتدار مطلق بر فرد. او از این مثال به‌عنوان نمونه‌ای افراطی از نفوذ روانی حرف می‌زند و تلاش می‌کند همین الگو را به روابط روزمره تعمیم دهد؛ روابطی که توسط سه‌گانه تاریک (Dark Triad) دستکاری می‌شود.

اصطلاح سه‌گانه تاریک اولین بار در دهه‌ی ۲۰۰۰ در پژوهش‌های شخصیت‌شناسی رایج شد و به سه ویژگی شخصیتی اشاره می‌کند که با رفتارهای سوءاستفاده‌گرانه مرتبط است. نخست ماکیاولیسم که به آدم‌ها نگاه ابزاری دارد، دوم خودشیفتگی که نیاز شدید به تحسین و احساس برتری دارد و سوم سایکوپاتی که دچار فقدان همدلی عمیق است. این سه ویژگی رفتاری معمولاً در دستکاری‌های روانی و کنترل ذهن دیده می‌شود و به همین علت نیز مایکل پیس بخش مهمی از کتاب را به توضیح آن اختصاص داده است.

وقتی متوجه می‌شویم که افراد کنترل‌گر چگونه با ایجاد احساس گناه و وابستگی عاطفی، اختیار و اراده‌ی فرد را تضعیف می‌کنند، به مفهوم مرزبندی می‌رسیم. مرزبندی یعنی بدانیم تا کجا به دیگران اجازه دهیم که وارد حریم شخصی، تصمیم‌ها، زمان، احساسات و هویت ما شوند. مایکل پیس به‌شکل مداومی هشدار می‌دهد که با داشتن مرزهای روانی محکم می‌توانیم جلوی سوءاستفاده‌گران را بگیریم.

چرا باید کتاب روانشناسی تاریک را بخوانیم؟ 

اگرچه درباره‌ی این کتاب در محافل آکادمیک کمتر سخن به میان آمده، اما طیف گسترده‌ی مخاطبانش از نقاط قوت کتاب زیاد صحبت کرده‌اند و مجموع این نظرات از مهم‌ترین دلایلی است که چرا باید این کتاب را بخوانیم. از جمله:

• کتاب با زبانی ساده درباره‌ی دستکاری روانی، روابط سمی و نفوذ قدرت توضیح می‌دهد که موضوع را برای اکثر مخاطبان قابل‌فهم می‌کند.
• موضوعات مطرح‌شده در کتاب مانند گسلایتینگ، مرزبندی و سوءاستفاده عاطفی خوانندگان را نسبت به روابط ناسالم حساس‌تر کرده است.
• اگرچه کتاب در حوزه‌ی روان‌شناسی است، اما لحن روایی و هشداردهنده‌ آن را خواندنی و سرگرم‌کننده می‌کند.
• برخی خوانندگان این کتاب را شروعی برای علاقه‌مندشدن به موضوعات روان‌شناسی شخصیت و روابط می‌دانند.

خواندن کتاب روانشناسی تاریک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

اگر به‌دنبال منابع کاملاً علمی یا دانشگاهی در حوزه‌ی دستکاری‌های روانی هستید، شاید این کتاب برای شما مناسب نباشد، اما اگر جزو گروه‎های زیر هستید، حتما از خواندن کتاب روانشناسی تاریک لذت خواهید برد:

• علاقه‌مندان به روابط انسانی، نفوذ روانی و بازی‌های قدرت در ارتباطات.
• مخاطبان روان‌شناسی عامه‌پسند که لحن ساده و روایی را در کتاب ترجیح می‌دهند.
• کسانی که می‌خواهند برای نخستین بار درباره‌ی مفاهیم فریب ذهنی، سوءاستفاده عاطفی و گسلایتنیگ مطالعه کنند.

درباره‌ نویسنده کتاب روانشناسی تاریک؛ مایکل پیس

مایکل پیس نویسنده‌‌ی کتاب‌هایی با موضوع خودیاری و روان‌شناسی عامه‌پسند است که بیشتر با مجموعه‌ کتاب‌های روان‌شناسی تاریک شناخته می‌شود. او پس از موفقیت این کتاب، کتاب‌های دیگری نیز با همین عنوان و در ادامه‌ی همین موضوع روانه‌ی بازار کرده است. اطلاعات شفافی از تحصیلات دانشگاهی یا فعالیت‌های علمی او موجود نیست، با این حال می‌دانیم که او مدرک مرتبطی با موضوع روان‌شناسی ندارد و همین نیز یکی از مهم‌ترین نکاتی است که منتقدانش روی آن دست می‌گذارند.

جوایز و افتخارات این کتاب

اگرچه کتاب روانشناسی تاریک از زمان انتشار تاکنون جایزه‌ای دریافت نکرده، اما میان مخاطبان خاص محبوب و پرفروش بوده است. این کتاب توانست در فضای مجازی محبوبیت اینترنتی کسب کند. در توضیح نسخه‌های جدیدتر کتاب از عبارت cult-hit status استفاده شده که منظور محبوبیت کتاب میان طرفداران خاص خودش است. این کتاب توانست موضوع روان‌شناسی تاریک را وایرال کند و در پلتفرم‌های آمازون و گوگل فروش خوبی داشته باشد. در نهایت، این کتاب به یک مجموعه بدل گشت و البته الهام‌بخش نویسندگان دیگری برای نوشتن در این حوزه شد.

نظر افراد و مجله‌های مشهور درباره‌ی نویسنده

برخلاف بسیاری از نویسندگان شناخته‌شده در روان‌شناسی عمومی، مایکل پیس حضور رسانه‌ای و دانشگاهی پررنگی نداشته است. او شهرتش را مدیون انتشار مستقل، فروش آنلاین و مخاطبان مجازی است و نقدها و واکنش‌ها به او و آثارش عمدتاً از سوی خوانندگان کتاب مطرح شده است. شما می‌توانید در طاقچه نظر خوانندگان فارسی‌زبان درباره‌ی این کتاب را مشاهده کنید.

نقدهای مطرح بر کتاب روانشناسی تاریک

با وجود محبوبیت کتاب میان خوانندگانش، نقدهایی نیز بر آن مطرح شده است. از جمله:

• تمرکز بر افشاگری و هشدار، به‌جای تکیه بر تحلیل‌های علمی
• تمرکز بر موضوع کنترل روانی در روابط تا حد بدبینی
• صحبت درباره‌ی رازهای تاریک ذهن انسان از منظر هیجان و نه براساس متون روان‌شناسی
• ساده‌سازی مفاهیم پیچیده‌ی روان‌شناختی و امکان بدفهمی

شما می‌توانید یادداشت نقد کتاب روانشناسی تاریک را به صورت کامل در وبلاگ طاقچه مطالعه کنید.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب روانشناسی تاریک منتشر شده است؟

کتاب روانشناسی تاریک با ترجمه‌های مختلفی وارد بازار شده است. به‌عنوان نمونه، این کتاب را علاوه بر انتشارات سبزان، نشر بله با ترجمه‌ سجاد کریمی و نشر آقایی با ترجمه‌ مبینا فارابی منتشر کرده‌اند که این نسخه‌ها را نیز می‌توانید در طاقچه ببینید.

بخشی از کتاب روان شناسی تاریک

«اینکه اولین فصل این کتاب با عنوان «سوءاستفادهٔ پنهان عاطفی»۱ یا CEM آغاز شده، امری اتفاقی نیست. در اکثر تکنیک‌های روان‌شناسی تاریک از این ترفند در اشکال گوناگون استفاده می‌شود. با کسب اطلاعات بیشتر در مورد دنیای روان‌شناسی تاریک و اشکال گوناگون آن به‌زودی این توانایی را به دست می‌آورید که هنگام مواجهه با علائم CEM به‌سرعت آن را تشخیص دهید. در واقع، تسلط کامل بر نشانه‌های CEM اولین گام اساسی جهت ورود به دنیای پیچیدهٔ روان‌شناسی تاریک محسوب می‌شود.

«سوءاستفادهٔ پنهان عاطفی» تلاشی است جهت تسلط کامل بر افکار و احساسات دیگران. این امر با چنان ظرافتی انجام می‌شود که کوچک‌ترین شک و گمانی مبنی بر مورد سوءاستفاده قرار گرفتن در شخص مورد نظر ایجاد نمی‌کند. بررسی و تحلیلِ جزءبه‌جزءِ سه واژهٔ تشکیل‌دهندهٔ این تکنیک، اساسی‌ترین اقدام جهت مقابله با این ترفند در مرحلهٔ شکل‌گیری ایدهٔ اولیهٔ آن است.

پنهان‌کاری به روشی گفته می‌شود که برخی از کاربران را قادر می‌سازد که به وسیلهٔ آن، اهداف و ماهیت واقعی اقدامات خود را مخفی نگه دارند. البته همهٔ دست‌کاری‌های عاطفی و تأثیرات منفی آن را نمی‌توان تحت عنوان پنهان‌کاری دسته‌بندی کرد، اما نباید این مسئله را نادیده بگیریم که اکثر قربانیان سوءاستفاده‌های عاطفی معمولاً نسبت به این موضوع که مورد دست‌کاری عاطفی قرار گرفته‌اند بی‌اطلاع هستند و حتی نمی‌توانند انگیزهٔ اصلی فرد مورد نظر را حدس بزنند. بنابراین، عملکرد CEM در روان‌شناسی تاریک به‌مثابه بمب مخفی‌ای است که امکان شناسایی و خنثی کردن آن، تا قبل از وقوع حادثه، بسیار دشوار است.

نحوهٔ عملکرد اشخاص در موقعیت‌های گوناگون، اعتقادات و قدرت ارادهٔ هر فرد از نقاطی است که از چشمان تیزبین کلاه‌برداران عاطفی دور نمی‌ماند. اما جنبهٔ عاطفی CEM و یا «سوءاستفادهٔ پنهان عاطفی»، کانون اصلی تمرکز کاربران این حوزه به شمار می‌رود؛ چراکه آنان به این حقیقت آگاهی دارند که عواطف هر فرد کلید اصلی برای نفوذ بر دیگر جنبه‌های شخصیتی او محسوب می‌شود، بنابراین، دست‌کاری احساسات عاطفی هر شخص همانند بریدن رگ گردن اوست. آن‌ها به‌خوبی می‌دانند که اگر شخصی بر احساسات عاطفی خود تسلط داشته باشد به این معناست که کنترل کاملی بر دیگر جنبه‌های شخصیتی خود دارد.»